Atemschaukel
Атемсчаукел (таржимаси: Нафас тебраниши, 2009) – Ҳерта Мüллер қаламига мансуб роман.
Қисқача мазмуни
Асар Совет Иттифоқининг сталинча режими томонидан Руминиядаги этник немисларнинг таъқиб қилинишини тасвирлайди. Шунингдек, 1945-йилда ва ундан кейин Совет оккупация кучлари томонидан Руминия немисларининг мажбурий меҳнат учун Совет Иттифоқига депортация қилиниши мавзусини ёритади. Роман Трансилваниянинг Сибиу шаҳридан бўлган ўспирин Лео Ауберг тақдири ҳақида ҳикоя қилади. У 17 ёшида Украинанинг Ново-Горловка (ҳозирги Горловка таркибига кирган) шаҳридаги Совет мажбурий меҳнат лагерига депортация қилинади ва у ерда ҳаётининг беш йилини ўтказади.
Асар шоир Оскар Пастиор ва бошқа омон қолганлар, жумладан, муаллифнинг онасининг бошидан кечирганларидан илҳомланиб ёзилган[1]. Дастлаб Пастиор ва Мüллер унинг хотиралари ҳақида биргаликда китоб ёзишни режалаштиришган эди, бироқ Пастиор 2006-йилда вафот этди[2]. Роман муаллифнинг ўз туғилиб ўсган қишлоғи – Руминиядаги Ниțчидорфдан депортация қилинган кўплаб инсонлар билан ўтказган суҳбатларига, болалигида онаси сўзлаб берган хотираларига ҳамда Сибиу шаҳридан депортация қилинган шоир Оскар Пастиор билан бўлган узоқ мулоқотга асосланган.
Асар сарлавҳаси Пастиор томонидан ўйлаб топилган „Ҳунгеренгел“ (Очлик фариштаси) қўшма сўзидан олинган. Ушбу атама Донбасс ҳавзасидаги меҳнат лагерларида, уруш товонини тўлаш учун мажбурий меҳнатга маҳкум этилган асирларнинг бошидан кечирган очлигини ифодалаш учун ишлатилган. Шиддатли очлик, айни пайтда уни бу оғир синовларда тирик сақлаб қолган „фаришта“ ҳам эди. Немисча сарлавҳа – Атемсчаукел ҳам таржимаси мушкул бўлган қўшма сўз бўлиб, „Нафас тебраниши“ ёки „Нафас беланчаги“ каби маъноларни англатади. У асирлик тажрибаси келтириб чиқарган нафас олиш жараёнига нисбатан механик ва масофалашган ўз-ўзини англаш ҳолатини билдиради.
Рутҳ Клüгернинг фикрича, ушбу китоб немис адабиётида янги йўналишни – лагерлар (ГУЛАГ, интернирлаш, конслагер ёки қирғин лагерлари) ҳақида бевосита эмас, балки гувоҳлар орқали ўрганган иштирокчи томонидан ёзилган бадиий адабиёт йўналишини бошлаб берди.
Мукофот ва унвонлар
Роман 2009-йилда нуфузли Олмон китоб мукофотига номзод қилиб кўрсатилган, муаллиф эса ўша йилнинг ўзида Адабиёт бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлган.
Пҳилип Боэҳм томонидан амалга оширилган инглизча таржима 2013-йил Энг яхши таржима қилинган китоб мукофотига номзод қилиб кўрсатилган ва Охфорд–Wеиденфелд таржима мукофотини қўлга киритган (2013)[3].
Нашрлар
- Тҳе Ҳунгер Ангел, Пҳилип Боэҳм (Транслатор), Метрополитан Боокс, Април 24, 2012, ИСБН 978-0805093018
Манбалар
- ↑ „Атемсчаукел“ – Роман аус дем Версункенланд, тагесспиэгел.де
- ↑ „"Дер Ворwурф ист абсурд"“. 2012-йил 11-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 30-январ.
- ↑ Чад W. Пост. „2013 Бест Транслатед Боок Аwард: Тҳе Фиcтион Финалисц“. Тҳреэ Перcент (2013-йил 10-апрел). Қаралди: 2013-йил 11-апрел.
Ҳаволалар
- „Ҳалф-ливес ин тҳе шадоw оф старватион“. А ревиэw оф Тҳе Ҳунгер Ангел, бй Cостиcа Брадатан, Тҳе Аустралиан, Фебруарй 2013
- Ревиэw: 'Тҳе Ҳунгер Ангел'
- „Эверйтҳинг И Оwн И Cаррй wитҳ Ме“, эхcерпт фром тҳе новел. Септембер 2009