Aldabra

Алдабра (инглизча: Алдабра, франсузча: Алдабра) — Ҳинд океанидаги атол (маржон ороли), Сейшел ороллари давлатига мансуб, Алдабра ороллари гуруҳи таркибига киради.
География

Бу Рождество оролидан (ёки Киритимати) кейин дунёдаги иккинчи энг катта атолдир.
Ўлчамлари: узунлиги 34 км ва кенглиги 14,5 км, баландлиги денгиз сатҳидан 8 м гача. Лагунанинг майдони 224 км². Атоллнинг тубига чўккан сув ости вулқонининг кратери (оғзи) жойлашган.
Сўнгги икки миллион йил ичида Алдабра атолли Ҳинд океанига камида олти марта чўкиб, яна юзага чиқди. Бунинг сабаби музлик даврининг бошланиши билан дунё уммони сатҳининг исиши билан алмашиниб камайиши ёки кўтарилиши эди.
Атолл қуйидаги асосий ороллардан (18 та кичикроқ) иборат:
- Жанубий ёки Гранд Терре (Гранд Терре, 116,1 км²).
- Ўрта ёки Малабар (Малабар, 26,8 км²).
- Wестерн ёки Пиcард (Пиcард, 9,4 км²).
- Полимни (4,75 км²).
Тарихи

ХХ-асрга қадар қароқчилар узоқ вақт давомида Сейшел оролларини бошқаришган.
1840-йилдан буён атолл Ҳиндистон оролларининг ғарбий қисмида Тестудо гигантеа гигант тошбақаси омон қолган охирги маскани эди. “Совуқ уруш” даврида Британия ҳарбий идораси оролда радиостансия ва ҳарбий аэродром барпо этиш ниятини э’лон қилди, бу эса экологларнинг норозилигига сабаб бўлди[1].
1978-йилда атолл Совет географлари томонидан "Академик Петровский" илмий-тадқиқот кемасида, 9-рейсда ўрганилди[2].
1978-йилда атолл Совет географлари томонидан "Академик Петровский" илмий-тадқиқот кемасида, 9-рейсда ўрганилди.
Табиатни муҳофаза қилиш

Оролда улкан қуруқлик тошбақаларининг (Сейшел ороллари гигант тошбақаси) ноёб популясияси (152 000 дан ортиқ) яшайди.
1982-йилда Алдабра атолли ноёб табиий ёдгорлик сифатида ЙУНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган. Алдабра сивилизасия томонидан деярли қўл урилмаган ер юзида қолган саноқли маржон атолларидан биридир. 1982-йилда Алдабра атолли ноёб табиий ёдгорлик сифатида ЙУНЕСКОнинг Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилган. Алдабра сивилизасия томонидан деярли қўл урилмаган ер юзида қолган саноқли маржон атолларидан биридир.
Манбалар
Ҳаволалар
- Алдабра. Сирли оролга саёҳат. Ҳужжатли филм // Дир. Стив Лихтаг. - Чехия, 2015-йил
- www.алдабра.орг