Ариэл Шарон (ибронийча: <пҳонос филе="ҳе-Ариэл Шарон.огг">אֲרִיאֵל שָׁרוֹן</пҳонос>‎; Арик (ибронийча: אָרִיק‎) лақаби билан ҳам танилган; 1928-йил 26-феврал – 2014-йил 11-январ) исроиллик генерал ва сиёсатчи, 2001-йил мартидан 2006-йил апрелигача Исроилнинг 11-бош вазири лавозимида ишлаган[3].

Ариэл Шарон
אריאל שרון‬

Шарон 2002-йилда
Исроил Бош вазири
Мансаб даври
2001-йил 7-март – 2006-йил 14-апрел[нб]
Президент Моше Кацав
Депутат Эҳуд Олмерт
Ўтмишдоши Эҳуд Барак
Вориси Эҳуд Олмерт
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Ариэл Счеинерман(н)

26-феврал 1928-йил
Кфар Малал, Фаластин мандати
Вафоти 11-январ 2014-йил(2014-01-11)
(85 ёшда)
Рамат Ган, Исроил
Сиёсий партияси
Турмуш ўртоғи
  • Маргалит Зиммерман
    (турм. 1953; ваф. 1962)
  • Лилй Зиммерман
    (турм. 1963; ваф. 2000)
Болалари 3
Алма матер
Касби Ҳарбий офицер
Имзоси
Ҳарбий хизматлари
Хизмат йиллари 1948–1974
Унвони Алуф (генерал-маёр)
Унит
Жанглари
н.б. ^ Эҳуд Олмерт 2006-йил 4-январдан бош вазир вазифасини бажарувчи лавозимида ишлаган.

Фаластин мандатидаги Кфар Малал шаҳрида россиялик яҳудий муҳожирлар оиласида туғилган, 1948-йилда ташкил этилганидан бошлаб Исроил армияси сафларида кўтарилиб борган, 1948-йилги Фаластин урушида Александрони бригадасининг взвод командири сифатида бир неча жангларда қатнашган. Шарон 101-бўлинмани яратишда ва репрессия операцияларида, шу жумладан 1953-йил Қибя қирғинида, шунингдек 1956-йил Сувайш инқирозида, 1967-йил Олти кунлик урушда, 1973-йил Вайронагарчилик урушида ва Ём Киппур урушида муҳим рол ўйнаган. Йитзҳак Рабин Шаронни „тарихимиздаги энг буюк дала қўмондони“ деб атаган[4] . Ҳарбий хизматни тарк этгач, Шарон сиёсатга кириб, Ликуд партиясига қўшилади ва 1977–1992 ва 1996–1999-йилларда Ликуд бошчилигидаги ҳукуматларда бир қатор вазирлик лавозимларида ишлайди. Мудофаа вазири сифатида 1982-йилги Ливан урушини бошқарган. Расмий суриштирув шуни кўрсатдики, фаластинлик қочқинларнинг Сабра ва Шатила қирғини учун „шахсий жавобгарликни“ ўз зиммасига олган ва бунинг учун араблар орасида „Байрут қассоби“ сифатида танилган. Кейинчалик у мудофаа вазири лавозимидан четлатилган[5].

1970-йиллардан 1990-йилларгача Шарон Ғарбий Соҳил ва Ғазо секторида Исроил аҳоли пунктлари қурилишини қўллаб-қувватлаган. 1999-йилда Ликуд етакчисига айланади ва 2000-йилда 2001-йилдаги бош вазирлик сайловлари учун сайловолди ташвиқоти чоғида Маъбад тоғидаги Ал-Ақсо мажмуасига зиддиятли ташриф буюриб, Иккинчи Интифадани бошлаб беради. Кейин сайловда Эҳуд Баракни мағлуб этиб, 2001-йилдан 2006-йилгача Исроил бош вазири бўлиб ишлаган. Шарон Бош вазир сифатида 2002–2003-йилларда Исроилнинг Ғарбий Соҳил тўсиғи қурилишини ва 2005-йилда Исроилнинг Ғазо секторидан бир томонлама чиқиб кетишини бошқарган. Ликуд ичидаги охирги сиёсатга қаршилик билан, 2005-йил ноябр ойида у Ликудни тарк этиб, янги Кадима партиясини тузган. Кейинги сайловларда ғалаба қозониши кутилган[6][7][8] . 2006-йил 4-январдаги инсултдан сўнг, Шарон 2014-йилда вафот этгунга қадар доимий вегетатив ҳолатда қолган[9][10][11].

Шарон Яқин Шарқ тарихида жуда қутбланувчи шахс бўлиб қолмоқда. Исроилликлар Шаронни уруш қаҳрамони ва давлат арбоби сифатида ҳурмат қилишади, фаластинликлар ва Ҳуман Ригҳц Wатч ташкилоти эса уни уруш жиноятчиси сифатида танқид қилган, ташкилот эса у ҳеч қачон жавобгарликка тортилмаганидан норози[12][13].

Адабиётлар

  • Бен Шаул, Моше (эдитор); Генералс оф Исраэл, Тел-Авив: Ҳадар Публишинг Ҳоусе, Лтд., 1968.
  • Ури Дан; Ариэл Шарон: Ан Интимате Портраит, Палграве Маcмиллан, Оcтобер 2006, 320 пагес. ИСБН 978-1-4039-7790-8.
  • Ариэл Шарон, wитҳ Давид Чанофф; Wарриор: Тҳе Аутобиограпҳй оф Ариэл Шарон, Симон & Счустер, 2001, ИСБН 978-0-671-60555-1.
  • Гилад Шарон, (транслатед бй Митч Гинсбург); Шарон: Тҳе Лифе оф а Леадер, ҲарперCоллинс Публишерс, 2011, ИСБН 978-0-06-172150-2.
  • Нир Ҳефез, Гади Блоом, (транслатед бй Митч Гинсбург); Ариэл Шарон: А Лифе, Рандом Ҳоусе, Оcтобер 2006, 512 пагес, ИСБН 978-1-4000-6587-5.
  • Фреддй Эйтан, (транслатед бй Роберт Давиэс); Ариэл Шарон: А Лифе ин Тимес оф Турмоил, транслатион оф Шарон: ле брас де фер, Студио 8 Боокс анд Мусиc, 2006, ИСБН 978-1-55207-092-5.
  • Абраҳам Рабинович; Тҳе Ём Киппур Wар: Тҳе Эпиc Энcоунтер Тҳат Трансформед тҳе Миддле Эаст, 2005, ИСБН 978-0-8052-1124-5.
  • Ариэл Шарон, оффиcиал биограпҳй, Исраэл Министрй оф Фореигн Аффаирс.
  • Варбле, Дерек. Тҳе Суэз Cрисис 1956. Лондон: Оспрей, 2003. ИСБН 978-1-84176-418-4. 
  • Тзви Т. Ависар; Шарон: Фиве еарс форwард, Публишер Ҳоусе, Марч 2011, 259 пагес, Оффиcиал wебсите, ИСБН 978-965-91748-0-5.

Манбалар

  1. ↑ Ҳенрй Камм.. „Ман ин тҳе Неwс; Лаурелс фор Исраэли Wарриор“ (1982-йил 13-июн).
  2. ↑ „Неw Исраэли Cабинет Аппровед бй Парлиамент“. Ассоcиатед Пресс (1990-йил 11-июн).
  3. ↑ Лис, Жонатҳан. „Ариэл Шарон, формер Исраэли приме министер, диэс ат 85“. Натионал Исраэл Неwс (2014-йил 11-январ). 2014-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 11-январ.
  4. ↑ "Исраэл'с Ман оф Wар", Мичаэл Крамер, Неw Ёрк, пп. 19–24, 9 Аугуст 1982: "тҳе "греатест фиэлд cоммандер ин оур ҳисторй," сайс Йитзак Рабин"
  5. ↑ МаcФарқуҳар, Неил. „То Арабс ин тҳе Стреэт, Шарон'с а Бутчер; Соме Отҳерс Шоw а Кинд оф Респеcт“ (2006-йил 6-январ). Қаралди: 2018-йил 13-июн.
  6. ↑ Реэс, Матт „Ариэл Шарон'с фасcинатинг аппетите“ (2011-йил 22-октябр). 2012-йил 18-ноябрда асл нусхадан архивланган.
  7. ↑ Элҳанан Миллер.. „Шарон wас абоут то леаве тwо-тҳирдс оф тҳе Wест Банк“ (2013-йил 19-феврал). 2013-йил 21-февралда асл нусхадан архивланган.
  8. ↑ Дерек С. Реверон, Жеффрей Стевенсон Мурер. Флашпоинц ин тҳе Wар он Террорисм. Роутледге, 2013 — 9-бет. 
  9. ↑ „Сcиэнтисц сай cоматосе формер Исраэли леадер Ариэл Шарон шоwс 'робуст' браин аcтивитй“. Фох Неwс (2013-йил 28-январ). 2013-йил 29-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 12-январ.
  10. ↑ Соффер, Ари. „Ариэл Шарон Пассес Аwай, Агед 85“. Арутз Шева (2014-йил 11-январ). 2014-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 11-январ.
  11. ↑ Ёланде Кнелл.. „Исраэл'с эх-ПМ Ариэл Шарон диэс, агед 85“. ББC Неwс (2014-йил 11-январ). 2014-йил 11-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 11-январ.
  12. ↑ „Ариэл Шарон: Ҳеро ор бутчер? Фиве тҳингс то кноw“. CНН (2014-йил 11-январ).
  13. ↑ „Исраэл: Ариэл Шарон'с Троублинг Легаcй“ (эн). Ҳуман Ригҳц Wатч (2014-йил 11-январ).

Ҳаволалар

Сиёсий идоралар
Олдингиси Исроил Бош вазири
2001–2006
Кейингиси
Партия сиёсий идоралари
Олдингиси Ликуд раиси
1999–2005
Кейингиси
Янги даража
Партия ташкил этилган
Кадима раиси
2005–2006
Кейингиси