Amset
Амсет (миср. жмс.тж) — қадимги Миср динида Ҳоруснинг тўрт ўғлидан бири- дафн худоси бўлган. Амсет Ҳоруснинг тўртта ўғлидан бири бўлган ва уни инсон боши билан тасвирлашган. Унинг асосий вазифаси марҳумнинг жигарини ҳимоя қилиш бўлган. Амсетнинг ҳомийси маъбуда Исис бўлган.[1]
Тасвири
Акаларидан фарқли ўлароқ, у ҳар доим антропоморф сифатида, Ўрта Қироллик давригача эса — аёл шаклида тасвирланган[2].
Канопикнинг қўриқчи худоси сифатида аҳамияти
Канопларнинг қўриқчи худоси сифатида у Ҳоруснинг қолган учта ўғли — Ҳапи , Дуамутеф ва Кебеҳсенуф билан бирга мумияланган ичакларни қўриқлаган[3]. У жигарни ҳимоя қилиш учун мас’ул эди.[4]
Бундан ташқари, Амсет инсоннинг Каси учун ҳам жавобгар бўлган.
Мифологиядаги маъноси
Пирамида матнларида аллақачон Амсет ўликларнинг қўриқчи худоси ва уларнинг осмонга кўтарилишдаги ёрдамчиси деб аталади. Канопик идишлар ва улар қўйилган қутилардаги ёзувларда Амсетга даъват қилинади.
Осирис сиклида Амсет, Ҳоруснинг қолган ўғиллари сингари, „Осирис танасидаги соатнинг қўриқчиларидан бири“ ҳисобланади. У биринчи куннинг ва туннинг биринчи соатининг эгаси ҳисобланиб, иккаласи ҳақида ҳам қуйидагича айтилган: „Амсет сизни кўргани келади, у ўнг тарафдаги душманни мағлуб этади“. Осириснинг сирларида унинг асосий вазифаси Осирисни қўриқлаш эди.[5]
Миср мифологиясига кўра, Ҳорус, акалари каби, уни оламнинг нуқталардан бирига қўриқчи қилиб тайинлади ва уни тож кийиш хабарчиси сифатида жанубга юборди. Амсет ҳам юлдуз худоси ҳисобланади. У Исис томонидан қўллаб қувватланган
Галерея
-
Ўнгдан чапга: Осирис, Амсет, Ҳапи, Қуэбеҳсенуф ва Дуамутеф. -
Чапдан ўнгга: Амсет, Қебеҳсенуф ва Ҳапи. -
Дафн ҳайкалчаси, Учинчи оралиқ давр (милоддан аввалги 1100-332 йиллар)
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Алфред Wиэдеманн. Тҳе Анcиэнт Эгйптиан Доcтрине оф тҳе Имморталитй оф тҳе Соул. Боокс он Деманд, 2018 — 18-бет. ИСБН 9783732656936.
- ↑ Ролф Фелде: Äгйптисче Готтҳеитен. С. 3.
- ↑ Швец Н.Н.. Словарь египетской мифологии, Загадки древнего Египта. Центрполиграф, 2008. ИСБН 978-5-9524-3466-0.
- ↑ Фелде, Ролф. Äгйптисче Готтҳеитен. Wиэсбаден: Р. Фелде Эигенверлаг, 1995 — 3-бет.
- ↑ Роэдер, Гüнтҳер. Уркунден зур Религион дес Алтен Äгйптен. Жена: Диэдеричс, 1923 — 34, 39-бет.
Адабиётлар
- Мери Барнетт: Готтер ва Мйтҳен дес алтен Äгйптен. Гондром, Биндлач 1998, ИСБН 3-8112-1646-5.
- Ҳанс Боннет: Амсет. ичида: Лехикон дер äгйптисчен Религионсгесчичте. Никол, Гамбург 2000, ИСБН 3-937872-08-6. С. 26.
- Ролф Фелде: Äгйптисче Готтҳеитен. Р. Фелде Эигенверлаг, Висбаден, 1995-йил.
- Луcиа Гаҳлин: Миср. Готтер, Мйтҳен, Религионен. ХХЛ нашри, Реичелшеим 2001, ИСБН 3-89736-312-7.
- Wолфганг Ҳелcк, Эберхард Отто: Клеинес Лехикон дер Äгйптологиэ. Харрасовитз, Висбаден, 1999, ИСБН 3-447-04027-0.
- Вероника Ионс: Диэ гроßэн Религионен дер Wелт — Гöттер, Мйтҳен ва Легенден. Буч ва Велт, 1988-йил.
- Манфред Луркер: Лехикон дер Гöттер ва Сймболе дер алтен Äгйптер. Счерз, Берн/Мунчен/ Wиэн1 998, ИСБН 3-502-16430-4.