Animizm

Дин Ўз-ўзини диний англаш турлари Монотеизм  · Дуализм  · Политеизм  · Деизм · Теизм  · Ицизм · Пантеизм · Пандеизм Ибтидоий динлар Тотемизм  · Анимизм  · Фетишизм  · Шомонизм Дунё динлари Буддизм · Баҳоийлик Иброҳимий динлар Яҳудийлик · Христианлик · Ислом Дҳармик динлар Ҳиндуийлик · Жайнизм · Сикҳизм · Буддизм Узоқ Шарқнинг анъанавий динлари Даосизм · Конфуцийлик · Синтоизм Бошқа динлар Тангричилик  · Зардуштийлик Асосий ғоялари Тангри · Руҳ · Гуноҳ  · Муқаддаслик · Руҳ фалсафаси · Иймон  · Догма · Муқаддас китоблар  · Ўлимдан кейинги ҳаёт  · Ибодат  · Ибодатхона Динларнинг рўйхати г · м

Анимизм (лотинча: анима — жон, руҳ) — жон ва руҳлар борлигига ишониш. Ибтидоий даврда пайдо бўлган. Ибтидоий одамлар табиат кучларига қарши курашда ожизлик қилган, ўз ҳаёти ва танасидаги турли ҳодисалар (туш кўриш, галлюсинация, ўлим ва ҳоказо)ни тушунмаган. Улар жон тана билан боғланган ва у танадан чиқиб кета олади, деб ҳисоблаганлар. Инсонда аста-секин абстракт тафаккур ривожланиши билан моддий нарсаларга боғлиқ руҳ тўғрисидаги тасаввурлар пайдо бўлган. Руҳлар яхши, сахий ҳамда ёмон, ёвуз руҳларга бўлинган. Руҳлар одамлар ҳаётига, турмушига таъсир кўрсата олади деб тасаввур қилинган. Шу сабабли зарур пайтларда уларга қурбонликлар қилганлар. Сўзнинг магик-мўжизавий кучидан фойдаланиб, инсон руҳиятига таъсир этиш, уни ҳасталикдан озод қилиш, табиатига руҳий тетиклик бағишлаш анимизм фазилатлари ҳисобланади. Шунинг учун халқ бахшилари деганда бахшилик, яъни шифо бағишлаш маъноси сақланиб қолган.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил