Ziyosfera

Alice Pike Barney

Элис Пик Барни (туғилган пайтидаги исми Элис Пайк ; 1857—1931-йиллар) америкалик рассом аёл. У Вашингтонда фаол ишлаган ва Вашингтонни санъат марказига айлантириш учун ҳаракат қилган. Унинг икки қизи ёзувчи ва салон стюардессаси Натали Клиффорд Барни ва ёзувчиси Лаура Клиффорд Барни эди[1].

Алиcе Пике Барней

Селф-Портраит ин Репосе, 1895
Ҳақиқий исмиАлиcе Пике
Таваллуди 14-январ 1857-йил
Вафоти 12-октябр 1931-йил(1931-10-12)
(74 ёшда)
Лос Ангелес, Cалифорниа, У. С.
Миллати Америcан

Ёшлик

Wатерлилй, 1900-йил, Барнининг қизининг китоби учун расмларидан бири эди. Модел Барнининг жияни Эллен Гоин эди.
Палитра билан автопортрет, 1906-йил

Барнининг отаси Самуэл Нафтали Пике Магнолиа вискиси ишлаб чиқариш орқали бойлик орттирган , Огаё штатининг Cинcиннати шаҳрида санъат ҳомийси бўлиб, у ерда Пике опера уйини қурган. Унинг отаси немис яҳудийси, онаси голландиялик насроний эди. Элис Пике Барнининг онаси франсуз миллатига мансуб эди[2]. 1866-йилда оила Ню-Ёрк шаҳрига кўчиб ўтгандан сўнг, у Йигирма учинчи кўча ва Саккизинчи авенюда Гранд Опера уйини қурди. Барни тўрт фарзанднинг энг кичиги ва отасининг маданий манфаатларини тўлиқ давом эттирган ягона фарзанд эди; болалигида у қўшиқ айтиш ва пианино чалишда истеъдод кўрсатди[3].

17 ёшида у тадқиқотчи Генри Мортон Стенли билан унаштирилди. Элиснинг онаси ёш фарқи туфайли никоҳни яроқсиз деб ҳисоблади – бу пайтда Элис 17, Генри эса 33 ёшда эди ва онаси улар турмуш қуришни кутишларини талаб қилди. Генри Африкада уч йиллик экспедицияда бўлганида (у Виктория кўли бўйлаб айланган қайиқни Элис хоним деб атади), Элис Огаё штати Дейтон шаҳрида темир йўл вагонлари ишлаб чиқарувчи бадавлат одамнинг ўғли Алберт Клиффорд Барнига турмушга чиқди[4].

1882-йилда Барни ва унинг оиласи ёзни Ню-Ёркдаги Лонг Беач меҳмонхонасида ўтказдилар, у ерда Оскар Уайлд ўзининг Америка маъруза сафарида нутқ сўзлаётган эди. Уайлд кунни Элис ва унинг қизи Натали билан пляжда ўтказди; уларнинг суҳбати Элиснинг ҳаётини ўзгартириб юборди, эрининг рози бўлмаганига қарамай, уни санъат билан жиддий шуғуллана бошлади[5].

Янги аёл

19-асрда таълим олиш имкониятлари кенгайиб боргани сабабли, рассом аёллар профессионал корхоналарнинг бир қисмига айландилар, жумладан, ўзларининг бадиий уюшмаларини ташкил қилишди. Аёллар томонидан яратилган санъат асари паст деб ҳисобланган ва бу қарашни енгишга ёрдам бериш учун аёллар аёллар меҳнатини тарғиб қилишда „борган сари овозли ва ишончли“ бўлиб, ўқимишли, замонавий ва эркинроқ " Янги аёл " қиёфасининг бир қисмига айланди[6]. Рассомлар „Янги аёлни тасвирлашда муҳим рол ўйнаганлар, ҳам иконанинг тасвирларини чизиш, ҳам ўзларининг ҳаётлари орқали пайдо бўлган турни мисол қилиш орқали“. 19-аср охири ва 20-аср бошларида 11000 та журнал ва доимий нашрлар обуначиларининг қарийб 88% аёллар эди[7].

Санъатни ўрганиш

Элис Пике Барни, тахминан 1920-йил.
Алиcе Пике Барней Студио Ҳоусе (ҳозирги Латвия элчихонаси) тарихий жойлар миллий реэстрига киритилган.
Медуза, 1892 (модел: Лаура Клиффорд Барни)

1887-йилда у икки қизи билан яқинроқ бўлиш учун Парижга йўл олди ва улар феминист ўқитувчи Мари Сувестр томонидан ташкил этилган Лес Ручес франсуз мактаб-интернатида ўқишарди. У ерда у Карлус-Дюран билан расм чизишни ўрганди. У 1896-йилда Парижга қайтиб келди – қизи Лаурани болаликдаги жароҳатидан қолган оёқ оғриғини даволаш учун франсуз касалхонасига олиб келди ва Каролус-Дюран билан ўқишни давом эттирди, шунингдек испан рассоми Клаудио Кастелучодан сабоқ олди. 1898-йилда Жеймс Абботт МакНеилл Wҳистлер Кармен академиясини очганда, у биринчи талабалардан бири эди. Тез орада Wҳистлер санъатдан дарс беришга қизиқишни йўқотди ва мактаб ёпилди, лекин бу макта Элисга жуда яхши таъсир кўрсатди[8].

