Ziyosfera

Ar-Rogʻib al-Isfahoniy

Abulqosim al-Husayn ibn Mufaddal ibn Muhammad, ar-Rogʻib Isfahoniy (forscha: ابوالقاسم حسین ابن محمّد الراغب الاصفهانی‎‎) nomi bilan yaxshi tanilgan, XI asr Islom ulamosi boʻlib, Qur’oniy tafsir va arab tili sohalarida ijod qilgan[1][4].

Abulqosim al-Hussayn bin Mufaddal bin Muhammad
Shaxsiy maʼlumotlar
Vafoti hijriy 502-yil (milodiy 1108-yil)[1]
Dini Islom
Era Abbosiylar xalifaligi
Mazhab Sunni
Yurisprudensiya Shafi'i
Imom Ash'ari[2][3]
Asosiy qiziqish(lar)i Muslim scholar of Qur’anic exegesis, Arabic language scholar
Mashhur ish(lar)i Al-Mufradat fi Gharib al-Quran

Tarjimai hol

Ar-Rogʻib Isfahoniyning ismidan ayon boʻlganidek, u Isfahonda tugʻilgan, ammo tugʻilgan sanasi aniq maʼlum emas[5].

U hijriy 502-yilda, yaʼni gregorian taqvimi boʻyicha 1108-yilda vafot etgan[5][6][7].

Qarashlari

Ar-Rogʻib oʻzining Ahl al-Baytga boʻlgan muhabbatini bayon qilgani sababli, u shia tarafdori sifatida gumon qilingan[8]. Shu bilan birga, baʼzi kishilar uni moʻtaziliy deb hisoblashgan[9].

Biroq uning al-Eʼtiqodat nomli asarlaridan birida, ar-Rogʻib ham Moʻtazila, ham shialarni tanqid qiladi, bu esa uning ushbu yoʻnalishlardan biriga mansubligi haqidagi savollar asossiz ekanini koʻrsatadi[10][11][12].

Ar-Rogʻib Poklik birodarlarining emanatsionizm taʼlimotiga qarshi boʻlib, uning oʻrniga kreatsionizmni maʼqul koʻrgan[13]. Adolat tushunchasi, ar-Rogʻib taʼrifiga koʻra, yomonlik qilganga nisbatan „teng qasos“dir[14].

Asarlari

Uning asarlari axloqdan tortib tilshunoslik va musulmon falsafasigacha boʻlgan mavzularni oʻz ichiga olgan[15]. U Qur’onga Mufradāt alfāẓ al-Qurʾān nomli sharh yozgan[16]. Uning eng mashhur asarlaridan biri Al-Mufradat fi Gʼarib al-Quran hisoblanadi.

Adabiyot ahli sifatida ar-Rogʻib arab adabiyotini ham mukammal bilgan. Mavzular boʻyicha puxta tartiblangan adabiy antologiyasi ilmiy doiralarda katta obroʻ va hurmatga sazovor boʻlgan[17][18]. Shuningdek, u diniy va falsafiy axloqni uygʻunlashtirish mavzusida yozgan dastlabki musulmon yozuvchilardan biri sifatida ham tilga olinadi[19].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Islamic Manuscripts at the University of Michigan: Handlist Accessions 160-192“. 2007-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2006-yil 20-noyabr.
  2. ↑ Yassin Ghanem Jassim al-Aridi. Classes of Ash'aris, notables of the people of the Sunnah and the community. Dar al-Kotob al-'Ilmiyya, 2024 — 140-bet. ISBN 9786144962350. 
  3. ↑ Al-Bayhaqi. Allah's Names and Attributes. Islamic Supreme Council of America, 1999 — 92-bet. ISBN 9781930409033. „The Ash'ari grammarian al-Raghib al-Asfahani“ 
  4. ↑ S. Nomanul Haq, „Islamic Religious Doctrine.“ Taken from Religious Truth: A Volume in the Comparative Religious Ideas Project, pg. 129. Ed. Robert C. Neville. Albany: State University of New York Press, 2001. ISBN 9780791491607
  5. ↑ 5,0 5,1 al-Raghib al-Isfahani, The Oxford Dictionary of Islam. Ed. Oliver Leaman. Oxford: Oxford Reference, 2012. ISBN 9780199754731
  6. ↑ Sarra Tlili, Animals in the Qur’an, pg. 226. Cambridge Studies in Islamic Civilization. Cambridge: Cambridge University Press, 2012. ISBN 9781107023703
  7. ↑ Hamid Mavani, Religious Authority and Political Thought in Twelver Shi’ism: From Ali to Post-Khomeini, pg. 42. Volume 9 of Routledge Studies in Political Islam. London: Routledge, 2013. ISBN 9781135044732
  8. ↑ كِتاب الذريعة المُجلد 5 (Ar), 2014 — 45-bet. Qaraldi: 2024-yil 22-avgust (2020-yil 29-fevralda asl nusxadan arxivlangan). 
  9. ↑ كتاب سفينة البحار Volume 1 (Ar) — 528-bet. Qaraldi: 2024-yil 22-avgust. 
  10. ↑ Bosworth, C.E.; van Donzel, E.; Heinrichs, W.P.; Lecomte, G.. Encyclopaedia of Islam, New, Leiden, Netherlands: Brill, 1995 — 390-bet. ISBN 9004098348. 
  11. ↑ , arxivsana= parametri ham koʻrsatilishi zarur. „الراغب الأصفهاني، الحسين بن محمد“ [Al-Raghib Al-Isfahani, Al-Hussein bin Muhammad] (ar). The Simplified Arabic Encyclopedia. موسوعة شبكة المعرفة الريفية (1965). 2013-yil 31-oktyabrda asl nusxadan [ arxivlangan]. Qaraldi: 2013-yil 31-oktyabr.
  12. ↑ „RÂGIB el-İSFAHÂNÎ - TDV İslâm Ansiklopedisi“ (Tr). TDV İslam Ansiklopedisi. 2021-yil 20-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-may.
  13. ↑ Encyclopaedia of the Qur'ān, pg. 156. Ed. Oliver Leaman. London: Routledge, 2005. ISBN 9781134339754
  14. ↑ Asghar Ali Engineer, „Islam, Women and Gender Justice.“ Taken from Liberating Faith: Religious Voices for Justice, Peace, and Ecological Wisdom, pg. 355. Ed. Roger S. Gottlieb. Lanham: Rowman & Littlefield, 2003. ISBN 9780742525351
  15. ↑ Ethics in Islamic philosophy
  16. ↑ „Commentator Key“, The Study Quran: A New Translation and Commentary Seyyed Hossein Nasr: , 2017. 
  17. ↑ The Muslim Jesus: Sayings and Stories in Islamic Literature, pg. 149. Ed. and trns. Tarif Khalidi. Dissertation series / Society of Biblical Literature. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, 2001. ISBN 9780674004771
  18. ↑ Sahar Amer, Crossing Borders: Love Between Women in Medieval French and Arabic Literatures, pg. 24. The Middle Ages Series. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2008. ISBN 9780812201086
  19. ↑ Rita Sommers-Flanagan and John Sommers-Flanagan, Becoming an Ethical Helping Professional: Cultural and Philosophical Foundations, pg. 38. Hoboken: John Wiley & Sons, 2006. ISBN 9780470080108 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi