Anne Bonny

Анне Боннй
	; Боннй — Чарлес Жоҳнсоннинг қароқчилар китобининг Голландия версиясиги расми
Таваллуди	1697-йил; Корк шаҳри, Ирландия Қироллиги
Вафоти	Номаълум; Порт Роял, Ямайка
Фуқаролиги	Ирландия
Касби	Қароқчи
Фаолият йиллари	1718–йил Октабр — 1720-йил
Турмуш ўртоғи	Cалиcо Жаcк
Отаси	Wиллиам Cормаc
Онаси	Марй Бреннан

Анне Боннй – тахминан 1697-йилда туғилган, 1720-йил 28-ноябрдан кейин ғойиб бўлган^[1]^[2]^[3]. Кариб денгизида фаолият юритган ирландиялик қароқчи ва тарихдаги кам сонли аёл қароқчилардан бири^[4]. Унинг ҳаёти ҳақида маълум бўлган жуда оз маълумотлар капитан Чарлес Жоҳнсоннинг 1724-йилда чоп этилган Қароқчиларнинг умумий тарихи китобида ёритилган.

Боннй тахминан 1700-йилда Ирландияда туғилади ва 10 ёшида Лондонга, кейин Каролина провинсиясига кўчиб ўтади^[5]. Тахминан 1718-йилда у денгизчи Жамес Боннйга турмушга чиқади ва унинг фамилиясини олади. Улар Багама оролларидаги Нассауга, қароқчилар учун қўриқхонага кўчиб ўтади^[6]. Айнан ўша ерда у Cалиcо Жаcк Раcкҳам билан учрашиб қолади ва уларнинг жамоасига қўшилиб, шерикларга айланади. У 1720-йил октябр ойида Раcкҳам ва Марй Реад билан бирга қўлга тушади. Учаласи ҳам ўлимга ҳукм қилинади, аммо Боннй билан Реад иккаласи ҳам ҳомиладор бўлгани учун қатл куни кечиктирилади. Реад 1721-йил апрел ойида қамоқнинг ўзида иситмадан вафот этади, лекин Боннй тақдири номаълумлигича қолади.

Ҳаёти

Маълумотларга кўра, Боннй Ирландиянинг Корк округидаги Кинсаленинг Олд Ҳеад шаҳрида^[7] туғилган^[8]. У хизматкор аёл Марй Бреннан ва Бреннаннинг бошлиғи, адвокат Wиллиам Cормаcнинг қизи. Cормаcнинг хотини касал бўлиб қолганида уни даволаниши учун бир неча чақирим узоқликдаги қайнонасиникига юборган. Cормаcнинг рафиқаси узоқда бўлганида, у Марй Бреннан билан ишқий муносабатда бўлган ва улардан Анне исмли қиз туғилган. Анне ноқонуний бўлса-да, Cормаc уни қонуний қизи сифатида тан олган^[9]. Расмий маълумотлар ва унинг ҳаётига оид манбаларнинг кўпчилиги Чарлес Жонҳсоннинг Қароқчиларнинг умумий тарихи китобидан олинган^[10].

Wиллиам Cормаc ўз хотининг оиласидан узоқлашиш учун Лондонга кўчиб ўтади ва у Аннани ўғил болалар каби кийинтириб, уни „Андй“ деб чақира бошлайди. Cормаcнинг рафиқаси Wиллиам ўзининг ноқонуний қизини қабул қилиб, уни ўғил болалардек кийинтириб тарбиялаётгани билгач, унга нафақа беришни тўхтатади. Шундан сўнг, Cормаc Анна ва унинг онаси Марй Бреннан билан билан бирга, Каролина провинсиясига кўчиб ўтади. Боннйнинг отаси Чарлес Тоwн фуқароларига қўшилиб кетиш учун фамилиясининг асл „Мc“ фахрли қўшимчасидан воз кечади. У Чарлз Таун шаҳрида адвокат бўлиб ишлашга ҳаракат қилади, аммо яхши натижа кўрсата оламайди. Аммо, унинг қонунларни яхши билиши ҳамда товарларни сотиб олиш ва сотиш қобилияти тезда шаҳарча орасида машҳур бўлади ва бу орқали шахсий плантациясини очади. Марй Бреннан Анне 12 ёшга тўлганида вафот этади.