1899-йилда у Виктор Гюго проспектидаги ижарага олган уйида салон очди; Мунтазам меҳмонлар орасида Сймболист рассомлар Луcиэн Левй-Дҳурмер, Жон Wҳите Алехандер ва Эдмонд Аман-Жеан бор эди ва унинг санъати рамзий таъсир кўрсата бошлади[9].

Натали франсуз шеъриятининг " Қуэлқуэс Портраиц-Соннец де Феммес " (Аёлларнинг баъзи портретлари-соннетлари) китобини ёзганида, Барни расмларни тақдим этишдан мамнун эди. У китобнинг аёлларга бағишланган севги шеърларининг мазмун-моҳиятини тушунмаган ва унга намуна бўлган тўрт аёлдан учтаси қизининг маҳбубаси эканини билмас эди. „ Саппҳо Вашингтонда куйлайди“ сарлавҳали газета шарҳида китоб мавзусидан огоҳлантирган Алберт Парижга шошилди ва у ерда нашриётнинг қолган захиралари ва босма пластинкаларни сотиб олди ва йўқ қилди ва Барни ва Натали ўзи билан бирга ёзги оиланинг ёзги уйига қайтишларини талаб қилди. Бар Ҳарбор, Мейн. Дўстлари унга " Вашингтон Миррор " дан парчаларни жўнатишганда, унинг кайфияти ёмонлашди.

Вашингтон ўзининг биринчи ижтимоий регистрини нашр этмоқчи бўлиб, ижтимоий жиҳатдан табақаланиб борарди ва Барнининг виски сотувчининг қизи ва яҳудий муҳожирнинг набираси сифатидаги келиб чиқиши уни жамият саҳифаларида ғийбат гаплар мавзусига айлантирди. Ғийбат Барниларнинг ижтимоий мавқеига доимий таъсир кўрсатмайди, лекин Алберт буни фалокат деб ҳисоблади. Унинг ичкиликбозлиги, қон босими доимий кўтарилиши икки ойдан кейин юрак хуружига учраш8га сабаб бўлди[10]. Унинг саломатлиги ёмонлашда давом этди ва у 1902-йилда вафот этди[11].

Люцифер, 1902-йил (Натали Клиффорд Барни модели)

Барни йирик галереяларда, жумладан, Коркоран санъат галереясида яккахон шоуларини ўтказди[12]. Кейинги йилларда у механик қурилмаларни ихтиро қилди ва патентлади, бир нечта спектакл ва опералар ёзди ва ижро этди[13] Вашингтонда санъатни тарғиб қилиш учун ишлади, Колумбия округида унинг кўплаб расмлари ҳозирда Смицон Америка санъат музейи коллекциясида сақланади[14].

Тахминан 1900-йилларда у баҳайи динини қабул қилган[15].

1911-йилда, 53 ёшида Барни Швейсариядаги элчи Роланд Ж Хеммикнинг ўғли 23 ёшли Кристиан Хеммикга турмушга чиқди. Барни Кристианнинг синглиси Кетрин Мари Жонсоннинг расмини чизган эди. Уларнинг никоҳи бутун дунё матбуотининг эътиборини тортди. Улар 1920-йилга келиб ажрашишди[16].

Яна қаранг

  • Миллий Силван театри
  • Алиcе Пике Барней студия уйи

Манбалар

  1. ↑ Родригуэз, п. 163.
  2. ↑ Родригуэз, 1–10.
  3. ↑ Клинг, пп. 23–44.
  4. ↑ Родригуэз, 15–22.
  5. ↑ Родригуэз, 30–31.
  6. ↑ Приэто, пп. 145-146.
  7. ↑ Приэто, п. 160–161.
  8. ↑ Клинг, 87–89, 107, 116–129.
  9. ↑ Клинг, 131–132.
  10. ↑ Клинг, 136–149.
  11. ↑ Клинг, 173.
  12. ↑ Ҳаскелл. „Реcорд Унит 7473, Алиcе Пике Барней Паперс, cирcа 1889–1995“. Смитҳсониан Институтион Арчивес. 1-сентабр 2006-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2006-йил 3-сентябр.
  13. ↑ Родригуэз, 184.
  14. ↑ „Алиcе Пике Барней: Биограпҳй“. Смитҳсониан Америcан Арт Мусеум. 2021-йил 13-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-июл.
  15. ↑ Родригуэз, 141.
  16. ↑ Родригуэз, 209–210, 236. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi