Aladağ
Аладаğ — Адана вилоятига қарашли туман.
Аладаğ | |
|---|---|
| Туман | |
   | |
| Мамлакат | Туркия |
| Расмий тил(лар)и | Турк тили |
| Аҳолиси (2020) |
15,998 |
| Автомобил коди | 01 |
Шарқда Козан тумани, жанубда İмамоğлу ва Караисали туманлари, ғарбда Позанти тумани, шимолда Ниğде ва Кайсери вилоятлари жойлашган. Майдони 1347 км². Аҳолиси 2020-йилги аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра 15,998 киши[1].Туман маркази — Аладаğ шаҳри. Дастлаб Карсантı номи билан танилган Караисалı 1987-йилда туманга айлантирилган[2]. Округнинг шимолий қисмида Торос тоғларининг Антитавр (Аладаğ)лар деб номланган қисми жойлашган. Туман ўз номини шу тоғлардан олган. Географик жиҳатдан тоғли ҳудудда жойлашганлиги сабабли қишлоқ хўжалигида ҳосилдорлик паст. 6360-сонли қонун билан марказ туман муниципалитетига айлантирилган. У 31 та маҳаллани ўз ичига олади[1].
Туризм нуқтайи назаридан энг машҳур жойлар: Акöрен черкови, Мейдан қал’аси, Кüп шаршараси, Аğаcакисе ёдгорлик дарахти, Симит, Эğнер ва Капузбаşı шаршаралари, Мазилик Öрен қал’аси, Посяğбасан қал’аси, Сандıклı ва Аcı су кабилардир.
Этималогияси
Аладаğнинг аввалги номи Каракöй бўлиб, у 1973-йилда Карсантı ўлароқ ўзгартирилган. 1987-йилда Карсантı туман марказига айлангач, ҳозирги номини олган. Туман номи Тавр тоғларининг Аладаğлар деб номланган қисмидан келиб чиққан[3]. Бу ном Қадим Онадўлида сўзлашилган Луви тилидан келиб чиққани тахмин қилинади[2]. Усмонли давлати манбаларида Карсандı шаклида қайд қилинган. Шунингдек, Каракöй номи билан ҳам тилга олинади[4].
Тарихи
Қадимий аҳоли яшаш манзилгоҳи сифатида билинган Аладаğ Хет, Рим ва Византия ҳукмронлигидан сўнг Салжуқийлар сулоласи даврида кўчманчи аҳоли келиб ўрнаша бошлаган. 1360-йилларда шаҳар Рамазонўғуллари беклигига кейинчалик эса Явуз Султон Салим даврида Усмонли империясига қўшиб олинган[5]. 1973-йилда бу ҳудудда алоҳида маъмурий марказ ташкил этилган. 1987-йилдан Аладаğ шу номдаги туман марказига айланган[3].
