Alibaba Abdullayev
Алибаба Абдуллаев (1915-йил 23-март — 1987-йил 10-август ) — озарбайжон-совет халқ раққоси ва хореографи. У Озарбайжон филармониясида рақс ансамблининг бадиий раҳбари сифатида фаолият юритган ва кўплаб рақс композицияларининг яратувчиси бўлган.[1] Абдуллаев 1943-йилда Озарбайжон ССРда хизмат кўрсатган артист, 1959-йилда эса Озарбайжон ССР халқ артисти унвонлари билан тақдирланган[2].
Ҳаёти
Дастлабки йиллар
Алибаба Абдуллаев 1915-йил 23-март ёки 9-августда Баку шаҳрида туғилган[3]. У Абдулла ва уй бекаси бўлган Пустеханим оиласида дунёга келган. Ёшлигида мусиқа ва сан’атга бўлган қизиқиши туфайли Иброҳим Абилов номидаги Маданият марказида рақс гуруҳига қўшилган. 1935-йилда композитор Узейир Ҳожибоев томонидан Озарбайжон давлат филармониясининг рақс ансамблига танланган. 1936-йилда филармонияда рақс ансамблининг а’зоси бўлган.
Профессионал фаолияти
Абдуллаевнинг профессионал фаолияти 1936-йилда Озарбайжон давлат филармониясида бошланди. 1938-йилда Москвада бўлиб ўтган 1-Озарбайжон тасвирий сан’ати ўн кунлигида иштирок этди ва "Қайтағи" рақсини ижро этди. Иккинчи жаҳон уруши даврида рақс гуруҳини бошқариб,[4] Эронда Совет армияси билан ҳамкорлик қилди ва Моздокда 416-ўқчилар дивизияси билан учрашди[5].
Урушдан сўнг Бокудаги Мусиқали комедия театрида озарбайжон классик мусиқа асарларини саҳналаштирди. 1960-йилларда Озарбайжон адабиётининг асарлари асосида кўплаб рақс композицияларини яратди ва Баку хореография мактабида дарс берди.[6]
Ижодкорлик
Рақслар
Абдуллаев Озарбайжон халқ рақсининг ан’аналарини давом эттирди ва инновацион рақс композицияларини яратди. Театр саҳнасида Üзейир Ҳаcıбəёвнинг "Аршин Мал Алан", Сулаймон Аласгаровнинг "Улдуз", Саид Рустамовнинг "Дурна", ва Солтан Ҳажибеёвнинг "Қıзıл Гüл" каби асарларни хореография қилган. Унинг рақс тўпламлари орасида "Дўстлуқ", "Овçулар", "Şəнлик сüитасı", "Нефтçилəр сüитасı", "Маҳсул сüитасı", "Балıқçıлар" ва "Футболçıлар" каби асарлар мавжуд.
Мусиқа яратиш
Абдуллаев нафақат хореограф, балки иқтидорли қўшиқчи ҳам эди. Унинг Лайло Бадирбейли, [7]Туту Ҳамидова, Роза Жалилова каби сан’аткорлар билан ижро этган қўшиқлари Озарбайжон давлат радиоси архивида сақланади.
Ёдгорлик
Алибаба Абдуллаевнинг номи Бокудаги кўчалардан бирига берилган ва яшаган уйининг деворига ёдгорлик лавҳаси ўрнатилган. Абдуллаев ҳақида ҳужжатли филм ҳам суратга олинган, бу унинг сан’атига қўшган улкан ҳиссасини нишонлайди.[8]
Манбалар
- ↑ Суриц 1966, с. 157.
- ↑ Тҳеатер Энcйcлопедиа 1961, 13
- ↑ Ҳəсəнқıзı, Üлвиййə „Cелебраторй Эвенинг Дедиcатед то тҳе 100тҳ Анниверсарй оф тҳе Фамоус Данcер Алибаба Абдуллаев“. Репорт Информатион Агенcй (2015-йил 30-ноябр). 2021-йил 27-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-июн.
- ↑ Сарıева 2015.
- ↑ Рəҳманлı, Əҳсəн „ИНCОМПАРАБЛЕ МАСТЕР ОФ ДАНCЕ - Тҳе Артистиc Ричес оф Алибаба Абдуллаев“ (аз). Ҳüрриййəт (2022-йил 3-май). 2022-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 4-июн.
- ↑ Ҳüсейнзадə 2015, с. 15.
- ↑ Рəҳманлı & Əлиев 2017, с. 47.
- ↑ Рəҳманлı & Əлиев 2017, с. 46.