Ziyosfera

Arafa

Арафа ёки Арафа куни (араб. يوم عرفة‎), мусулмонлар байрами ва Ҳажнинг иккинчи куни ҳисобланиб 12 ойнинг 9-кунида (Зулҳижжа тақвим бўйича) таҳминан Рамазон ойи тугашидан сўнг 70 кун ўтиб нишонланади. Бу кунда Ҳажга борган зиёратчилар Макка шаҳри ёнидаги Арофат тоғига бориб намоз ўқишади.

Islom an'analariga ko'ra, tepalik Payg'ambar Muhammad SAV turgan va vidolashuv xutbasini aytgan joydir.
Ислом ан'аналарига ко'ра, тепалик Пайг'амбар Муҳаммад САВ турган ва видолашув хутбасини айтган жойдир.

Тарихи

Арофат кунида Одам Ато ва Момо Ҳавонинг Жаннатдан қувилганидан сўнг ердаги қайта топишишган жойи Арофат тўги ҳисобланади. Яна Одам Атонинг Аллоҳдан гуноҳларини кечиришини сўраб ёлворадиган жой деб ҳам ҳисобланади. Шу сабаб Ҳаж зиёратига борганлар шу воқеани эслаб Ҳаж тугашидан бир кун олдин Арофат тоғига келишади.

According to Islamic tradition, the hill is the place where the Prophet Muhammad SAW stood and delivered the Farewell Sermon
Аccординг то Исламиc традитион, тҳе ҳилл ис тҳе плаcе wҳере тҳе Пропҳет Муҳаммад САW стоод анд деливеред тҳе Фареwелл Сермон
Pilgrims supplicating on the Plains of Arafat on the Day of Arafat
Пилгримс супплиcатинг он тҳе Плаинс оф Арафат он тҳе Дай оф Арафат

Андоза:Қисқача тавсиф Андоза:Дмй саналаридан фойдаланинг Андоза:Инфобох байрами

Арафа куни (يوم عرفة (араб тили)) қамарий Ислом тақвимининг Зулҳижжа ойининг то'ққизинчи кунига то'г'ри келадиган Ислом байрами.[1] Бу Ҳажнинг зиёратнинг иккинчи куни. ва ундан кейин Қурбон ҳайити байрами келади.[2] Шу куннинг тонгида мусулмон зиёратчилар Минадан Саудия Арабистонидаги яқин атрофдаги Арафот тог'и деб номланган тепалик ва текисликка ва Арафат текислигига ё'л олишади. Ислом пайг'амбари Муҳаммад ҳаётининг со'нгги йилида охирги хутбаларидан бирини айнан шу жойдан о'қиган. Ба'зи мусулмонлар Қур'он оятининг шу қисмига ишонадилар, бу қисмда Ислом дини Икмалуддин ояти шу куни нозил бо'лганлиги ҳақида хабар берилган.[3]

Божхона

Зулҳижжа ойининг 9-куни, пешиндан олдин зиёратчилар Маккадан шарқда жойлашган 20 километр (12 ми) унумсиз текислик бо'лган Арафатга етиб келишади.[3] бу ерда улар тафаккур билан ҳушёр туришади: улар дуо қилишади, тавба қилишади ва о'тмишдаги гуноҳлари учун кечирим со'рашади, Худодан раҳмат со'рашади ва Арафат тог'и яқинида Ислом олимларининг ва'зларини тинглашади.[4] Пешиндан қуёш ботгунча давом этадиган бу амал Ҳажнинг энг муҳим маросимларидан бири бо'лган "Худо олдида туриш" (вуқуф) номи билан танилган.[5][6] Зиёратчилар Масжид ал-Намира да ибодат қилишади Зуҳр (Зуҳр) ва Аср намозларини пешин вақтида бирга о'қиш.[4] Зиёратчи пешиндан кейин Арафотда о'тказмаса, ҳаж бекор ҳисобланади.[3]

Арафа намози

Ҳусайн ибн Али 9-Зулҳижжа куни Арафот тог'ида ҳаж пайтида дуо қилганидек, шиа мусулмонлари ҳаж пайтида Зуҳр намозидан қуёш ботгунча Арафа дуосини о'қийдилар.[7] Бу кун, айниқса, Арафат тог'ида турганлар учун ибодат куни деб аталади.[8] Арафа куни Маккага бора олмаганлар Арафа дуосини о'қиш учун масжид каби бошқа муқаддас жойларга борадилар.[9]

Арафа куни ро'за тутиш

Зиёратчи бо'лмаганлар учун Арафа куни ро'за тутиш жуда тавсия этилган суннат бо'либ, у катта мукофотни о'з ичига олади; Аллоҳ икки йиллик гуноҳларни кечиради. Абу Қатодадан ривоят қилинишича, Пайг'амбар Муҳаммаддан Арафа куни ро'за тутиш ҳақида со'ралган ва у шундай жавоб берган:

Бу о'тган ва келгуси йиллар учун каффоратдир.

Имом ан-Нававий о'зининг "ал-Мажму'" китобида шундай деган: "Бу масаланинг ҳукмига келсак, Имом Шофи'ий ва унинг саҳобалари: Арафада бо'лмаган киши учун Арафа куни ро'за тутиш мустаҳаб (тавсия)[10], дейишган. Арафада ҳозир бо'лган зиёратчига келсак, Имом Шофи'ий ва унинг издошлари о'зининг "Ал-Мухтасар" китобида: "Унга ро'за тутмаслик мустаҳаб (тавсия)", деб э'лон қилишган.

Зиёратчиларга бу кунларда ро'за тутишни тақиқлаш улар учун катта раҳматдир, чунки ро'за тутиш ҳаж амалини бажараётган кишига ортиқча қийинчилик туг'диради. Энг муҳими, Пайг'амбар Муҳаммад Арафада Аллоҳнинг ҳузурида туриб, дуо қилганида ро'за тутмаган. Бошқа томондан, ҳаж амалини бажармаганлар муборак куннинг савобини олиш учун ро'за тутишлари мумкин.[11] Зиёратчилар билан бирдамлик ва Арафада бажариладиган маросимларга рамзий алоқада, зиёратчи бо'лмаганлар бошқа жойларда туриш (вуқуф) ва бошқа Арафа маросимларини қайта бажаришлари мумкин. Масалан, 2001-йилда Танзанияда Арафа куни Ислом жамоасининг четлаштирилиши ҳақида шикоятларни билдириш ва Худодан ёрдам со'раб ибодат қилиш учун ишлатилган.[12]

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил



  1. ↑ Шеикҳо, Моҳаммад Амин. Ҳаж Ҳаж: Тақвонинг бешинчи олий даражаси: 5-жилд. CреатеСпаcе Мустақил нашриёт платформаси, 1783. ИСБН 978-1-4827-8324-7. 
  2. ↑ Бентлей, Давид. „Қурбон ҳайити 2016 – Қурбон ҳайитидан олдин Арафа куни нима ва у нима учун бу қадар муҳим?“. бирмингҳаммаил.cо.ук. Қаралди: 11 сентябр 2016.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Лонг, Давид Э.. Тҳе Ҳажж Тодай: А Сурвей оф тҳе Cонтемпорарй Пилгрим то Макка. СУНЙ Пресс, 1979 — 19-бет. ИСБН 0-87395-382-7. 
  4. ↑ 4,0 4,1 Диний тадқиқотлар истиқболлари: ИИИ жилд. Ибадан: ҲЕБН Публишерс Плc, 2014 — 403-бет. ИСБН 978-9780814472. 
  5. ↑ Нигосиан, С. А.. Ислом: Унинг тарихи, та'лимоти ва амалиётлари. Индиана: Индиана Университй Пресс, 2004 — 111-бет. ИСБН 0-253-21627-3. 
  6. ↑ "иҳрам". Энcйcлопæдиа Британниcа. 2014. ҳттп://www.британниcа.cом/ЭБчеcкед/топиc/282481/иҳрам. <!--->
  7. ↑ ; Моҳаммед Рустом; Атиф КҳалилЁ'қолган юракни қидириш: Исломда тадқиқотлар Тҳоугҳт. СУНЙ Пресс, 2012 — 39-бет. ИСБН 978-1-4384-3935-8. 
  8. ↑ Стафф Wритер. „Дай оф Арафа“. Ҳаwзеҳ.
  9. ↑ {{cите} wеб|аутҳор=Стафф Wритер|титле=пеопле праер ат тҳе Публиcатионс ат Карбало оф Эрон|урл=ҳттп://www.фарснеwс.ир/принтабле.пҳп?нн=13900815000768%7Cwебсите=Фарснеwс}}
  10. ↑ Арафа куни
  11. ↑ „4 Зулҳижжа, айниқса Арафа куни учун суннат амаллари“. муслим.сг. Қаралди: 2019-йил 26-сентябр.
  12. ↑ Ван де Бруинҳорст, Герард C. "Сику Я Арафа ва Идд Эл-Ҳажжи: Танзанияда билим, маросим ва янгиланиш." Билим, янгиланиш ва дин: Шарқий Африка қирг'ог'идаги суаҳилилар орасида мафкуравий ва моддий шароитларни қайта жойлаштириш ва о'згартириш. Уппсала: Шимолий Африка институти (2009). 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi