Asllikni modulyatsiyalash -impulsli nurlanishni generatsiyalashning eng keng tarqalgan va effektiv usullaridan biri (ingliz tilidagi adabiyotlarda Q-switching deb yuritiladi). Bu usulning mohiyati generatsiya jarayonini ikki bosqichga ajratishga asoslangan.

Birinchi bosqichda kam qiymatli asllikka ega boʻlgan rezonatorda aktiv muhitni damlash amalga oshiriladi:

Nstat∼1VaBτc{\displaystyle N_{stat}\sim\dfrac{1}{V_aB\tau_c}}

τc{\displaystyle \tau_c} ning kichik qiymatlarida statsionar invers bandlik juda katta boʻladi va generatsiya roʻy bermaydi. Bu yerda ham τdamlash≪τc{\displaystyle \tau_{damlash}\ll\tau_c} shart bajarilishi lozim.

Ikkinchi bosqichda asllik keskin ortadi va damlash toʻxtatiladi. Bunda xuddi, tajriba oʻtkazayotgan odam damlash vaqtida bitta koʻzguni olib qoʻyib, biroz vaqtdan keyin koʻzguni yana qaytarib joyiga qoʻygandek tasavvur qilish mumkin. Biroq amalda bu juda qiyin, chunki koʻzguni kamida 100 marta olib qoʻyib, keyin yana joyiga qoʻyish kerak.


Kinetik tenglamalar

Asllikni modulyatsiyalashning birinchi bosiqichida uch sathli sistema uchun kinetik tenglama quyidagi koʻrinishda boʻladi:

N˙=Wp(N0−N)−2BqN−N0+Nτ21{\displaystyle \dot N=W_p(N_0-N)-2BqN-\dfrac{N_0+N}{\tau_{21}}}

Bu bosqich yetarlicha uzoq vaqt davom etganda sistemada statsionar holat vujudga keladi[1]:

Q≪1⇒q→0,N˙→0{\displaystyle Q\ll1\Rightarrow q\rightarrow0,\ \dot N\rightarrow0}
NI(t0)=N0Wpτ21−1Wpτ21+1∼N0,(Wp≫τ21){\displaystyle N_I(t_0)=N_0\dfrac{W_p\tau_{21}-1}{W_p\tau_{21}+1}\sim N_0,\ (W_p\gg\tau_{21})}

Shunday qilib, ikkinchi bosqich uchun boshlangʻich shartlar maʼlum. Endi ikkinchi bosqich uchun kinetik tenglamalarni yozib chiqamiz:

N˙=Wp(N0−N)−2BqN−N0+Nτ21{\displaystyle \dot N=W_p(N_0-N)-2BqN-\dfrac{N_0+N}{\tau{21}}}
q˙=(VaBN−1τcq{\displaystyle \dot q=(V_aBN-\dfrac{1}{\tau_c}q}
N(t0)=N0,q(t0)=q0{\displaystyle N(t_0)=N_0,\ \ \ q(t_0)=q_0}

t0{\displaystyle t_0} vaqt momentida damlash toʻxtatildi (Wp=0{\displaystyle W_p=0}) deb hisoblaymiz, shuningdek, bu bosqichda fotonlar soni juda koʻp boʻlgani uchun relaksatsiya natijasida hosil boʻladigan yoʻqotishlarni hisobga olmaymiz. U holda N{\displaystyle N} uchun tenglama quyidagi koʻrinishga keladi[2]:

N˙=−2BqN{\displaystyle \dot N=-2BqN}

Endi esa q{\displaystyle q} oʻzining maksimal qiymatiga erishadigan nuqtani koʻrib chiqamiz:

q˙=0⇒VaBN−1τc=0→N=1τcVaB=Nqmax{\displaystyle \dot q=0\Rightarrow V_aBN-\dfrac{1}{\tau_c}=0\rightarrow N=\dfrac{1}{\tau_cV_aB}=N_{q\ max}}

Bu yerda Nqmax{\displaystyle N_{q\ max}} deganda N{\displaystyle N} ning q{\displaystyle q} maksimal boʻlgandagi qiymati tushuniladi. Uni Nmax{\displaystyle N_{max}} bilan adashtirib yubormaslik kerak.

N˙{\displaystyle \dot N} ni q˙{\displaystyle \dot q} ga boʻlib quyidagini hosil qilamiz:

dNdq=−2BNVaBN−1τc=f(N){\displaystyle \dfrac{dN}{dq}=-\dfrac{2BN}{V_aBN-\dfrac{1}{\tau_c}}=f(N)}

Bu tenglamani integrallab, ikkita kattalik orasidagi bogʻlanishni topish mumkin. Biroq biz boshqacha yoʻl tutamiz. Boshlangʻich tenglamalarda normallovchi koeffitsiyentlar kiritamiz[3]:

t′=tτc,q′=qVaNqmax,N′=NNqmax{\displaystyle t'=\dfrac{t}{\tau_c},\ \ \ q'=\dfrac{q}{V_aN_{q\ max}},\ \ \ N'=\dfrac{N}{N_{q\ max}}}

U holda quyidagini hosil qilamiz:

{N˙′=−2q′N′q′=(N′−1)q′⟹dN′dq′=−2N′N′−1{\displaystyle \begin{cases} \dot N'=-2q'N'\\ q'=(N'-1)q' \end{cases}\Longrightarrow\dfrac{dN'}{dq'}=-2\dfrac{N'}{N'-1}}
∫N0′N′N′−1N′dN′=∫q0′q′−2dq′{\displaystyle \int\limits_{N_0'}^{N'}\dfrac{N'-1}{N'}dN'=\int\limits_{q_0'}^{q'}-2dq'}
N′−ln⁡N′|N0′N′=−2q′|q0′q′{\displaystyle N'-\ln{N'}\Bigg|_{N_0'}^{N'}=-2q'\Bigg|_{q_0'}^{q'}}
q′−q0′=12(ln⁡N0′N′+N′−N0′){\displaystyle q'-q_0'=\dfrac{1}{2}\left(\ln\dfrac{N_0'}{N'}+N'-N_0'\right)}

Lazer nurlanishining quvvati esa quyidagicha topiladi:

Pmax=12ℏωγ1VaN0(1−γcσlN0ln⁡σlNqmaxγc){\displaystyle P_{max}=\dfrac{1}{2}\hbar\omega\gamma_1V_aN_0\left(1-\dfrac{\gamma_c}{\sigma lN_0}\ln\dfrac{\sigma lN_{q\ max}}{\gamma_c}\right)}




Shuningdek qarang

Parametrik generatsiya

Ikkinchi garmonika generatsiyasi


Manbalar

  1. ↑ O.Svelto, Principles of lasers, Springer, 2010
  2. ↑ Guo F., Schlesinger T. E., Stancil D. D. Optical field study of near-field optical recording with a solid immersion lens // Appl. Optics. — 2000. — Vol. 39, No 2. — R. 324-332.
  3. ↑ Marcel J. E. Golay, 1947 Rev. Sci. Instrum. 18, 347