Бақтрия тангасида Антиох ёзуви бор (ДđΝΙΙΩΩΣ ΑΝΝΙΙΧΟΥ).
Агатокл томонидан зарб қилинган танга (милоддан аввалги 185-175-йиллар), унда Антиох Никатор ҳақида ёзув бор.

Антиох Никатор (юнонча: Ἀντίοχος Νικάτωρ; эпитет маъноси „ғолиб“) Диодотидлар сулоласининг таклиф қилинган юнон-бақтрия шоҳи бўлиб, у милоддан аввалги 240—220-йиллар орасида ҳукмронлик қилган. Унинг мавжудлиги мунозарали.

Муаммо ва талқинлар

Антиох Никаторга тегишли иккита тангалар тўплами мавжуд:

  1. Диодот номи билан зарб қилинган тангаларга ўхшаш Бақтрия тангалари тўпламида қадимги юнонча: ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ ёзуви мавжуд[1].
  2. Кейинчалик Бақтрия шоҳи Агатокл Бақтриянинг бир қанча олдинги ҳукмдорларига атаб эсдалик тангалари зарб қилдирган[1].

Одатий талқин шундан иборатки, аввалги масала биринчи Бақтрия ҳукмдори Диодот Ининг ярим мустақил ҳукмронлиги бўлиб, у ўзининг собиқ ҳукмдори Салавкийлар ҳукмдори Антиох ИИ номидан фойдаланган ҳолда тангалар зарб қилганлиги. Аммо у бу тангаларни ўзининг тасвири билан зарб қилдирган. Салавкийлар империяси парчалангач салавкий ҳукмдорларни улуғлаш мақсадида анъанавий тарзда салавкийлар шоҳи Антиох И ёки Антиох ИИ томонидан тангалар зарб қилинган. Уларнинг ҳеч бирида Никатор („Виктор“) эпитети бўлмаган[2].

2010-йилда Женс Жакобссон бу тангаларни ўзини Антиохос деб атаган Бақтрия подшоси зарб қилдирган деган таклифни илгари сурди. Бу ҳукмдор Диодот Ининг укаси ёки кенжа ўғли бўлиши мумкин. У ҳам регент сифатида Диодот Ининг вориси бўлган ва Диодот ИИ вафотидан кейин ҳукмронлик қилган. Қадимги (жуда кам) адабий манбалар ноаниқдир: улар Диодот ИИ ва Евтидем ўртасида ҳеч қандай шоҳ йўқлигини эслатиб ўтишади, лекин бу қарашни истисно қилмайди[1]. Женс Жакобссон 2021-йилги мақоласида ўзининг олдинги аргументини яна бир бор такрорлаб, ҳукмдор Антиохнинг тангалари Диодот И ва ИИ тангаларидан кейин, Евтидем И тангаларидан олдин зарб қилинганлигини кўрсатувчи бир қатор манбаларни қайд этди[3].

  1. „Ҳукмдор Антиохнинг“ тангалари ўхшаш портретларга эга ва Эвтидем тангалари билан бир қатор зарб белгиси яъни монограммаларга эга[3][4].

Мавзу ноаниқлигича қолмоқда. Симон Гленн бу масалани Бақтрия нумизматикасида ҳали ҳал этилмаган муаммо сифатида тилга олади[5].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Жакобссон 2010.
  2. ↑ Антиочус И усед Сотер анд Антиочус ИИ усед Тҳеос; Никатор ҳад беэн усед ас тҳе эпитҳет оф Селеуcус И. Бордеаух 2021, с. 513 пропосес тҳат тҳе эпитҳец он тҳесе cоммеморативе cоинс wере „cреатед эх ниҳило“ бй Агатҳоклес ор ҳис минт оффиcиалс.
  3. ↑ 3,0 3,1 Жакобссон 2021.
  4. ↑ Зенг 2013. Зенг интерпрец тҳис ас а диэ тҳат ҳад беэн кепт ин стораге фор северал деcадес бефоре беинг реусед ин тҳе реигн оф Эутҳйдемус
  5. ↑ Гленн 2021.

Адабиётлар