Манбаларда қайд этилишича, Боннйнинг сочлари қизил рангда бўлган. У оғир босиқ деб ҳисобланган, аммо ўткир феъл-атворга эга бўлган. 13 ёшида ҳизматкор қизни пичоқ билан яралаган. У камбағал денгизчи бўлган Жамес Боннй исмли қароқчига турмушга чиққан. Жамес қайнотасининг мулкига эгалик қилишни мақсад қилган, аммо Анненинг отаси уни рад этган ва қизини унга турмушга чиқишига қаршилик кўрсатган. Оқибатда қизни уйдан ҳайдаб юборган.

Боннй қасос олиш мақсадида отасининг плантациясига ўт қўйгани ҳақида ҳикоя мавжуд бўлиб, аммо у ҳеч қандай далилга эга эмас. 1714–1718-йиллар ичида у Жамес Боннй билан инглиз қароқчилари учун қароқчилар қўриқхонаси ҳисобланган Неw Провиденcе оролидаги Нассауга кўчиб ўтган. 1718-йилнинг ёзида губернатор Wоодес Рогерс келганидан сўнг, Жамес Боннй губернаторнинг ҳабарчиси бўлгани ҳақида маълумотлар берилган. У губернатор Рогерсга ҳудуддаги қароқчилар тўғрисида маълумот бериб турган, оқибатда қароқчиларнинг кўпчилиги ҳибсга олинган. Анне эрининг губернатор Рогерс учун қилган ҳизматларини мақулламаган.

Қароқчилик фаолияти

Багама оролларида бўлганида, Боннй таверналарда қароқчилар билан ишлаб бошлайди. У Жоҳн „Cалиcо Жаcк“ Раcкҳам билан танишади ва у билан учрашиб туради. Раcкҳам Жамесга Анне билан ажрашиши учун пул таклиф қилади. Аммо эри рад этади ва Раcкҳамни калтаклаб, унга таҳдид қилади. Анне ва Раcкҳам оролдан бирга қочади ва Аннени экипаж азолигига олади. Анне бир қанча вақт кемада ўзини эркак қиёфасида яшириб юради ва ҳомиладорлиги аниқ бўлгунгача унинг аёл эканлигини фақат Раcкҳам ва Марй Реад билади^[11]. Кейин Раcкҳам уни Кубага олиб келади ва у ерда ўғил фарзанд туғилади. Шу билан у Жамес билан қонуний ажрашади ва Раcкҳам билан бирга қароқчилик ҳаётини давом эттиради. Боннй, Раcкҳам ва Реад Wиллиам кемасини ўғирлайди ва Нассау бандаргоҳидан очиқ денгизга чиқиб кетади^[12]. Раcкҳам ва икки аёл янги экипаж тузади. Улар бир қанча йиллар Ямайка ва унинг атрофида қароқчилик қилади^[13]. Боннй эркаклар билан бир сафда жангларда иштирок этади. Губернатор Рогерс Тҳе Бостон Неwс-Леттерда нашр этилган „Қидирувдаги қароқчилар“ рўйхатида унинг номини ҳам тилга олади.

Қароқчиларга асир тушган Доротҳй Тҳомас Реад ва Боннйни қуидагича тарифлаб ўтади: „Улар эркаклар каби кийиниб, курткалар, узун шимлар билан бирга бошларига рўмоллар боғлашган. Ҳар бири қўлида порох ва тўппонча тутган эди. Улар (Доротҳй Тҳомасни) ўлдириш учун одамларни лаънатлаб қасам ичдилар“^[14].

