Аннет Мари Сара Келлерманн (1887 -йил 6- июл — 1975- йил 6 -ноябр) австралиялик профессионал сузувчи, водевил юлдузи, кино актрисаси ва ёзувчи эди.

Аннетте Келлерманн
Таваллуди
Аннетт Мари Сара Келлерман

6-июл 1887-йил[1]
Вафоти 6-ноябр 1975-йил(1975-11-06)
(88 ёшда)
Жанубийпорт, Қуээнсланд, Аустралия
Касби сузувчи, актриса, ёзувчи
Турмуш ўртоғи Андоза:Турмуш о`ртог`и

Келлерманн ўша пайтда қабул қилинган панталонлар ўрнига бир қисмли чўмилиш костюмини кийган биринчи аёллардан бири эди ва бошқаларни ундан ўрнак олишга илҳомлантирди. Келлерманнинг сузиш костюмлари шу қадар машҳур бўлдики, у ўзининг бир қисмли чўмилиш костюмлари мода линиясини бошлади. Келлерманн синхрон сузиш спортини оммалаштиришга ёрдам берди ва сузиш бўйича қўлланма ҳам яратди. У бир нечта филмларда, кўпинча сув мавзуларидаги филмларда суратга тушган ва 1916-йилда суратга олинган „Худолар қизи“ филмининг юлдузи сифатида Голливуд спектаклида яланғоч ҳолда чиққан биринчи актриса бўлган. Келлерманн бутун ҳаёти давомида саломатлик, фитнес ва табиий гўзаллик тарафдори бўлган.

Ёшлик йиллари

Аннетт Келлерманн (кўпинча „Келлерман“ номи билан қайд этилган) 1887 -йил 6- июлда Австралиянинг Янги Жанубий Уэлсдаги Марриквил шаҳрида австралиялик скрипкачи Фредерик Уилям Келлерман ва унинг франсуз рафиқаси, пианиночи ва мусиқа ўқитувчиси Элис Эллен Чарбоннет оиласида туғилган[2]

Олти ёшида Келлерманнинг оёқларидаги заифлик уларни мустаҳкамлаш учун пўлатдан ясалган тиргаклар кийишни талаб қилди. Ногиронлигини янада бартараф этиш учун ота-онаси уни Шимолий Сидней чеккасидаги Лаванда кўрфазида жойлашган Cавилл’с Батҳс сув ҳавзасида сузиш курсларига ёздилар. 13 ёшида унинг оёқлари деярли нормал эди ва 15 ёшида у сузишнинг барча элементларини ўзлаштирди ва биринчи мусобақада ғалаба қозонди. Бу вақтда у шўнғинш намойишлари билан шуғулланган[2]

Сузиш фаолияти

Аннет Келлерманн, 1900-йилларнинг боши

1902- йилда Келлерманн Янги Жанубий Уэлснинг аёллар ўртасидаги 100 ярд ва миля чемпионатида рекорд даражаларда - 1 дақиқа, 33 дақиқа-ю 22 сония, 49 сонияда ғолиб чиқди. Ўша йили унинг ота-онаси Виктория штатининг Мелбурн шаҳрига кўчиб ўтишга қарор қилди ва у онаси мусиқа ўқитувчиси бўлиб фаолият юритган Ментоне Қизлар Грамматика мактабига ўқишга кирди[2]

Келлерманн мактабда ўқиган вақтида Мелбурндаги асосий бассейларда сузиш ва шўнғиш кўргазмаларини ўтказди, Принcес Cоурт кўнгилочар марказида сув париси ролини ижро этди ва Кўргазма аквариумида шиша идишда балиқ билан сузиш бўйича кунига иккита шоу қилди. 1903 -йил июн ва июл ойларида у Мелбурн Роял театрида Бланд Холтнинг „ Қурғоқчиликнинг синиши“ номли ажойиб филмининг Куги саҳнасида шов-шувли шўнғиш қилди[2]

Келлерманнга „Австралия чемпиони сузувчи аёл ва ғаввос“ сифатида танилган Беатрис Керр рақиб эди, гарчи Керрнинг Келлерманнга рақобатбардош мусобақада учрашиш учун қилган оммавий чақириқлари жавобсиз қолди[3]....

1905- йил 24-августда 19 ёшида Келлерман Ла- Манш бўғозида сузишга уринган биринчи аёллардан бири эди. Учта муваффақияциз сузишдан сўнг у шундай деди: „Менда чидамлилик бор эди, лекин катта куч эмас“. Канални кесиб ўтишга уринган биринчи аёл 1900 -йил сентябр ойида австриялик баронесса Валбурга фон Исасеску эди[4] У бир ой олдин Тед Хитон билан бирга ҳаракат қилган, аммо денгиз касаллиги туфайли сувни каналда бир неча мил узоқликда қолдиришга мажбур бўлган[5]. Келлерманн кейинчалик Дунай мусобақасида фон Исасескуга қарши чиқди ва уни мағлуб этди[6].

Лондонда бўлганида, унинг чиқишлари ҳақида қисқача филм суратга олинди ва Австралия майдонларида намойиш этилди[7]. Келлерманн 1907- йилда Ню-Ёрк Ҳипподромида шиша идишда биринчи сув балетини ижро этганидан кейин синхрон сузиш спортини оммалаштиришга ёрдам берди. 

1911-йилда у Бродвейда бастакор Мануэл Клеин томонидан яратилган ва Ал Жолсон иштирокидаги машҳур Вера Виолетта мусиқаси билан репертуарда ижро этилган „Ундине“ нинг бош ролида пайдо бўлди[8].

Сузиш кийимлари линияси

Келлерманн аёлларнинг бир қисмли чўмилиш костюмини кийиш ҳуқуқини ҳимоя қилган, бу ўша пайтда баҳсли эди[9]. Австралия журналига кўра, "1900-йилларнинг бошларида аёллар сузишда ноқулай кўйлак ва панталон комбинациясини кийишлари кутилган эди. Келлерманн кейинчалик Ревере Беачда ўзининг сузиш кийимларидан бирини кийиб, оммавий одобсизлик учун ҳибсга олинганини даъво қилган бўлса-да, буни тасдиқловчи замонавий полиция ёзувлари ёки янгиликлар йўқ ва у воқеани ўйлаб топганга ўхшайди[10].

Унинг бир қисмли костюмларининг машҳурлиги ўзининг аёллар сузиш кийимларини яратишга олиб келди. „Аннетте Келлерманс“ маълум бўлганидек, замонавий аёллар сузиш кийимлари сари биринчи қадам эди.

Кино фаолияти

Келлерманн ва Хю Томпсон "Денгиз маликаси" филмида

1916 -йилда Келлерманн "Худолар қизи" филмида тўлиқ яланғоч ҳолда пайдо бўлганида яланғоч саҳнада ўйнаган биринчи йирик актриса бўлди[11]. Фох Филм корпорацияси томонидан яратилган "Худоларнинг қизи" филми биринчи миллион долларлик филм эди. Келлерманнинг бошқа кўплаб филмлари сингари, бу энди йўқолган филм деб ҳисобланади, чунки унинг нусхалари мавжуд эмас.

Келлерманн "Худолар қизи" филмидаги яланғоч саҳнада

Келлерманн филмларининг аксарияти сувдаги саргузашт мавзуларига эга эди. У ўзининг стендларини, шу жумладан 92 фут (28 м) денгизга ва 60 фут (18 м) чуқурликда тимсоҳлар ҳовузига тушган. Кўп марта у Аннет исмли сув париларини ёки ўз исмининг ўзгаришларини ўйнади. Унинг „эртак филмлари“, ўзи атагандек, „Сув париси“ (1911) филмидан бошланган бўлиб, у филмда сузувчи сув париси костюмини кийган биринчи актриса бўлиб, келажакда Глйнис Жонс (Миранда), Эстер Уилямс, Энн Блйтҳ (жаноб Пеабоди ва Мермаид) ва Дарил Ханна (Сплаш) каби экран сиреналарига йўл очган.Келлерманн ўзининг сув париси образи учун сузиш костюмларини лойиҳалаштирган ва баъзан уларни ўзи тикган. Шунга ўхшаш дизайнлар ҳали ҳам Wеэки Wачеэ Спрингс Мермаидс томонидан қўлланади.

Келлерманн АҚШ ва Янги Зеландия ҳамкорлигида суратга олинган Призма Cолор, Венера оф Соутҳ Сеас (1924) филмлардан бирида рол ижро этган, у ерда 55 дақиқалик филмнинг бир ғалтаги рангли ва сув остида бўлган. "Жанубий денгиз Венераси" 2004- йилда Конгресс кутубхонаси томонидан қайта тикланган ва Келлерман бош ролни ўйнаган ягона бадиий филм бўлиб, унинг тўлиқ кўринишида борлиги маълум.

Нашрлар

Келлерман кино ва саҳна карерасига қўшимча равишда бир нечта китобларни ёзган, жумладан, "Қандай сузиш керак" (1918), „ Жисмоний гўзаллик: уни қандай сақлаш керак“ (1919), "Жанубий денгиз эртаклари" (1926) деб номланган болалар ҳикоялари китоби ва „ Менинг Ҳикоям“, нашр этилмаган автобиография асари ҳам мавжуд. Шунингдек, у соғлиқ, гўзаллик ва фитнес бўйича „Гўзал тана“ деб номланган кўплаб почта буюртма буклетлар ёзган[12].

Шахсий ҳаёти

Келлерманн ўзининг тўлиқ узунликдаги сузиш кийимида

Келлерман 1912-йил 26-ноябрда Коннектикут штатидаги Данбери шаҳрида ўзининг америкалик менежери Жеймс Салливанга турмушга чиқди[2]

Келлерманн умр бўйи вегетариан бўлиб, кейинроқ Калифорниянинг Лонг-Бич шаҳрида соғлом озиқ-овқат дўконига эга бўлган. У қариганда ҳам фаол бўлиб, ўлимидан бироз олдин сузиш ва машқ қилишни давом эттирди. У эри билан 1970 -йилда Австралияда яшаш учун қайтиб келди ва 1974- йилда Флорида штатидаги Форт-Лаудердейл шаҳридаги Халқаро сузиш шон-шуҳрат залига эга бўлди[2]

Келлерманн турмуш ўртоғидан узоқлашди ва 1975 -йил 6-ноябрда 88 ёшида Австралиянинг Квинсленд штатидаги Саутпорт шаҳридаги касалхонада вафот этди. У Рим-католик маросимлари билан куйдирилган. Унинг қолдиқлари Буюк тўсиқ рифига тарқалиб кетган. Унинг фарзандлари йўқ эди[2]

Мерос

Жанубий денгизларнинг Венераси плакати

1908-йилда 3000 нафар аёлни ўрганишдан сўнг Гарвард университетидан Дадли А. Саргент унинг жисмоний атрибутлари Венера де Милога ўхшашлиги учун уни „Мукаммал аёл“ деб атади[13].... Фох филмлари сериясида у кўпинча „Австралиянинг мукаммал аёли“ сифатида танилган[14].

Келлерманнинг костюмлар коллексияси тўплами Сидней опера театрига мерос бўлиб қолди[2] Бугунги кунда унинг кўплаб оригинал либослари ва шахсий буюмлари Австралиянинг Сидней шаҳридаги Поwерҳоусе музейида сақланади .

Унинг шахсий ҳужжатлари архиви Митчелл кутубхонаси, Янги Жанубий Уэлс давлат кутубхонасида мавжуд[15]..

У Эстер Уилямс томонидан " Миллион Доллар Мермаид „ (1952) филмида тасвирланган ва Келлерманннинг исми Голливуд булваридаги Голливуд шон- шуҳрат хиёбонидаги юлдузда жойлашган. Келлерманн ҳақида 2002- йилда ишлаб чиқарилган Австралия ҳужжатли филми “Асл сув париси " номли мукофотга сазовор бўлган.

2010 -йил декабр ойида Марриквилда очилган сузиш мажмуаси унинг номи билан аталган[16].

Австралия пойтахти Канберранинг Холт чеккасидаги кўчаларнинг барчаси австралиялик спортчилар шарафига номланган ва Келлерманн Клоуз унинг шарафига номланган.

2016-йилда Х Сwимwеар, якка тартибдаги сузиш кийимлари мажмуаси, „Тҳе Келлерман“ деб номланган махсус сузиш костюмини чиқарди.

Филмография

Келлерманн АҚШда суратга олинган, 1907-йил
  • Ламмермурнинг келини: Бонни Шотландия фожиаси (1909, қисқача)
  • Йифтохнинг қизи: Библиядаги фожиа (1909, қисқача) — Йифтохнинг қизи
  • Ёшлик совғаси (1909, қисқача)
  • Тирик кўмилган (1909, қисқача)
  • Сув париси (1911, қисқача) — сув париси
  • Денгиз сиренаси (1911, Қисқача) — Денгиз сиренаси
  • Нептуннинг қизи (1914) — Аннетта, Нептуннинг қизи
  • Худоларнинг қизи (1916) — Анития — Худоларнинг қизи
  • Миллий Қизил Хоч танлови (1917) — Ўрта эр денгизи — Италия эпизоди
  • Денгиз маликаси (1918) — Меррилла, денгиз маликаси
  • Аёллар нимани яхши кўрадилар (1920) — Аннабел Cоттон
  • Жанубий денгиз Венераси (1924) — Шона Рояле (филмдаги сўнгги рол)

Ўзи ҳақидаги

  • Мисс Келлерманнинг шўнғиш ҳаракатлари (1907, қисқа метражли ҳужжатли филм)
  • Мисс Аннетт Келлерман (1909, қисқа метражли ҳужжатли филм)
  • Мукаммал шаклланган аёл (1910, қисқача)
  • Универсал бола (1914)
  • Шўнғиш санъати (1920, қисқа метражли ҳужжатли филм)
  • Аннетт Келлерманн сув балетини ижро этмоқда (1925, қисқа метражли ҳужжатли филм)
  • Аннетт Келлерманн Австралияга қайтади (1933, қисқа метражли ҳужжатли филм)
  • Сув балети: Сидней (1940, қисқа)
  • Сув балети (1941, қисқа)