Маҳаллалар
| # | Маҳалла | Км* | Баландлиги | Аҳолиси | |||
| 2016[6] | 2017 | 2018 | 2019 | ||||
| 1 | Акпıнар Маҳ. | 4,4 | 486 | 449 | |||
| 2 | Баşпıнар Маҳ. | 4,1 | 713 | 693 | |||
| 3 | Мансурлу Маҳ. | 3,5 | 1.519 | 1.497 | |||
| 4 | Синанпаşа Маҳ. | 0,0 | 1.489 | 1.441 | |||
| АЛАДАĞ (Меркез) | 862 | 4.207 | 4.080 | ||||
| 5 | Акöрен Маҳ. | 17,9 | 427 | 996 | 958 | ||
| 6 | Бозтаҳта Маҳ. | 32,8 | 296 | 255 | 262 | ||
| 7 | Бüйüксофулу Маҳ. | 27,3 | 1.046 | 1.697 | 1.664 | ||
| 8 | Cеритлер Маҳ. | 12,7 | 882 | 1.031 | 974 | ||
| 9 | Дайıлар Маҳ. | 24,1 | 246 | 118 | 108 | ||
| 10 | Дарıлıк Маҳ. | 13,2 | 823 | 144 | 139 | ||
| 11 | Дöлекли Маҳ. | 22,8 | 800 | 602 | 584 | ||
| 12 | Эбриşим Маҳ. | 14,7 | 966 | 127 | 125 | ||
| 13 | Эğнер Маҳ. | 22,2 | 271 | 133 | 124 | ||
| 14 | Гердиби Маҳ. | 38,0 | 925 | 1.208 | 1.166 | ||
| 15 | Гиреğиеникöй Маҳ. | 6,5 | 976 | 293 | 293 | ||
| 16 | Гöкçэкöй Маҳ. | 104,0 | 560 | 299 | 296 | ||
| 17 | Кабасакал Маҳ. | 6,9 | 684 | 226 | 214 | ||
| 18 | Караҳан Маҳ. | 103,0 | 749 | 215 | 212 | ||
| 19 | Кıcак Маҳ. | 23,9 | 996 | 867 | 864 | ||
| 20 | Кışлак Маҳ. | 106,0 | 870 | 268 | 234 | ||
| 21 | Кıзıлдам Маҳ. | 21,1 | 1.164 | 540 | 557 | ||
| 22 | Кöкез Маҳ. | 15,2 | 829 | 1.036 | 1.037 | ||
| 23 | Кöпрücüк Маҳ. | 34,7 | 1.015 | 363 | 340 | ||
| 24 | Кüп Маҳ. | 38,0 | 813 | 81 | 73 | ||
| 25 | Маденли Маҳ. | 18,7 | 921 | 107 | 98 | ||
| 26 | Мазıлıк Маҳ. | 10,8 | 825 | 95 | 91 | ||
| 27 | Посяğбасан Маҳ. | 21,4 | 847 | 405 | 396 | ||
| 28 | Топаллı Маҳ. | 39,5 | 170 | 258 | 248 | ||
| 29 | Узункую Маҳ. | 14,2 | 711 | 215 | 209 | ||
| 30 | Етимли Маҳ. | 13,6 | 853 | 456 | 462 | ||
| 31 | Йüксекöрен Маҳ. | 30,8 | 575 | 91 | 88 | ||
| АЛАДАĞ (тоғли қисми) | 12.126 | 11.816 | |||||
| АЛАДАĞ | 16.333 | 15.896 | |||||
Эслатма: Қишлоқ аҳолиси 2013-йилдан бери жадвалга киритилмаган, чунки янги қабул қилинган метрополитен қонунига кўра, қишлоқлар маҳалла мақомидадир.
Аладаğнинг 31 маҳалласидан 4 таси марказда жойлашган. 4080 нафар аҳоли (25,7%) марказий маҳаллаларда истиқомат қилиб келади. Аладаğнинг марказдан энг четда жойлашган маҳалласи 106.км узоқликда жойлашган Кışлакдир. Аҳолиси энг кўп бўлган Бüйüксофулу маҳалласида 1664 киши яшайди. 2017-йил ҳисоботига кўра, Аладаğ аҳолиси 2,68%га камайган[7].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Cоğрафя ве İдари Япı“ (Тüркçэ). Аладаğ Беледиеси. 29 нисан 2015да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4 эким.
- ↑ 2,0 2,1 "Тüркие'деки тариҳсел адлар". İнкıлâп Китабеви, 1993 — с. 396-бет.
- ↑ 3,0 3,1 "Şэҳрим! Адıнı ким койду?". Таблет Басıм Яйıн, 2004 — с. 61-бет.
- ↑ "Даҳилие Мектуби Калеми", 1894 — дося но: 191, гöмлек но: 3-бет.
- ↑ „İлçэ Тариҳи“ (Тüркçэ). Аладаğ Беледиеси. 29 нисан 2015да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 4 эким.
- ↑ ТÜİК 31 Оcак 2017 верилери
- ↑ ТÜİК 1 Şубат 2018 верилери