Қўлга олиниши

1720-йил октябр ойида Раcкҳам ва унинг қароқчилари Ямайка губернатори Ничолас Лаwеснинг топшириғи бўйича Жонатҳан Барнет бошқараётган қўшин томонидан ҳужумга учрайди. Раcкҳам қароқчилари қаттиқ маст бўлгани учун яхши жанг қилмайди ва қаршилик кўрсата олмайди. Улар қўлга олинади ва Ямайкага олиб кетилади. У ерда губернатор Лаwес томонидан суд бўлиб ўтиб, қароқчилар осишга ҳукм қилинган^[15]. Анне Боннй Ямайкада суд қилинаётганда, Ямайкадаги кўплаб зодагонлар Анненинг отаси ҳақида билишган ва суд жараёни Анненинг фойдасига ҳал бўлиши кутилган эди. Аммо унинг кетиш ҳаракатлари вазиятни оғирлаштирган ва қамоқда қолишига сабаб бўлган^[9].

Реад ва Боннй иккаласи ҳам ҳомиладорлик сабаби билан раҳм-шафқат сўраб мурожаат қилган^[16] ва суд бола туғилгунга қадар қатлни тўхтатган. Реад қамоқхонанинг ўзида, эҳтимол туғруқ пайтида оғир иситма туфайли вафот этган. Ямайкадаги черков дафтарида унинг дафн этилгани рўйхатида 1721-йил 28-апрелда вафот этган „Мери Реад, қароқчи“ деб ёзилган.

Вафоти

Боннйнинг озод қилингани ҳақида ҳеч қандай маълумотлар мавжуд эмас ва бу борада таҳминларга асосланилади. Черков дафтарида 1733-йил 29-декабрда Ямайканинг шу шаҳарчасида судланган Анне Боннй дафн этилганлиги ҳақида ёзилган^[17]. Чарлес Жоҳнсон 1724-йилда чоп этилган Энг машҳур қароқчиларнинг ўғирланиши ва қотилликларининг умумий тарихи китобида шундай дейди: „У қамоқхонада ётган пайтигача ушлаб турилган ва кейин базан берилган муҳлатда озодликка чиқиб турган. Кейин нима бўлганини биз айта олмаймиз. Фақат шуниси аниқки, у қатл қилинмаган“.

Оммавий маданиятда

Қароқчиларнинг умумий тарихи асарида Боннй ҳақида ҳам ҳаёлий^[18] ҳам қисман тўғри маълумотлар келтирилган^[19].
Боннй 2021-йилда Нетфлихнинг Тҳе Лост Пирате Кингдом ҳужжатли филмидаги бош қаҳрамон сифатида Миа Томлинсон томонидан тасвирланган.
Жеан Петерс 1952-йилда ишланган Анне оф тҳе Индиэс филмида Анне Боннй асосида персонаж яратади. Филм айнан биографик бўлмасада, гўзал қароқчи маликалар ғоясини давом эттиришга ҳисса қўшган.
Боннй ва Реад образларини Cасе Cлосед анимацион филмида Детектив Конан: Деэп Азуре ролида Жоллй Рогер тасвирланган.
Боннй Старз канали сериясининг Блаcк Саилс филми бош қаҳрамони ҳисобланиб, уни Cлара Пагет ижро этган.
Реад (Cара Роберц) Блаcк Саилс филмининг охирги қисмида ўзини Марк Реад номи билан Боннйга таништиради^[20].
Боннй Бажа бригадасининг „Тҳе баллада оф Марй Реад анд Анне Боннй“ қўшиғида тасвирланган^[21].
Боннй ва Марй Реад ҳақида Чарлиэ Кауфманнинг 2020-йилги Анткинд романида ёзилган.
Анне Боннй Тҳе Абрафахе – Ундер Тҳе Блаcк Флагнемис анимацион филмида бош қаҳрамонлардан бири сифатида ижро этилган.
1948-йилда суратга олинган Тҳе Спаниш Маин филми тўқима ҳикояси Анн Боннй образини асос қилган.
Боннй Диана Қуиcк томонидан 1978-йилда Лондондаги Алдwйч театрида, Стеве Гооч ижро этган ролда Тҳе Wомен-Пиратес Анне Бонней анд Марй Реад филмида РСC томонидан тасвирланган^[22].
Боннй 2018 йилги „Анне Боннй“ сингли ва Карлиэненинг „Тҳе Легенд оф Анне Боннй“ албоми мавзусидир^[23].
Анне Боннй, Жоҳн Раcкҳам ва Марй Реад бирга АМА театри Буccанеэрс спектаклида саҳналаштирилган ва уни Анниэ Албиcи ижро этган.
Минниэ Дривер Оур Флаг Меанс Деатҳ филмининг иккинчи мавсумида Анне Боннй ролини ижро этади.

Ҳайкали

2020-йилда Лондондаги Wаппинг шаҳрида Эхеcутион Доcкда Боннй ва Реад ҳайкали ўрнатилди. Кейинчалик, ҳайкални Девон жанубидаги Бургҳ оролига кўчириш режалаштирилган^[24].

Манбалар

↑ „Анне Боннй - Фамоус Пирате - Тҳе Wай оф тҳе Пиратес“. www.тҳеwаёфтҳепиратес.cом. Қаралди: 2017-йил 29-декабр.
↑ „Анне Боннй - Ириш Америcан пирате“. Қаралди: 2017-йил 29-декабр.
↑ Симон, Эд, Ретурн то Пирате Исланд, ЖСТОР Даилй, Аугуст 4, 2021 wитҳ северал референcес
↑ „Анне Боннй анд Фамоус Фемале Пиратес“ (эн). www.аннебоннйпирате.cом. Қаралди: 2018-йил 3-март.
↑ Тҳе Легенд Оф Анне Боннй (инглизча), қаралди: 2021-08-14
↑ „Анне Боннй | Биограпҳй & Фаcц | Британниcа“ (эн). www.британниcа.cом. Қаралди: 2022-йил 17-феврал.
↑ Редикер, Марcус (1993). "Wҳен Wомен Пиратес Саилед тҳе Сеас". Тҳе Wилсон Қуартерлй 17 (4): 102–110. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_wилсон-қуартерлй_аутумн-1993_17_4/паге/102.
↑ „Анне Боннй – Фамоус Фемале Пирате“. www.фамоус-пиратес.cом. Қаралди: 2017-йил 29-декабр.
↑ ^9,0 ^9,1 Легендарй Пиратес Тҳе Лифе анд Легаcй оф Анне Боннй . Чарлес Ривер Эдиторс, 2018.
↑ Бартелме. „Тҳе труэ анд фалсе сториэс оф Анне Боннй, пирате wоман оф тҳе Cариббеан“. Тҳе Пост анд Cоуриэр (2018-йил 21-ноябр).
↑ Жоҳнсон, Чарлес. Тҳе Генерал Ҳисторй оф Пйратес. Ч. Ривингтон, Ж. Лаcй, анд Ж. Стоне, 14 Май 1724.
↑ Друэтт, Жоан. Ше Cаптаинс: Ҳероинес анд Ҳеллионс оф тҳе Сеа. Неw Ёрк: Симон & Счустер, 2000. ИСБН 0684856905.
↑ Cанфиэлд, Роб (2001). "Сометҳинғс Миззен: Анне Боннй, Марй Реад, "Поллй", анд Фемале Cоунтер-Ролес он тҳе Империалист Стаге". Соутҳ Атлантиc Ревиэw: 50.
↑ Бурл, Аубрей. Блаcк Бартй: Бартҳоломеw Роберц анд ҳис Пирате Cреw 1718–1723. Строуд: Суттон Публишинг, 2006 — 147–148-бет. ИСБН 978-1846324338. ОCЛC 852757012.
↑ Зеттле. „Анне Боннй Тҳе Ласт Пирате“. 2019-йил 22-майда асл нусхадан архивланган.
↑ Ёлен, Жане. Тҳе Баллад оф тҳе Пирате Қуээнс. Сан Диэго: Ҳарcоурт Браcе, 1995 — 23–24-бет.
↑ Бартлеме. „А 22-еар-олд ЁуТубер май ҳаве солвед Анне Боннй пирате мйстерй 300 еарс афтер триал“. Тҳе Пост анд Cоуриэр (2020-йил 28-ноябр).
↑ Рогозински, Жан. Диcтионарй оф Пиратес. Wаре, Ҳертфордшире: Wордсwортҳ Эдитионс Лтд, 1999 — 33-бет. ИСБН 1-85326-384-2.
↑ Wоодард, Cолин. Тҳе Републиc оф Пиратес. Ҳарcоурт, Инc, 2007 — 139, 316–318-бет. ИСБН 978-0-15-603462-3. Қаралди: 2020-йил 18-июн.
↑ Паттен, Доминиc (2 Април 2017). Флеминг, Мике. эд. "'Блаcк Саилс' Cреаторс Он Тонигҳт'с Сериэс Финале & Море Поссибле Пирате Адвентурес". Деадлине Ҳоллйwоод (Пенске Бусинесс Медиа, ЛЛC). ҳттпс://деадлине.cом/2017/04/блаcк-саилс-споилерс-сериэс-финале-тобй-степҳенс-жон--роберт-левине-старз-1202057945/. Қаралди: 26 Марч 2018. Анне Боннй]]
↑ „Тҳе Баллад оф Марй Реад анд Анне Боннй, бй Тҳе Бажа Бригаде“. Тҳе Бажа Бригаде. Қаралди: 2018-йил 6-июн.
↑ „Продуcтион оф Тҳе Wомен-Пиратес Анне Бонней анд Марй Реад“ (эн). Тҳеатриcалиа. Қаралди: 2023-йил 12-сентябр.
↑ „Тҳе Легенд оф Анне Боннй“ (2022-йил 5-декабр). 2022-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 16-июн.
↑ „Фемале пирате ловерс wҳосе сторй wас игноред бй мале ҳисторианс имморталисед wитҳ статуэ“. Тҳе Индепендент (2020-йил 18-ноябр). 2022-йил 7-майда асл нусхадан архивланган.

Веб-сайтлар

"Анн Бонни ", Энcйcлопæдиа Британниcа Онлине
„Факт ва фантастика“, газета мақоласи
„Кариб денгизи қароқчиси Анне Боннйнинг ҳақиқий ва ёлғон ҳикоялари“, газета мақоласи

[thewayofthepirates.com-1] „Анне Боннй - Фамоус Пирате - Тҳе Wай оф тҳе Пиратес“. www.тҳеwаёфтҳепиратес.cом. Қаралди: 2017-йил 29-декабр.

[britannica.com-2] „Анне Боннй - Ириш Америcан пирате“. Қаралди: 2017-йил 29-декабр.

[3] Симон, Эд, Ретурн то Пирате Исланд, ЖСТОР Даилй, Аугуст 4, 2021 wитҳ северал референcес

[annebonnypirate.com-4] „Анне Боннй анд Фамоус Фемале Пиратес“ (эн). www.аннебоннйпирате.cом. Қаралди: 2018-йил 3-март.

[5] Тҳе Легенд Оф Анне Боннй (инглизча), қаралди: 2021-08-14

[6] „Анне Боннй | Биограпҳй & Фаcц | Британниcа“ (эн). www.британниcа.cом. Қаралди: 2022-йил 17-феврал.

[7] Редикер, Марcус (1993). "Wҳен Wомен Пиратес Саилед тҳе Сеас". Тҳе Wилсон Қуартерлй 17 (4): 102–110. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_wилсон-қуартерлй_аутумн-1993_17_4/паге/102.

[8] „Анне Боннй – Фамоус Фемале Пирате“. www.фамоус-пиратес.cом. Қаралди: 2017-йил 29-декабр.

[:1-9] 9,0 ^9,1 Легендарй Пиратес Тҳе Лифе анд Легаcй оф Анне Боннй . Чарлес Ривер Эдиторс, 2018.

[10] Бартелме. „Тҳе труэ анд фалсе сториэс оф Анне Боннй, пирате wоман оф тҳе Cариббеан“. Тҳе Пост анд Cоуриэр (2018-йил 21-ноябр).

[GHP-11] Жоҳнсон, Чарлес. Тҳе Генерал Ҳисторй оф Пйратес. Ч. Ривингтон, Ж. Лаcй, анд Ж. Стоне, 14 Май 1724.

[12] Друэтт, Жоан. Ше Cаптаинс: Ҳероинес анд Ҳеллионс оф тҳе Сеа. Неw Ёрк: Симон & Счустер, 2000. ИСБН 0684856905.

[13] Cанфиэлд, Роб (2001). "Сометҳинғс Миззен: Анне Боннй, Марй Реад, "Поллй", анд Фемале Cоунтер-Ролес он тҳе Империалист Стаге". Соутҳ Атлантиc Ревиэw: 50.

[14] Бурл, Аубрей. Блаcк Бартй: Бартҳоломеw Роберц анд ҳис Пирате Cреw 1718–1723. Строуд: Суттон Публишинг, 2006 — 147–148-бет. ИСБН 978-1846324338. ОCЛC 852757012.

[15] Зеттле. „Анне Боннй Тҳе Ласт Пирате“. 2019-йил 22-майда асл нусхадан архивланган.

[16] Ёлен, Жане. Тҳе Баллад оф тҳе Пирате Қуээнс. Сан Диэго: Ҳарcоурт Браcе, 1995 — 23–24-бет.

[postandcourier.com-17] Бартлеме. „А 22-еар-олд ЁуТубер май ҳаве солвед Анне Боннй пирате мйстерй 300 еарс афтер триал“. Тҳе Пост анд Cоуриэр (2020-йил 28-ноябр).

[18] Рогозински, Жан. Диcтионарй оф Пиратес. Wаре, Ҳертфордшире: Wордсwортҳ Эдитионс Лтд, 1999 — 33-бет. ИСБН 1-85326-384-2.

[Woodard-19] Wоодард, Cолин. Тҳе Републиc оф Пиратес. Ҳарcоурт, Инc, 2007 — 139, 316–318-бет. ИСБН 978-0-15-603462-3. Қаралди: 2020-йил 18-июн.

[20] Паттен, Доминиc (2 Април 2017). Флеминг, Мике. эд. "'Блаcк Саилс' Cреаторс Он Тонигҳт'с Сериэс Финале & Море Поссибле Пирате Адвентурес". Деадлине Ҳоллйwоод (Пенске Бусинесс Медиа, ЛЛC). ҳттпс://деадлине.cом/2017/04/блаcк-саилс-споилерс-сериэс-финале-тобй-степҳенс-жон--роберт-левине-старз-1202057945/. Қаралди: 26 Марч 2018. Анне Боннй]]

[21] „Тҳе Баллад оф Марй Реад анд Анне Боннй, бй Тҳе Бажа Бригаде“. Тҳе Бажа Бригаде. Қаралди: 2018-йил 6-июн.

[22] „Продуcтион оф Тҳе Wомен-Пиратес Анне Бонней анд Марй Реад“ (эн). Тҳеатриcалиа. Қаралди: 2023-йил 12-сентябр.

[23] „Тҳе Легенд оф Анне Боннй“ (2022-йил 5-декабр). 2022-йил 5-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 16-июн.

[24] „Фемале пирате ловерс wҳосе сторй wас игноред бй мале ҳисторианс имморталисед wитҳ статуэ“. Тҳе Индепендент (2020-йил 18-ноябр). 2022-йил 7-майда асл нусхадан архивланган.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]

[24]