Архив лавҳалари

  • Севги маъбудалари (1965)
  • Асл сув париси (2002)

Файл:Аннетте Келлерман - селеcтион - Венус оф тҳе Соутҳ Сеас 1924.wебм

Ёзма фаолияти

  • Қандай сузиш керак[17]
  • Жисмоний гўзаллик, уни қандай сақлаш керак[18]

Манбалар

  1. ↑ Wеллс, Катҳрйн „Аннетте Келлерман – тҳе модерн сwиммер фор модерн wомен“. аустралиа.гов.ау. Говернмент оф Аустралиа (2013-йил 17-ноябр). 2017-йил 18-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 20-феврал.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 Wалш, Г. П „Келлерманн, Аннетте Мариэ (1886–1975)“, . Келлерманн, Аннетте Мариэ Сараҳ (1886–1975). Мелбоурне Университй Пресс, 1983. 
  3. ↑ Нелсон, Жудй „Керр, Беатриcе Мауде (1887–1971)“, . Аустралиан Диcтионарй оф Биограпҳй, Супплементарй Волуме; Керр, Беатриcе Мауде (1887–1971). Натионал Cентре оф Биограпҳй, Аустралиан Натионал Университй, 2005 (2016-йил 5-мартда асл нусхадан архивланган). 
  4. ↑ Боҳн, Мичаэл. Ҳероэс & Баллйҳоо: Ҳоw тҳе Голден Аге оф тҳе 1920с Трансформед Америcан Спорц. Потомаc Боокс Инc., 2009. ИСБН 9781597976091. Қаралди: 2020-йил 12-октябр. 
  5. ↑ „Cросс-чаннел сwим - Доубле аттемпт эндс ин фаилуре“. Тҳе Неwcастле Даилй Чрониcле (1905-йил 27-июл), с. 7.
  6. ↑ „Греат Сwим ин тҳе Данубе“. Тҳе Wеэк. № Фридай 22 Жуне 1906. 9 Деcембер 2020да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 1 Май 2017.
  7. ↑ Реаде, Эриc (1970).
  8. ↑ Келлерманн; „Ундине“ энтриэс, ИБДБ.cом
  9. ↑ Реадер’с Дигест Сервиcес, „Реcорд-бреакинг сwиммерс“, Аустралиаъс Естердайс: а Лоок ат Оур Реcент Паст, 2нд эдитион, 1974 п. 193
  10. ↑ Wилк, Степҳен Р.. Лост Wондерланд тҳе бриэф анд бриллиант лифе оф Бостон'с миллион доллар амусемент парк, Амҳерст. ИСБН 978-1-61376-803-7. ОCЛC 1227994036. 
  11. ↑ Роберцон, Жамес Cригҳтон. Тҳе Ҳидден Cинема: Бритиш Филм Cенсоршип ин Аcтион, 1913–1975. Роутледге, 1993 — 9–10-бет. ИСБН 0-415-09034-2. 
  12. ↑ „Натионал Филм анд Соунд Арчиве оф Аустралиа“ (2018-йил 17-август). 2018-йил 21-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 21-сентябр.
  13. ↑ "Модерн Wоман Геттинг Неарер Тҳе Перфеcт Фигуре — Др. Дудлей Саргент оф.
  14. ↑ Реаде, п.94.
  15. ↑ „Аннетте Келлерманн - паперс, c.1870-1975“. Манусcрипц Орал Ҳисторй анд Пиcтурес Cаталогуэ, Стате Либрарй оф Неw Соутҳ Wалес. 2020-йил 9-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 5-июл.
  16. ↑ „Аннетте Келлерман Ақуатиc Леисуре Cентре“. 2018-йил 15-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 19-апрел.
  17. ↑ Ҳоw то Сwим; Келлерманн, Аннетте; Либрарй оф Cонгресс; Неw Ёрк : Георге Ҳ. Доран Cомпанй, [1918]; Элеcтрониc cопй фром ҲатҳиТруст: Элеcтрониc cопй; ЛCCН: 18026477; ОCоЛC: 2462576; ©1918; аccессед 29-01-2021
  18. ↑ Пҳйсиcал Беаутй, Ҳоw то Кеэп Ит; Келлерманн, Аннетте; Либрарй оф Cонгресс; Неw Ёрк : Георге Ҳ. Доран Cомпанй, [1918]; ЛCCН: 08012247; ЛC: РА778 .

Ҳаволалар