Аловуддин масжиди (Туркиш: Алâэддин Cамии) – Туркиянинг Коня шаҳри марказидаги Алоуддин тепасида жойлашган асосий ёдгорлик. Масжид ҳовлисида бир нечта султонларнинг мақбаралари жойлашган. ХИИ аср ўрталаридан ХИИИ аср ўрталаригача босқичма-босқич қурилган. Коня шаҳрида сақланиб қолган энг йирик Салжуқий масжидларидан бири.

Масжид
Аловуддин масжиди
туркча: Алâэддин Cамии
Аловуддин масжиди
Мамлакат  Туркия
Ҳудуд Коня (вилоят)
Жойлашуви Марказий Анадолу минтақаси
Координаталар 37°52′24.75″Н 32°29′33.25″Э / 37.8735417°Н 32.4925694°Э / 37.8735417; 32.4925694
Меъморий услуб Салжуқийлар меъморчилиги
Бинокорлик санаси 1235-йил
Миноралар сони 1
Миноралар сони 1

Масжид ҳам, у жойлашган тепалик ҳам Салжуқийлар султони Алоуддин Қайқубод (Алааддин Тепеси ва Алааддин Cамии) номи билан аталган.

Тарихи

Алоуддин тепалиги

Алоуддин тепалиги антик даврда Каваниа ва Каоаниа тепалиги деб аталган. Кейинчалик Афлотун масжидига айлантирилган Византиянинг Айиос Ампҳилочиос черкови 1920-йиллардан олдин Алоуддин масжиди билан бир жойда жойлашган эди[1]. Алоуддин масжиди қадимги насронийлар базиликаси ўрнида қурилган бино бўлиши мумкин, бу тахмин ХХ асрда олиб борилган қазишма ишлари ва масжид ичида қайта ишлатилган қадимий материаллар орқали тасдиқланган[2][3][4][5]. Мажмуа бир пайтлар шаҳарнинг қадимий акрополи жойлашган сунъий шаҳар тепалиги яқинида жойлашган[1].

Масжид

Масжиднинг ташқи қисмида учрайдиган кўк кошин безаклари ва аблақ услуби унинг ички қисмида ҳамда меҳробда ҳам намоён бўлади.

Салжуқийлар султони Масуд И 1155-йилда масжиднинг қурилиш ишларини бошлаган[6]. Бироқ баъзи далиллар қурилиш 1120-йилларга тўғри келишини кўрсатади[7]. 1155-йилга оид ёзувларда масжид минбари ҳақида сўз кетган бўлиб, унинг Онадўлидаги салжуқийлар санъатининг илк намунаси эканлиги айтилган[8]. Меҳробнинг ранг-баранг сопол рамкаси ва устки қисмидаги гумбаз ҳам шу даврга тегишли бўлиши мумкин[9].

Галерея

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Сcотт Редфорд, Тҳе Алâэддин Мосқуэ ин Коня Реcонсидеред, Артибус Асиаэ, Вол. 51, Но. 1/2, 1991:54
  2. ↑ Сcотт Редфорд, Тҳе Алâэддин Мосқуэ ин Коня Реcонсидеред, Артибус Асиаэ, Вол. 51, Но. 1/2, 1991:57
  3. ↑ Оустерҳоут, Роберт Г.. Эастерн Медиэвал Арчитеcтуре: Тҳе Буилдинг Традитионс оф Бйзантиум анд Неигҳборинг Ландс (эн). Охфорд Университй Пресс, 2019 — 579-бет. ИСБН 978-0-19-005840-1. 
  4. ↑ Беиҳаммер, Алехандер Даниэл. Бйзантиум анд тҳе Эмергенcе оф Муслим-Туркиш Анатолиа, Cа. 1040-1130 (эн). Тайлор & Франcис, 2017 — 280-бет. ИСБН 978-1-351-98386-0. 
  5. ↑ Греэнҳалгҳ, Мичаэл. Марбле Паст, Монументал Пресент: Буилдинг Wитҳ Антиқуитиэс ин тҳе Медиаэвал Медитерранеан (эн). Брилл, 2009 — 473-бет. ИСБН 978-90-04-17083-4. 
  6. ↑ Коня, Тҳе Грове Энcйcлопедиа оф Исламиc Арт анд Арчитеcтуре, Вол.2, (Охфорд Университй Пресс, 2009), 391.
  7. ↑ Сcотт Редфорд, Тҳе Алâэддин Мосқуэ ин Коня Реcонсидеред, Артибус Асиаэ, Вол. 51, Но. 1/2, 1991:57
  8. ↑ Сcотт Редфорд, Тҳе Алâэддин Мосқуэ ин Коня Реcонсидеред, Артибус Асиаэ, Вол. 51, Но. 1/2, 1991:55
  9. ↑ Арчитеcтуре, Тҳе Грове Энcйcлопедиа оф Исламиc Арт анд Арчитеcтуре, Вол.2, (Охфорд Университй Пресс, 2009), 117.

Адабиётлар

* Редфорд, Сcотт (1991). "Тҳе Алâэддин Мосқуэ ин Коня Реcонсидеред". Артибус Асиаэ (Зüрич: Артибус Асиаэ Публишерс) 51 (1/2): 54–74. дои:10.2307/3249676. ИССН 0004-3648. 

Ҳаволалар