Al bin Ali
Ал бин Али (арабча: آل بن علي) – араб давлатлари, хусусан, Баҳрайн, Қатар, Қувайт, Бирлашган Араб Амирликлари ва Саудия Арабистонининг Шарқий вилоятида жойлашган кичик сунний араб қабилалари иттифоқи.
Ал бин Али ал-Утба қабиласи Баҳрайнни босиб олган Бану Утба қабиласининг авлоди ҳисобланади. Ал бин Али уруғи аъзоларининг аксарияти Бану Сулайм ёки ал-Маъдид қабилаларидан келиб чиққан.
Қабила Форс кўрфазидаги Баҳрайн ва Қатар каби давлатларга кучли ижобий иқтисодий таъсир кўрсатган. Улар ҳақида кўплаб дарсликлар ва шеърлар ёзилган. Шунингдек, қабила қал’алари ва кемалари тарихий диққатга сазовор жойлар ҳисобланади. Ал бин Али Баҳрайн ва Қатарда ўзини ўзи бошқарадиган қабила сифатида амалда мустақил мақомга эга бўлган. Бундан ташқари Баҳрайн, Қатар, Қувайт ва Саудия Арабистонининг Шарқий вилоятида ас-Суламий байроғи деб номланувчи ғарбга қараган еттита учбурчакли 4 та қизил ва 3 та оқ чизиқли байроқдан фойдаланганлар.
Баҳрайн
Ал бин Али оиласи Баҳрайн қироллик оиласи билан никоҳ алоқаларини ўрнатган. Қабила кучли иқтисодий кучга эга бўлган ва Баҳрайнни тарк этиб, Қатарга кетган. Баҳрайн ҳукмдори қабиладан Баҳрайндаги қасрлари ва ўз мулкларига қайтишларини илтимос қилган.
Тарихчи ЖГ Лоример ўзининг „Газеттер оф тҳе Персиан Гулф“ китобида қабила Баҳрайнда 500 дан ортиқ уйга эга бўлиб, асосан, Муҳаррақ ва ал-Ҳиддда ҳудудларида яшаганини таъкидлаган[1].
Тарихий матнлар ва хариталардаги далиллар бундан 1500 йил олдин Ал бин Али қабиласи Арабистоннинг маркази – Нажд (ҳозирда Риёд номи билан маълум) ҳудудидан келиб чиққанлигини кўрсатади.
1783-йил 17-майда Ал бин Али Бану Утба қабиласи ва Наср ал-Мазкур қўшини ўртасида уруш бошланди. Зубара дастлаб Ал Бин Али Бани Утба қабиласининг ҳокимият маркази бўлган ва Зубара ҳудудида ҳукмронлик қилган асл қабила ҳисобланган. 1784-йилнинг декабр ойига келиб, 2000 га яқин форс қўшинлари Баҳрайнга етиб келган ва 17-май куни Зубарага ҳужум қилган. Форслар мағлубиятга учрагач, кемалари билан ортга чекинган. Шу куни Қувайтдан Утуб денгиз флоти Баҳрайнга етиб келди ва Манамани ёқиб юборди. Форс кучлари яна бир бор ҳужум қилиш учун қўшин тўплаш мақсадида материкка қайтиб кетган, лекин охир-оқибат уларнинг Баҳрайндаги гарнизонлари Утублар томонидан босиб олинган.
Ал бин Али қилични қирол Абдулазиз ибн Файсал ал-Саудга совға қилгунига қадар авлоддан-авлодга ўтиб келган. Ҳозирда ушбу қилич ар-Риёддаги Қирол Абдулазиз музейида сақланади[2].
Манбалар
- ↑ „'Газеттеэр оф тҳе Персиан Гулф. Вол. ИИ. Геограпҳиcал анд Статистиcал. Ж Г Лоример. 1908' [238 (265/2084)“]. Қатар Дигитал Либрарй. Қаралди: 2016-йил 1-январ.
- ↑ Ал-Кҳалифа. Баҳраин Тҳроугҳ Тҳе Агес (эн). Роутледге, 2014-10-17. ИСБН 9781136146589.