Ali Eid
- Википедияда исми Али бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.
Али Эид (1940-йил 14-июл – 2015-йил 25-декабр) – ливанлик сиёсатчи. Алавийлар жамияти раҳбари бўлган[1]. Али Эид 1972-йилда Араб демократик партиясига асос солган ва вафотига қадар ушбу партия бош котиби лавозимида фаолият юритган.
Ёшлик йиллари
Али Эид Ливаннинг Таробулус аш-Шом шаҳрида таваллуд топган. Отаси Юсуф Эид буғдой сотувчиси, онасининг исми Амоун Эид бўлган. У оилада тўнғич ўғил бўлиб, Триполидаги Америка мактаби сифатида танилган Триполи Бойс Счоол (ТБС)да ўқишини бошлаган. Мактабда доимо аъло баҳоларга ўқиб, мактабнинг биринчи ўриндаги ўқувчиларидан бўлган.
Сиёсий мартабаси
1960-йилда Али Эид биокимё ихтисослиги бўйича Америка Қўшма Штатларида ўқишни давом эттиришга қарор қилади. Эид тенгдошлари орасида ватанпарварлиги ва адолатпарварлиги билан машҳур эди. 1960-йилда у Ливанга қайтиб келади ва Байрут Америка Университетида (АУБ) сиёсацҳунослик ва давлат бошқаруви (ПСПА) йўналиши бўйича таҳсил олади. Байрутда ўқиш давомида Эид Ливан сиёсий тизимининг мамлакатда диний мазҳаб ва алавийлар халқинининг ҳар қандай даражадаги ҳуқуқлардан маҳрум қилишини аниқлайди[2].
1972-йилда Али Эиднинг сиёсатга доир ҳаракатлари Алавий Ёшлар Ҳаракатига асос солиниши ва Суриянинг марҳум президенти Ҳофиз Асад билан иттифоқ тузилишидан кейин бошланади. 1977-йилда Али Эид бир гуруҳ дўстлари билан „Ватанпарварликка қарши кураш фронти“ партиясини тузади. Унинг асосчилари Соуҳале Ҳамадаҳ (Бош котиб) Али Эид ас (вице-президент), Рашид Ал-Мукадим, Георге Моурани ва Насиб Ал-Кҳатиб бўлган. 1982-йилда эса Али Эид бош котиб бўлган Араб Демократик партияси тузилади.
1989-йилда Эид оғир жудоликка учрайди, унинг ўғли Зулфиқор Ливандаги фуқаролар уруши пайтида портламай қолган бомба туфайли вафот этади.
Али Эид 1991-йилда Ливан парламентида Таиф келишуви асосида ташкил этилган нусайрийлар депутати этиб тайинланади[3].
Али Эид Ливандаги Араб демократик партиясининг бош котиби бўлган ва унинг партияси Ливандаги фуқаролар уруши пайтида Сурия тарафдори ҳисобланган, бошқа Ливан алавийлари эса урушда сурияликларнинг иштироки туфайли бетараф бўлишган. 1996-йилда Али Эид алавий парламентининг марҳум депутати Аҳмад Ҳабоус ўрнига тайинланган.
2010-йилда Али Эиднинг Триполидаги Жабал Моҳсен шаҳридаги уйи ёнидан портловчи моддалар топилади, кейинчалик демонтаж қилинади[4]. 2015-йил март ойида Али Эиднинг укаси Бадер Аккардаги Куwеикҳат қишлоғида ўлдирилади[5][6].
Ўлими
2015-йилнинг 25-декабрида Али Эид 75 ёшида Суриянинг Дамашқ шаҳрида вафот этгани эълон қилинган[7].
Манбалар
- ↑ „Ас Сафир Неwспапер Арчивес“.[сайт ишламайди]
- ↑ „Лебанон'с Алаwи: А Миноритй Стругглес ин а 'Натион' оф Сеcц | Ал Акҳбар Энглиш“ (2014-йил 26-феврал). 2014-йил 26-февралда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Алаwите фром Триполи, Али Эид wас аппоинтед то тҳе неwлй-эстаблишед Алаwите сеат ин 1991.“
- ↑ „Гренадес фоунд неар ресиденcе оф Араб Демоcратиc Партй леадер“ (2010-йил 28-январ). 2012-йил 15-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 14-май.
- ↑ „Гунмен килл бротҳер оф Алаwите политиcиан ин Лебанон“. неwс.яҳоо.cом. 2019-йил 6-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 20-сентябр.
- ↑ „Бротҳер оф про-Ассад леадер киллед ин нортҳерн Лебанон“ (эн). Миддле Эаст Эе.
- ↑ „Эх-АДП чиэф Али Эид диэс ин Сйриа ат аге оф 75“. Тҳе Даилй Стар Неwспапер - Лебанон.