Алексей Яковлевич Фриде (1838—1896) – Россия императорлик армияси генерал-лейтенанти, Туркистон юришлари қатнашчиси, Еттисув казак армиясининг атамани, Ярославл губернатори.

Алексей Фриде
Асл исми русча: Алексей Яковлевич Фриде
Таваллуди 1838-йил 8-март
Москва, Россия империяси
Вафоти 1896-йил 9-июл
Ярославл, Россия империяси
Қўшин турлари пиёда қўшинлар
Унвони генерал-лейтенант
Жанг/уруш Туркистон юришлари,
Хива юриши (1873)

Биографияси

1838-йил 8-мартда туғилган.

1-Москва кадет корпусида ўқиган ва 1857-йил 6-июнда Кичикрус гренадиер полкида лейтенант сифатида хизмат бошлагган. 1862-йилда Бош штаб академиясида (2-тоифали) ўқиш курсини тугатган ва 1863-йил 12-майда штаб-капитан унвонини олган. 1863-йилда Полшадаги қўзғолонни бостиришда қатнашган. 1867-йил 27-мартда гвардия пиёда қўшинларига қабул қилинган, Бош штабда қолган ва гвардия лейтенанти унвонини олган.

1868-йил 30-августда штаб капитанлигига кўтарилиб, Туркистон генерал-губернаторлиги қароргоҳида Бош штаб офицери лавозимига тайинланган, Бухорога қарши юришларда қатнашган, жангларда ажралиб тургани учун 1869-йил 14-апрелда капитан унвонига сазовор бўлган (1871-йил 2-январда маёр унвонига ўзгартирилган). 1869-йил 14-апрелдан Сирдарё вилояти қўшинлари штаб-квартирасининг катта адютанти лавозимида хизмат қилган. Сўнгра Шаҳрисабзга юришда қатнашиб, кўрсатган хизматлари учун 3-даражали Авлиё Анна ва 4-даражали Авлиё Владимир орденлари билан тақдирланган (икки орден ҳам 1870-йилда берилган). 1870-йил 3-ноябрда 3-Туркистон саф баталёнига командир этиб тайинланади. 1872-йил 22-февралдан Сирдарё вилояти қўшинлари штаб бошлиғи[1].

1873-йилда подполковник унвони билан (1871-йил 18-октябрда берилган) Хива юришида қатнашган; 3-ноябрда 4-даражали Авлиё Георгий ордени билан тақдирланган[2].

Ўша йилнинг кузида генерал Н. Н. Головачев отряди таркибида Хивага бўйсунган туркманлардан товон ундириш учун даштда бўлган, Иляли трактидаги жангда ярадор бўлган. 1874-йил 8-ноябрда „Жасорат учун“ ёзуви ва олтин қурол билан тақдирланган ва полковник унвонини олган.

1875 ва 1876-йилларда Қўқон юришида қатнашиб, 2-даражали қилич билан биргаликдаги Авлиё Анна ордени (1875) ва 3-даражали қилич билан биргаликдаги Авлиё Владимир (1876) орденлари билан тақдирланган.

1879-йил 4-сентябрда генерал-маёр унвони (1884-йил 8-апрелдан иш тажрибасига эга) ва Сирдарё вилояти қўшинлари қўмондонининг ёрдамчиси этиб тайинланган.

1880-йил 16-апрелдан Туркистон ҳарбий округи қўшинлари қўмондонлиги қошидаги ҳарбий ташвиқот идорасининг бошлиғи бўлиб хизмат қилган.

Яна бир қатор жангларда қатнашган ва генерал-лейтенант унвонига сазовор бўлган[3][4]. 1896-йил 9-июлда Алексей Яковлевич Фриде Ярославлда вафот этган ва Спас-Преображенск монастири қабристонига дафн қилинган.

Манбалар

  1. ↑ Редакция журнала. Генерального штаба полковник А. Я. Фриде // Всемирная иллюстрация : журнал. — 1879. — Т. 21, № 531. — С. 211—212. Глиноецкий Н. П. Исторический очерк Николаевской академии Генерального штаба. СПб., 1882
  2. ↑ Терентьев М. А. История завоевания Средней Азии. Т. 2. СПб., 1903
  3. ↑ Разведчик. 1896. — № 294. — С. 492.
  4. ↑ Фриде Алексей Яковлевич // Список генералам по старшинству. Составлен по 1 сентября 1894 года. — СПб.: Военная типография, 1894. — С. 399.