Ардèче (франсузча талаффузи: [аʁдɛʃ] ( тингланг); Оccитан; Арпитан) Франсиянинг жануби-шарқий қисмидаги Аувергне-Рҳôне-Алпес минтақасида жойлашган департаментдир. У Ардèче дарёси шарафига номланган ва 2019-йил ҳолатига кўра 328 278 аҳолига эга[1]. Префектураси Привасда, лекин энг катта шаҳри Аннонай.

Ардече

Ардече
Департамент
{{{rasmiy_nomi}}}ning rasmiy gerbi
Герб
44°40′0″Н 4°25′0″Э / 44.66667°Н 4.41667°Э / 44.66667; 4.41667
Мамлакат Франсия
Маркази баландлиги 0 м
Аҳолиси
328,278
Миллий таркиб франсузлар
Вақт минтақаси УТC+1
Телефон коди 01
Ardeche xaritada

Тарихи

Қадимги тарихИ

Авен д’Оргнаc Ардеченинг кўплаб ғорларидан биридир.
Балазуc (лот. Баладунум) милоддан аввалги 3000-йилларда ташкил этилган.

Бу ҳудудда ўрта палеолит давридан бери одамлар яшаб келган. Бу Чаувет Понт д’Аркдаги машҳур ғор расмлари томонидан тасдиқланган. Ардече дарёсининг платосида минг йиллар олдин қурилган кенг тошлар (асосан долменлар, лекин камроқ менҳирлар) мавжуд[2]. Дарё Европадаги энг катта канёнлардан бирига эга ва баландлиги 300 метр (1000 фут)га етадиган қояларни ўраб турган ғорлар қадимги одамларнинг белгилари билан машҳур (кўпинча ўқ учлари ва чақмоқтош пичоқлар топилади).

Вивараис, Ардèче номини Албаланинг олдинги пойтахти вайрон бўлганч, Галлиа Нарбоненсис таркибига кирувчи Галлия қабиласининг пойтахти бўлган Вивиэрсдан олади. Поликарпнинг шогирди бўлган Санкт Андеол император Септимиус Северус даврида Вивараисларни шаҳид бўлган деб тахмин қилинади. Афсонада Андеол Амйcиа Эучериа Туллиа томонидан дафн этилгани ҳақида ҳикоя қилинади[3]. 430-йилда Аухониус Алба Аугустадаги олдинги жойида юзага келган муаммолар туфайли Вивиэрсга кўчирилди.

Ўрта асрлар тарихи

Виварайлар ҳудуди ИХ асрда Прованс қирғоғидан келган венгерлар ва Сарасен қулларининг ҳужумлари туфайли жуда кўп зарар кўрди, бу эса минтақанинг умумий аҳоли обектлари бузилишига олиб келди.

Географияси

Горгес ду Кассезак
Бидон яқинидаги ғор

Қадимги Вивара провинсиясига ҳозирги Аувергне-Рҳоне-Алпес минтақасининг бир қисми бўлиб, Франсиянинг Дрома, Воcлусе, Гард, Лозер, Ҳауте-Луара, Луара ва Исèре департаментлари билан ўралган.

Асосий шаҳарлари

Аҳоли энг кўп яшайдиган коммуна — Аннонай Привас префектураси аҳоли сони бўйича олтинчи ўринда туради. 2019-йил ҳолатига кўра, 5000 дан ортиқ аҳолиси бўлган 8 та коммуна мавжуд[1].

Коммуна Аҳоли (2019)
Аннонай 16 297
Аубенас 12 479
Гуилҳеранд-Грангес 10 756
Турнон-сур-Рон 10 622
Ле Теил 8 832
Привас 8465
Сент-Перей 7580
Бур-Сент-Андеол 7187

Сиёсат

Ардече департамент кенгаши

Яшил рангда Ларгентиèре округи, сариқ рангда Привас, кўк рангда Турнон-сур-Рҳоне

Департаментдан 2017-йилги қонунчилик сайловларида Миллий Ассамблеяга учта аъзо сайлади:

Сайлов округи Аъзо [4] Партия
Ардèче 1-сайлов округи Эрве Саулигнаc Социалистик партия
Ардèче 2-сайлов округи Мишел ғалабаси Социалистик партия
Ардèче 3-сайлов округи Фабрис Брун Республикачилар

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Популатионс лéгалес 2019: 07 Ардèче, ИНСЕЭ
  2. ↑ „Эн Ардèче, ил й а « плус де долменс қу'эн Бретагне ! »“. Ле Монде.фр (2020-йил 18-декабр).
  3. ↑ Ду Бойс, Алберт. Албум ду Вивараис, оу итинéраире ҳисториқуэ эт десcриптиф де cетте анcиэнне провинcе (фр). Прудҳомме, 1842 — 192-бет. Қаралди: 2011-йил 3-январ. „С'ил фаут эн cроире л'антиқуэ лéгенде, ле cорпс де л'апôтре [...] фут реcуэилли пар уне виэрге де л'уне дес премиèрес фамиллес ду Вивараис, Анйcиа оу Амйcиа Эучериа Туллиа, филле ду сéнатеур Эучериус Валерианус [...] Саинте Амйcиэ фит cреусер данс ле роc ун оратоире, оу элле дéпоса лес рестес де Саинт Андеол“ 
  4. ↑ Натионале. „Ассемблéэ натионале ~ Лес дéпутéс, ле воте де ла лои, ле Парлемент франçаис“. Ассемблéэ натионале.