Ват Арун — Таиланддаги буддистлар ибодатхонаси бўлиб, Аруна худоси шарафига номланган.

Аруна (санскриптчадан: अरुण, ИАСТ: аруṇа, том маънода „қизғишроқ“ маъносида) — ҳинд мифологиясида маъбуда Ушасдан вазифасини мерос қилиб олган тонг худоси.

Аруна шарқда жойлашган қуёш худоси Сурянинг аравачаси[1] ёки оддийгина „қуёшнинг хабарчиси“ ҳисобланган. Уни бу жойга Браҳманинг ўзи дунёни чидаб бўлмас иссиқликдан ҳимоя қилиш учун юборган эди[2]. У акаси Гаруда билан бирга Адитялар[3] қаторига кирди. Энг муҳими, қаҳрамон достон ва пуранлардан танилган. Арунанинг онаси сифатида Вината, Кадру ва Дану берилган эди (пураналарда). Отаси ўзгармаган — риши Кашяпа эди.

Арунанинг ўзи туғилиши билан боғлиқ икки афсона мавжуд. Улардан биринчисига кўра, Арунанинг онаси Вината фақат Валахиля донишмандларининг зоҳидлик ҳаракатларидан ва у икки ўғил туғишини айтган эри Кашяпанинг дуосидан сўнг ҳомиладор бўлишга муваффақ бўлди. Шундай қилиб, „ривожланмаган тана“ билан Аруна ва унинг кичик укаси Гаруда[4] туғилди. Иккинчи афсона айнан персонажнинг ривожланмаганлиги сабабини тушунтиради. Кашяпа Кадру ва Винатага уйланиб, уларнинг ғайратидан жуда хурсанд бўлиб, бунинг учун хотинларини мукофотлайди. Кадрунинг мукофоти 1000 та Нага ўғиллари, Винатага эса фақат иккита, лекин Кадру авлодларидан анча кучли ва кучлироқ ўғил эди. Шундай қилиб, вақт ўтди ва Кадру мингта тухум, Вината эса иккита туғди. 500-йил ўтгач, Кадрунинг тухумидан мингта нага ўғли чиқди, Вината эса ҳали ҳам фарзандсиз эди. Бундан хафа бўлиб, у ўзи тухумларидан бирини очди ва шу билан Аруна номи билан машҳур бўлган ўғлининг тўлиқ ривожланишига тўсқинлик қилди. У ғазабланиб, онасини қуллик учун лаънатлади ва у кейинчалик Кадруга қул бўлди[5].

Арунанинг ўзи ва унинг рафиқаси Швенининг иккита ўғли бор эди — Сампати ва Жатаю.

Манбалар

  1. ↑ Мифи народов мира / Ред. С. А. Токарев. — М.: Совецкая энсиклопедия, 1991. — Т. 1, с. 109.
  2. ↑ Хопкинс Э. В. Эпическая мифология. — Страсбург: К. Дж. Трубнер, 1915. — С. 84. — ИСБН 0-548-71855-5.
  3. ↑ Махабхарата. Книга первая. Адипарва. / Пер. с санскр. и коммент. В. И. Калянова. — Л.: Наука, 1950. — С. 180.
  4. ↑ Махабхарата. Книга первая. Адипарва. / Пер. с санскр. и коммент. В. И. Калянова. — Л.: Наука, 1950. — С. 97—99.
  5. ↑ Мани, Веттам. Пураническая энсиклопедия. — Ню-Дели: Мотилал Банарсидасс, 1975. — С. 55. — ИСБН 0-8426-0822-2