Александр Николаевич Нефедев (1887-йил 12-октябр, Қозон – 1929-йил 15-май, Тошкент) – рус, совет астрономи, астрометр, Перм университети астрономия профессори, Китобдаги Халқаро кенглик стансиясининг асосчиси ва биринчи директори.

Александр Нефедев
Таваллуди 12-октябр 1887-йил
Қозон
Вафоти 15-май 1929-йил
Тошкент, Ўзбекистон, СССР
Илмий даражаси профессор

Ботаник А. Г. Генкелнинг куёви[1].

Биографияси

Александр Николаевич зиёлилар оиласида таваллуд топган.

Нефедев 1906-йилда 3-Қозон гимназиясини кумуш медал билан, 1910-йилда Қозон университетининг физика-математика факултетини тугатган. Университетда ўқиб юрганида профессор А. П. Котелников ва Д. И. Дубяго амалий астрономиядан илм олган. 1908–1910-йилларда Энгелхардт расадхонасида компютер олими бўлиб фаолият олиб борган[2].

Кейинчалик 1910–1912-йилларда 3-Қозон гимназиясида математика ўқитувчиси бўлиб ишлаган. Александр Таълим округи бошқармаси ҳузуридаги математика факултетининг педагогика курслари талабаси бўлган. 1912-йилда Қозон университети қошидаги физика-математика жамиятининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган. Қозон шаҳридаги 2-реал мактабда олий математика ва астрономия ўқитувчиси бўлиб ишлаган.

Нефедев 1918-йилдан Томск ер бўлими картография бўлимида геодезик, 1919–1920-йилларда Сибирни ўрганиш институтида катта компютер олими бўлган.

1920-йилда Бош гидрография бошқармасининг Об гидрографик партиясига, ушбу партиянинг қутб экспедицияларида қатнашиш учун, астроном лавозимига таклиф қилинган.

Александр 1921–1923-йилларда Қозон астрономик расадхонасида астроном бўлган[3].

Александр Николаевич 1922-йилда Кара денгизи ва Сибир дарёларининг оғизларида навигация хавфсизлигини таъминлаш бошқармасининг астрономик бўлими бошлиғи этиб тайинланган.

1923-йил кузида Перм университетида тавсифий, сферик ва назарий астрономия, шунингдек, олий геодезия бўйича маъруза қила бошлаган. Перм университетининг биринчи ректори К. Д. Покровский Нефедевни университетнинг астрономия кафедраси профессори лавозимига тавсия қилган[4].

Александр ГУС томонидан 1925-йилда Перм университетининг астрономия профессори сифатида тасдиқланган. 1927-йилда Улуғбек номидаги Ўзбекистон астрономик стансияси директори лавозимига тайинлангани муносабати билан университетдаги ишидан озод қилинган.

Нефедев 1921–1923-йилларда Улуғбек номидаги Ўзбекистон астрономик стансияси директори лавозимида фаолият олиб борган[5].

Профессор 1929-йил 15-майда Тошкентда вафот этган.

Манбалар

  1. ↑ Генкел М. А. Сёстри-близнеси Олга и Нина // Пермский университет в воспоминаниях современников / Отв. за вип. А. С. Стабровский. Перм: Изд-во Перм. ун-та, 1996. Вип. ИИИ. Уралскиэ просветители: семя Генкел. 156 с. 76.
  2. ↑ Покровский К. Д. Новая широтная станция в Туркестане // Природа. 1928. № 5. С. 490–491.
  3. ↑ „Полярная Почта • Просмотр темы - Нефедьев Александр Николаевич (1887-1929)“. поларпост.ру. Қаралди: 2023-йил 21-ноябр.
  4. ↑ Покровский К. Д. Новая широтная стансия в Туркестане // Природа. 1928. № 5. С. 490–491.
  5. ↑ Нефедев Александр Николаэвич (1887–1929) // Россияне в Узбекистане. Част ИИ. Вклад россиян в развитиэ науки, экономики и култури Узбекистана.