Aranchini
Бу мақола викилаштирилиши керак. |
Аранчини (Италянча: Аранcини – „кичик апелсин“) – Сицилия ошхонасининг таомидир. У қовурилган ёки баъзи ҳолларда 8-10 cм диаметрли пиширилган гуруч тўплари, одатда гўшт, баъзан моарцарелла пишлоғи, помидор соуси ва яшил нўхат билан тўлдирилган. Улар одатда пиширишдан олдин нон бўлаклари билан ўралади. Этна вулқонидан илҳомланган юмалоқ ва конуснинг шакли (Аранcини ал рагù) бўлиши мумкин.
Таом ёғда қовурилганидан сўнг сариқ, тўқ-сариқ ранг туфайли ўз номини олади ва аранчини майда апелсинларга ўхшайди.
Тарихи
Аранчини орол араблар ҳукмронлиги остида бўлган Х асрда Сицилияда пайдо бўлган деб ҳисобланади[1][2].
Сицилиядаги Палермо, Сиракуза ва Трапани шаҳарларида Аранчини 13-декабр ойида Санта Луcиа байрами учун анъанавий таом бўлиб, нон ва макарон емайдилар. Бу 1646-йилда Муқаддас Люсия кунида қаттиқ очарчиликни енгиллаштирган дон кемасининг келишини англатади[3].
Бугунги кунда ушбу таомнинг замонавий италян таомлари маданиятида машҳурлиги билан аранчини бутун йил давомида Сицилия кўча овқатларида, айниқса Палермо, Мессина ва Катанияда топилади.
Вариантлар
Сицилия кафеларида сотиладиган энг кенг тарқалган аранчини тури бу аранчини cû суcу (Ит. аранчини ал рагù), у одатда помидор соуси, гуруч ва моззарелла ёки бошқа пишлоқлар ва гўштдан иборат. Кўпгина кафеларда сариёг 'ёки бешамел соуси билан аранчини cû бурру (Ит. аранcини ал бурро) ҳам таклиф этилади; ёки аранчини чî фунcи (Ит. аранчини аи фунгҳи), қўзиқоринли), аранчини câ фастуcа (Ит. аранчини ал пистаcчио, писта билан) ёки аранчини â норма (Ит. аранcини алла норма, бақлажон билан).
Рим ошхонасида суппли шунга ўхшаш таомдир, лекин улар одатда пишлоқ билан тўлдирилади (ҳар хил усулларда тайёрланади ва тўлдирилади). Неаполда гуруч коптоклари палл 'э рисо деб аталади. Техаснинг жануби-шарқидаги италян диаспораси орасида пайдо бўлган муқобил рецептда аранчини чили таъми билан тўлдирилган[4].
Пишириш хусусиятлари
Аранчини тайёрлаш учун энг муносиб гуруч навлари рисотто яратиш учун мос бўлган бир хил навлардир. Булар думалоқ гуручнинг юқори крахмалли навлари (қисқа ва ўрта ўлчамли): арборио, карнароли, виалоне нано.
Гуруч шундай пишириладики, ядро қаттиқ қолади. Аранчини қовуриш жараёнида ёрма тайёр бўлади.
Идишнинг характерли сариқ, тўқ-сариқ ранги гуручга заъфарон қўшилиши туфайли мумкин.
Аранчини ЭСБЕ да
"Броcкҳаус ва Эфрон энциклопедия луғатига кўра", Помераниан дарахтининг кичик, пишмаган, қуритилган ва шакарланган мевалари, шунингдек, доира ичига кесилган ва шакар билан қайнатилган қобиғи деб аталади. Улар Генуядан олиб келинган ва ошқозонни мустаҳкамловчи восита ҳисобланади[5].
Манбалар
- ↑ Сиcилиа. Эдиз. Инглесе, иллустратед, Cаса Эдитриcе Бонечи, 1-май 2000-йил — 9-бет. ИСБН 9788870098266.
- ↑ Литтле Фоодс оф тҳе Медитерранеан: 500 Фабулоус Реcипес фор Антипасти, Тапас, Ҳорс Д'Оэувре, Мезе, анд Море, иллустратед, Ҳарвард Cоммон Пресс, 1-Жан 2003-йил — 380-бет. ИСБН 9781558322271.
- ↑ Гиусеппина Сиотто, Вегеталиана, ноте ди cуcина италиана вегетале: Ла cуcина вегетариана э вегана, 2014, ИСБН 8868101858, чаптер 14
- ↑ „Аранcини“. Техас Монтҳлй (1-декабр 1988-йил). 29-октабр 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-ноябр 2021-йил.
- ↑ Аранчини // Энсиклопедический словар Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). – СПб., 1890—1907.
Ҳаволалар
Викиомборда „Аранчини“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.