An-Nosir Muhammad bin Abdulloh sahifasining manbasini koʻrish

'''An-Nosir Muhammad ibn Abdulloh''' (1196-yil 3-noyabr – 1226-yil 1-dekabr) [[Yaman]]dagi [[Zaydiylar|Zaydiya]] davlatining bir qismiga [[Imom|imom]] boʻlgan boʻlib, 1217–1226-yillarda raqib daʼvogar [[al-Hadiy Yahyo]] bilan bahsli holda hukmronlik qilgan.

== Imom muhtasib etib tayinlanishi ==

Izz ad-Din Muhammad [[Baraqish]]da tugʻilgan. Otasi imom [[al-Mansur Abdulloh]] edi. Otasi 1217-yilda kirib kelayotgan [[Ayyubiylar]]ga qarshi uzoq davom etgan kurashdan soʻng vafot etgan. Ayyubiylar sulolasining bir tarmogʻi 1173-yildan beri Yamanda asosiy siyosiy kuch sifatida qaror topgan edi. Al-Mansurning [[Kavkaban]]da vafotidan soʻng, Izz ad-Din Muhammad an-Nosir Muhammad taxallusi bilan imom deb eʼlon qilindi. Biroq u faqat ''imom muhtasib'' edi, yaʼni u faqat jamoani himoya qilishga haqli boʻlib, lekin ommaviy namozga imomlik qilish yoki huquqiy hukm chiqarishga vakolatli emas edi<ref>Medeleine Schneider, 'Les inscriptions arabes de l’ensemble architectural de Zafar-Dhi Bin (Yémen du Nord)', ''Journal asiatique'' 273 1985, p. 89.</ref>. Bundan tashqari, al-Mansur vafotidan soʻng Ayyubiylar harbiy hujumlarini yangiladilar. Sulton al-malik al-Maʼsudning qoʻshinlari 1217–1218-yillarda [[Sano]], Zohir, [[Hus]] va [[Javf]]ga yurish qildi. 1220-yilda sulton an-Nosir Muhammad tarafdorlari bilan shartnoma tuzdi<ref>Madeleine Schneider 1985, p. 90.</ref>. Zaydiya lageri ichida ham kelishmovchiliklar mavjud edi. An-Nosir Muhammad Yaman togʻli hududlaridagi Zaydiya yerlarining faqat janubiy qismida tan olingan edi. [[Al-Hadiy Yahyo]] esa [[Rassidlar]]ning boshqa bir tarmogʻidan boʻlib, shimolda joylashgan [[Sa’dah]] shahrida imom sifatida hokimiyatni saqlab qoldi.

== Ayyubiylar qoʻlida magʻlubiyat ==

1226-yilda an-Nosir Muhammad Ayyubiylar qoʻlidagi [[Sano]] shahriga qarshi 700 otliq va 2 000 piyoda askar bilan yurish qildi. Keyinchalik [[Rasuliylar sulolasi]] asoschisi boʻlgan ikki [[Amir|amir]] va aka-uka Badr ad-Din hamda Nur ad-Din Ayyubiy hukmdori al-Mas’ud Yusuf vakili sifatida unga qarshi turish uchun qoʻshin toʻpladilar. 23-iyul kuni [[Sano]] yaqinida shiddatli jang boʻldi. Badr ad-Din kechgacha davom etgan jangda muhim rol oʻynadi. Zaydiylar toʻliq magʻlubiyatga uchradilar<ref>El-Khazreji, ''The Pearl-Strings; A History of the Resuli Dynasty'', Vol. I. Leiden 1906, pp. 82-3.</ref>. Koʻziga oʻq tekkan an-Nosir Muhammad omon qolganlar bilan birga oti yetganicha tezlik bilan [[Sula]]ga chekinib bordi. Magʻlubiyatdan soʻng imom bayrogʻi ostida faqat 40 otliq va ularning xizmatkorlari tirik qolgan edi. U shu yilning oxirida Husda vafot etdi<ref>H. C. Kay, ''Yaman; Its Early Medieval History''. London 1892, p. 319.</ref>. An-Nosir Muhammadning bir necha birodarlari bor boʻlib, ular 13-asr oxirigacha Yaman tarixida muhim rol oʻynagan. Eng mashhurlari Shams ad-Din Ahmad (vafoti 1258) va Sarim ad-Din Dovud (vafoti 1290).

== Yana qarang ==

* [[Yaman imomlari]]
* [[Yaman tarixi]]

== Manbalar ==

{{Manbalar}}

{{Start box}}
{{Succession box|
 before=[[al-Mansur Abdulloh]]|
 title=[[Yaman imomi]]<br>''[[al-Hadiy Yahyo]] bilan bahsli''|
 years=1217&ndash;1226|
 after=[[al-Hodiy Yahyo]]
}}
{{S-end}}

{{Tashqi havolalar}}

{{DEFAULTSORT:Nasir Muhammad bin Abdallah}}
[[Turkum:Yaman Zaydiya imomlari]]
[[Turkum:1196-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1226-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:13-asrda Yaman]]
[[Turkum:XIII asr arablari]]
[[Turkum:Rassidlar sulolasi]]