Archi Mur

Арчи Мур
Арчи Мур
Статистикаси
Вазни	Оғир вазн
Миллати	Америкалик
Таваллуди	9-октябр 1916-йил; Сан Диэго, АҚСҲ
Вафоти	9-декабр 1998-йил; (81 ёшда); Калифорния, АҚСҲ

Арчи Мур (инглизча: Арчиэ Мооре, тўлиқ исми Арчибалд Ли Райт; 1916-йил 13-декабр — 1998-йил 9-декабр, Сан Диэго, Калифорния, АҚШ)^[2] — америкалик боксчи, 1952—1960-йилларда енгил вазн тоифасида жаҳон чемпиони^[3]. БохРеc^[4] бўйича вазн тоифасидан қатъи назар, барча даврларнинг энг яхши боксчилари рейтингида учинчи ўринни эгаллайди^[5].

Мартаба

Мур профессионал дебютини 1935-йил 3-сентабрда Билли Симсга қарши ўтказди^[6].

Арчи Мур 36 ёшида Жой Максимга қарши жангда ҳакамлар қарори билан рақибини мағлуб этиб, ярим оғир вазн тоифасида чемпион бўлди. Бу Арчини кубокнинг энг кекса эгасига айлантирди^[7].

1955-йил 21-сентабрда Мур ва Рокки Марсиано ўртасида оғир вазн тоифасида чемпионлик жанги бўлиб ўтди^[8]. Жанг Роккининг тўққизинчи раундда нокаут билан ғалабаси билан якунланади. Мағлубиятдан кўп ўтмай, Мур тезда шакллана бошлади. Бир нокаутли ғалаба иккинчиси ортидан келди.

1956-йил 5-июнда у ўнинчи раундда Ёланда Помпейни нокаутга учратди ва шу билан чемпионлик унвонини қайтариб олди.

1958-йил декабр ойида Арчи Мур ва канадалик ёш енгил вазнли Ивон Дурелл ўртасидаги қарама-қаршилик енгил вазн тарихида олтин чизиқлар билан ёзилган. Биринчи дуэл ахлоқий ва иродавий фазилатларга асосланган эди. Арчи кейинги раундларда ишончли устунликка эга бўлиш ва Йвон устидан ажойиб ғалаба қозониш учун учта қаттиқ нокдаунни бошдан кечирди. Қайта жанг Мурнинг ҳаётий тажрибаси ва қатъиятлилигини исботлади.

Кейинчалик Арчи чемпионлик унвонини қолдириб, енгил вазндан оғир вазнга ўтди. Унда Арчи Флойд Паттерсон чемпионлиги учун кураш олиб боради, аммо мағлубиятга учрагач, у яна енгил вазн тоифасига қайтишга қарор қилади.

1962-йил 15-ноябрда Арчи Мур Муҳаммад Али билан жанг қилади. Ёш фарқи яққол кўриниб турарди, шунинг учун Арчи учун жаҳон боксининг келажакдаги афсонасига қаршилик кўрсатиш қийин эди. Али Мурни уч марта нокаутга учратди ва жанг ҳаками Муҳаммадга техник ғалабани белгилаб, жангни тўхтатишга қарор қилди.

Арчи Мурнинг хайрлашув жанги 1963-йил 15-мартда бўлиб ўтди. Ушбу жангда Арчига ёш Майк ДеБайс қаршилик кўрсатди. Тажрибалироқ Арчи рақибини учинчи раунддаёқ нокаутга учратди ва шу тариқа фаолиятини якунлади^[9].

Спорт мартабаси 20 йилдан ортиқ бўлган 100 дан ортиқ боксчиларнинг номлари тарихга маълум. 1966-йилда ўзининг 50 ёшини нишонлаган Арчи Мур 1936-йилдан буён бокс билан шуғулланиб келади^[10].

Катта енгил вазнли ўзининг катта тажрибаси ва бокс стандартлари бўйича ҳурматли ёши учун „Олд Монгус“ лақабига эга бўлди. 1961-йилда, 44 ярим ёшида, у ҳали ҳам енгил вазн тоифасини ҳимоя қилди ва 1962-йилга келиб Мур дунёдаги энг оғир вазнли ўнталикка кирди^[11].

Фаол боксдаги фаолиятини тугатгандан сўнг, Арчи Мур Муҳаммад Алининг, кейинроқ эса жаҳон чемпиони Жорж Форманнинг мураббийи бўлиб ишлади.

Ўлим

Арчи Мур 1998-йилда 85 ёшга тўлишидан тўрт кун олдин юрак хуружидан вафот этди. Сан-Диэго крематориум мақбарасида куйдирилган ва дафн этилган^[12].

Манбалар

[1] Мур-84-ёшида-вафот-этди/ Бокс афсонаси Арчи Мур 84 ёшида вафот этди ^{[сайт ишламайди]}

[2] ҳттпс://ссо.кинопоиск.ру/инсталл?ууид=76578443-05а6-4бc2-б8c4-5714013927c2

[3] ҳттпс://ссо.кинопоиск.ру/инсталл?ууид=76578443-05а6-4бc2-б8c4-5714013927c2

[moore-record-4] „БохРеc ратингс: wорлд, п4п, аcтиве анд инаcтиве“. Қаралди: 23-апрел 2021-йил.

[5] ҳттпс://ссо.кинопоиск.ру/инсталл?ууид=76578443-05а6-4бc2-б8c4-5714013927c2

[6] ҳттпс://роунд7.ру/обзори/арчиэ-мооре

[7] ҳттпс://роунд7.ру/обзори/арчиэ-мооре

[8] ҳттпс://роунд7.ру/обзори/арчиэ-мооре

[9] ҳттп://актер.кулички.нет/бохинг/иҳ/мооре.ҳтм

[10] ҳттп://актер.кулички.нет/бохинг/иҳ/мооре.ҳтм

[11] ҳттп://актер.кулички.нет/бохинг/иҳ/мооре.ҳтм

[12] ҳттпс://роунд7.ру/обзори/арчиэ-мооре

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]