Ziyosfera

Atashehir

Аташеҳир — Истанбулнинг Анадолу томонида жойлашган туман[1]. Истанбулнинг шарқий ярмида, Кожаэли ярим оролининг ғарбий қисмида жойлашган туманнинг қирғоқ чизиғи йўқ. 2008-йилда Кадикой, Üмрание ва Üскüдар [2][3]дан баъзи маҳаллаларни бирлаштириб, туман мақомини олиб, Истанбулнинг 39 туманидан бирига айланди[4]. Жануби-ғарбда Кадикой, ғарбда Üскüдар, шимолда Умрание, шарқда Санcактепе ва жануби-шарқда Малтепе билан ўралган[3]. Туман аҳолиси 2019-йилда 425 094 [5] нафар бўлиб, 17 та маҳалла фуқаролар йиғинидан иборат[6].

Батı Аташеҳир консепцияси, қурилиш компаниялари Аташеҳирнинг ғарбий томонидаги ерларнинг мослиги туфайли ушбу минтақада уй-жой ва офис лойиҳаларини амалга оширганларида пайдо бўлди[7]. Туманнинг ғарбий қисмида Варяп меридиан,[8] Тепалик корти[9] каби бинолар жойлашган. Бундан ташқари, 2012-йилда ташкил этилган Üлкер Спорц Арена Батı Аташеҳирда жойлашган[10].

Тарихи

Палеолит даврига оид биринчи қўл болталар Анадолу томонидаги İçэренкойда топилган[11]. Тумандаги биринчи аҳоли пункти ХИВ асрда ташкил этилган. 1329-йилда Орхан Гози Византия императори Андроникосни Малтепе (Палеканон) жангида мағлуб этиб, Üскударга қараб йўл олар экан, қўмондонларидан Конур Алп ҳам дарвеш сафдошлари билан Кайиш тоғининг ғарбий этакларини ва ҳозирги Ичеренкой ҳудудини босиб олган эди. Конур Алпнинг жангчи дарвешларидан Гейикли Бабага эргашган Гўзжу Баба, Эрен Баба, Картал Баба, Али Гази ва Сари Гази каби дарвешлар раҳбарлигида минтақага келганлар Мердивенкöй İçэренкой-Гöзтепе минтақасига жойлаштирилди. 1335-йилда Теккебаг қишлоғи номи билан ташкил этилган биринчи турар-жой Баба ва Али Гази ҳукмронлиги остида эди. 1465-йилдан кейин ҳудуднинг номи ер регистрларида „Эрен Баба“ эмас, Эренкой деб юритилади. 1639-йилда Кайишдаги сувлари қувурлар билан Эренкойга оқизилгач, Теккебаг ва Караман фермаси аҳолиси Эренкойга кўчиб ўтди. 1664-йилда кемасозлик усталаридан бири бўлган Мустафо оға минтақада биринчи масжидни қурдирди[12].

1872-йилда Ҳайдарпаша-Измит темир йўли Телликавак манзилидан ўтиб Бостанжигача узайтирилгач, янги стансия атрофидаги ҳудуд Эренкой деб номланди ва биринчи аҳоли пункти бўлган асл Эренкой стансия ичида бўлгани учун у Ичеренкой деб аталади.

Туманга ўз номини берадиган Аташеҳир минтақаси кўтарилган ер 1912-йилда Караман фермаси деб номланувчи 6500 акр майдонни эгаллаган[13]. Республика эълон қилингандан сўнг Караман хўжалиги ерлари Ғазна тасарруфига ўтказилди. 1978-йилда молия хазинаси томонидан сотувга қўйилган ерни Терcüман газетаси эгаси Кемал Илıcак ва тадбиркор Алим Кантаржи сотиб олди.

1983-йили Илıcак ва Кантаржининг Караман фермаси деб номланувчи 6500 гектарлик ер учун Исоташ Еникент номли 50 минг турар жой лойиҳаси аҳоли пунктларидан узоқда ва утопик эканлиги сабабли ололмади. Ўша йилларда олган кредитларини тўлай олмаган Илıcак ва унинг шериклари гаровга қўйилган ернинг эгалик ҳуқуқини Япı Креди Банкига қолдирди. Бошқа томондан, Молия Ғазначилиги ўзининг 21 % улушини ҳам давлат банки бўлган Анадолу Банкига ўтказди. 1988-йил 8-январда Анадолу Банк Туркия Эмлак Креди Банкаси билан бирлаштирилди ва банкнинг янги номи „Турк Реал Эстате Банк“ бўлди. Банк Япı Креди Банк эгалик қилган ернинг қолган барча акцияларини сотиб олиб, Караман Фармнинг ягона эгаси бўлди.

Аташеҳир булваридан кўриниш

1988-йилда очилган Фотиҳ Султон Меҳмет кўпригининг бугунги Аташеҳир-Козятағи ҳудудидан ўтган алоқа йўллари билан бу минтақа ҳам нуфузли турар-жой майдонига, ҳам Анадолу томонида афзал бизнес марказига айланди. Ўша пайтдаги уй-жой қурилиши лойиҳалари доирасида Эмлак Банк, дастлаб „Анатепенинг сунъий йўлдош шаҳри“ деб белгилаган ушбу ернинг 1800 гектарлик қисмида Эска, Текфен, Элтес ва Байтур қурилиш компанияларини босқичма-босқич қурдирди. 1993-йилда Аташеҳир Ресиденcеснинг биринчи босқичи сотувга қўйилди.

1999-йилдаги Мармара зилзиласидан сўнг, Багдат кўчаси ва унинг атрофида яшовчи ўртача даромадли одамлар ўзларини хавфли биноларда яшаяпмиз деб ўйлаб, Козятағи-Аташеҳир минтақасида янги уй-жой лойиҳаларини афзал кўришни бошладилар[14].

2000-йиллар бошида Аларко қурилиши фаолияти билан ривожланган минтақанинг назорати ТОКİ га ўтказилди. 2002-йилдан кейин ТОКİ О-2 автомагистралининг ғарбий томонидаги 2800 гектарлик қисмида Текник Япı, Варяп ва Аğаоғлу каби қурилиш компаниялари томонидан амалиётга татбиқ этилган Батı Аташеҳир консепциясини турк кўчмас мулк секторига киритди.

Аҳоли сонининг тобора ортиб бориши билан бир қаторда, 1990-йиллардан бери Д-100 автомагистралининг шимолидаги Кадикой тумани маҳаллалари алоҳида туман бўлиши кераклиги биринчи ўринга чиқди. Аташеҳир тумани 2008-йил 6-мартда Туркия Буюк Миллат Мажлисида қабул қилинган ва 2008-йил 22-март куни Расмий газетада чоп этилган „Буюк шаҳар ҳокимияти чегаралари ичида туманлар ташкил этиш ва баъзи қонунларга ўзгартириш киритиш тўғрисидаги 5747-сонли қонун“ билан ташкил этилган. Дастлаб Эренгази деб ўйланган туманнинг номи халқдан келган талаблар асосида сўнгги дақиқада Аташеҳирга ўзгартирилди.

Бошқарув

Шарқий Аташеҳир
Аташеҳир Беледиеси биноси (2016-йил феврал)

Аташеҳир Беледиеси 2009-йилги маҳаллий сайловлардан кейин ташкил этилган. Аташеҳир муниципалитети биноси[15] ва Аташеҳир туман полиция бошқармаси Барбарос туманида жойлашган. Аташеҳир муниципалитетида жами 24 мудирлик мавжуд[16].

Галерея

  • Ataşehir Bulvarı
    Атаşэҳир Булварı

Манбалар

  1. ↑ Атаşэҳир İлçэ Ҳаритасı, 10 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  2. ↑ Дüнден бу гüне Атаşэҳир, 11 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  3. ↑ 3,0 3,1 Атаşэҳир Тариҳçэси, 21 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  4. ↑ İстанбул İл ве İлçэ Алан Билгилери, 27 Майıс 2016да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  5. ↑ Şэҳир, белде ве кöй нüфусларı - 2013, 24 Şубат 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  6. ↑ İстанбул Атаşэҳир Маҳаллелери, 10 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  7. ↑ Батı Атаşэҳир насıл мейдана гелди?, 10 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  8. ↑ Варяп Меридиан, 10 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  9. ↑ Улаşıм, 10 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  10. ↑ „Атаşэҳир Фенербаҳçэ Üлкер Спорц Арена Аçıлıёр“. 11 эйлüл 2014да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10 эйлüл 2014.
  11. ↑ „КАДИКÖЙ’ÜН ТАРİҲÇЭСİ“. кадıкöй.бел.тр. Кадıкöй Беледиеси. 14 теммуз 2015да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10 майıс 2022.
  12. ↑ Айşэ Ҳüр, „Эренкöй“, Дüнден Бугüне İстанбул Ансиклопедиси, Тариҳ Вакфı, 1994. ИСБН 975-7306-00-2.
  13. ↑ Атаşэҳир'ин тариҳçэси ортая çıкарıлдı!, 11 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 9 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  14. ↑ Анадалу Якасı'нıн икинcи 'Баğдатъı[сайт ишламайди], Миллиет, 15/10/2005.
  15. ↑ İлетиşим, 21 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 28 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам)
  16. ↑ Мüдüрлüклер, 21 Эйлüл 2014да асл нусхадан архивланди, қаралди: 28 Эйлüл 2014 {{cитатион}}: Ункноwн параметер |деадурл= игноред (|урл-статус= суггестед) (ёрдам); сана киритилиши керак бўлган параметрга берилган қийматни текшириш лозим: |аccесс-дате= ва |арчиведате= (ёрдам) 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi