Arizona Aspidi sahifasining manbasini koʻrish

{{Taxobox
| name = Arizona aspidi
| image = Micruroides euryxanthus.jpg
| image_width = 240px
| regnum = [[Hayvonlar]]
}}

'''Arizona Aspidi'''([[lotin]]cha Micruroides euryxanthus) — Ushbu turkumning yagona vakili. [[Ilon]]doshlar oilasiga mansub [[ilon]] turi

== Tavsifi ==
Umumiy uzunligi 40 sm ga yetadi.Boshi juda kichik, tanasi juda nozik. Rangi navbatma-navbat joylashtirilgan qora, sariq va qizil halqalardan iborat. Ushbu ilonning [[tish]] apparati tuzilishidagi muhim xususiyati — bu zaharli tishning orqasida maksiller [[suyak|suyagida]] kichik [[tish]]ning mavjudligi.Zaharli tishlar orqaga egilib, zahar chiqadigan kanalga ulanadi. [[Hajm]]i boʻyicha ular qolganlardan kattaroqdir. Koʻpincha, faqat bitta tish ishlaydi, agar [[ilon]] biron sababga koʻra birinchisini yoʻqotsa, ikkinchisini ishlatadi. Biroz vaqt oʻtgach, yoʻqolgan tish oʻrniga yangisi oʻsadi.<ref name="Arizona aspidi">https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B4</ref>

== Koʻpayishi ==
Tuxum qoʻyish orqali koʻpayadi.

== Yashash tarzi ==
[[Cho'l]]da yashaydi. Xavf yoki hatar tugʻilganda, bu [[ilon]] [[o'pka]]ga [[havo]] tortadi va uni ritmik tarzda chiqaradi, bu esa tezda almashinadigan bir qator zarba [[tovush]]larini chiqaradi. Kichik [[amfibiyalar]], [[kaltakesaklar]] va [[hasharotlar]] bilan oziqlanadi.

== Xavfliligi ==
Neyrotoksik zaharga ega. Tishlashdan keyin birinchi marta aniq alomatlar(qizarish, shishish) yoʻq. Qon bilan qusish, bosh ogʻrigʻi, uyquchanlik boshlanishi mumkin. Agar tibbiy yordam koʻrsatilmasa, oʻlim tezda sodir boʻladi. Zahar nafas olish tizimining falajiga va yurakning toʻxtashiga olib keladi. Oʻlim 50 % hollarda sodir boʻladi, 8-24 soatdan keyin antidot yoʻq. Kamdan-kam hollarda odam yashaydigan joyda paydo boʻladi, choʻl joylarni afzal koʻradi. Bundan tashqari, ular kamdan-kam hollarda odamlarga va yirik hayvonlarga hujum qilishadi. Qachonki tahdid qilinsa, ular yashirinishni tanlashadi.<ref name="Xavflilik">{{Veb manbasi |sarlavha=arxiv nusxasi |url=https://oreptiliya.ru/micruroides-euryxanthus.html |qaralgan sana=2022-08-11 |arxivsana=2022-08-11 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220811172512/https://oreptiliya.ru/micruroides-euryxanthus.html }}</ref>

== Tarqalishi ==
[[AQSh]]ning janubi-gʻarbiy qismida va [[Meksika]]ning shimolida yashaydi.

== Kichik turlari ==
* Micruroides euryxanthus australis(Zweifel & Norris, 1955)
* Micruroides euryxanthus euryxanthus(Kennicott, 1860)
* Micruroides euryxanthus neglectus(Roze, 1967)<ref name="Filadelfiya Tabiiy fanlar akademiyasining materiallari">https://archive.org/details/proceedingsofac12acaduoft/page/n7/mode/2up</ref>

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Havolalar ==
{{commons}}
* [[https://oreptiliya.ru/micruroides-euryxanthus.html "Arizona aspidi turlari"]]
* [[https://www.zoovet.ru/stati/entsiklopediya-vidov-zhivotnykh/zmei/aspid_arizonskij_/ "Aspid"]]
* [[https://animals-wild.ru/presmykayushhiesya-zhivotnye/2123-arizonskiy-aspid.html "yovvoyi hayvonlar"]]
* [[http://www.zmeuga.ru/semz4/asp8.htm "Zaxarli ilonlar"]]