Alakshmi
Алакшми (Скт. अलक्ष्मी; илдизлардан а (а) — „эмас“ ва लक्ष्मी (Лакшми, „омад“) — ҳинд мифологиясида муваффақияцизлик маъбудаси. У сигирларга қарши курашувчи, антилопа оёқлари ва буқа тишлари билан тасвирланган[1]. Ёки „қуруқ ажинли танаси, ёноқлари чўкиб кетган, лаблари қалин, кўзлари мунчоқдек, эшак миниб юради“[1]. Ведик, Упанишадик ёки эрта Пуран адабиётида у номи билан тилга олинмаган, аммо Алакшмининг барча жиҳатлари Ригведа маъбудаси Нирритига мос келади. Шунингдек у, Лакшми сояси деб аталар эдии. Падма Пуранада космологияси уни ўз ичига олади, бу ерда эса океанининг чайқалиши ҳам яхши, ҳам ёмонни яратади деб тушунилади[2]. Падма Пуранага кўра, унда олдин салбий ва ёмон нарса пайдо бўлади, лекин худоларнинг кўпроқ ҳаракатлари хайрли ва яхшиликни яратади[2]. Аввал Алакшми, кейин Лакшми пайдо бўлади[3]. Худолар Алакшмини ёвуз одамлар орасига жойлашиш учун юборади, уларга қашшоқлик ва қайғу беради[2]. У асурасига, қайғуга ўхшайди — фаровонлик ва қувонч маъбудаси Лакшмининг акси. Алакшми баъзан бошқа ном билан аталади — Жестҳа. Алакшми Калаҳаприя ва Даридара номи билан ҳам танилган ва Лакшмининг қарама-қарши соясидир[4].
У Чакрабарти томонидан эслатиб ўтилган "… Айтишларича, у уйга кирганида Алакшми унга ҳасад ва ғазабни келтириб чиқарди. Биродарлар бир-бирлари билан жанжаллашдилар, оилалар ва уларнинг эркак қонлари вайронагарчилик ва ҳалокатга дуч келди"[5].
Алакшми, шунингдек, Кали жинининг иккинчи хотини ҳисобланади — сўнгги даврнинг тимсолидир, унда кўплаб ноҳақ одамлар борлигини кўрсатади.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Паттанаик, Девдутт. Лакшми: Тҳе Годдесс оф Wеалтҳ анд Фортуне-Ан Интродуcтион. Вакилс Феффер & Симонс Лтд, 2003 (ИСБН 8187111585)
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Траcй Пинтчман. Гуэсц ат Год'с Wеддинг: Cелебратинг Картик амонг тҳе Wомен оф Бенарес. СУНЙ Пресс, 2005 — 48–49-бет. ИСБН 978-0-7914-8256-8.
- ↑ Кришна, Нандитҳа. Тҳе Боок оф Вишну. Пенгуин Глобал, 2001 (ИСБН 0670049077)
- ↑ Кирин Нараян. Сторйтеллерс, Саинц, анд Сcоундрелс: Фолк Нарративе ин Ҳинду Религиоус Теачинг. Университй оф Пеннсйлваниа Пресс, 2011. ИСБН 0-8122-0583-9.
- ↑ Чакрабартй, Дипеш. Провинcиализинг Эуропе. Принcетон Университй Пресс, 2000 (ИСБН 0691049092)