Alt fleyta
Алт флейта (италянча: флауто cонтралто; франсузча: флûте алто; олмонча: Алтфлöте ) — флетанинг кам фойдаланиладиган тури.
|
| |
| Регистри | |
|---|---|
|
|
Катта флейтага нисбатан кварта ёки квинта пастроқ товуш беради. Шу сабабли, алт флейта транспозицияланувчи чолғулар қаторига киради ва сол (ин Г) ёки фа (ин Ф) созларида ишлатилади. Овоз диапазони кичик октавадаги фа диез нотасидан, учинчи октавадаги до диез нотасигача бўлади. Симфоник оркестрда алт флейтани одатда катта флейтани ижро этувчи созанда чалади. Бундай ҳолларда чолғу асбоби ўзгартирилиши мута ин белгиси билан кўрсатилади[1][2].
Чолғунинг тембри тўлиқ, кенг, энг катта гўзаллик пастки регистрда. Катта флейта билан солиштирганда, алто бироз узунроқ ва қалинроқ. Бармоқлар жойлашув тартиби бир хил[3]. Катта ва кичик флейта билан биргаликда симфоник оркестр таркибига киради[4].
-
Тўғрига
-
Кависли
Алт флейта, асосан, оркестрда махсус тембрнинг ўзига хос паст товушларини чиқариш учун ишлатилади, аммо ХХ асрнинг иккинчи ярмида у ансамбл ва яккахон чолғу сифатида ҳам қўллана бошланди. Уни биринчилардан бўлиб Римский-Корсаков „Млада“ опера-балетида ишлатган (1890). Кейинчалик алто най қисми А.К. Глазунов (Саккизинчи симфония), М. Равел („Дафнис ва Хлоя“), И.Ф. Стравинский („Муқаддас баҳор“), Г. Холст („Сайёралар“), Д.Д. Шостакович (Еттинчи симфония) ва бошқа бастакорлар асарларида пайдо бўлди. Алто флейта Пер Булезнинг „Устасиз болға“ асари ансамблига киритилган. Алто флейта учун яккахон асарлар Мати Куулберг, Эгил Ҳовланн, Леонид Башмаков, Аулис Саллинен, Эрланд фон Коҳ томонидан ёзилган. Шунингдек, кексалигида уни афзал кўрган Тҳеобалд Бöҳм ҳам алто флейта учун ёзган.
Манбалар
- ↑ И. А. Акбаров. Музика луғати. Тошкент: Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1987.
- ↑ И. А. Акбаров. Мусиқа луғати. Тошкент: Ўқитувчи нашриёти, 1997 — 384-бет. ИСБН 5-645-02422-2.
- ↑ Черных А.В. „Флейта“, . Советское духовое инструментальное искусство. Справочник. М.: Советский композитор, 1989 — 83-бет.
- ↑ Радвилович А.Ю. „Флейты“, . Приложение к учебнику М. И. Чулаки «Инструменты симфонического оркестра». Композитор, 2013 — 5-бет.
Адабиётлар
- Рогаль-Левицкий Д.Р. „Альтовая флейта“, . Современный оркестр. Часть И. М.: МузГИз, 1953 — 259—263-бет.
Ҳаволалар
Викиомборда „Алт флейта“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.