Авлиё Пётр ва Мусо черкови (хорватча: Šуплжа cрква) – Хорватиянинг қадимги Салона шаҳрида ХИ асрда қурилган Рим-католик черкови. Ёдгорлик дарё бўйида жойлашган.

Авлиё Пётр ва Мусо черкови
Умумий маълумот
Таснифи Черков
Манзили Пут Маждана, 21210, Клис
Шаҳар Солин
Мамлакат Xorvatiya bayrogʻi Хорватия
Координаталар 43°32′25″Н 16°29′49″Э / 43.5403°Н 16.497°Э / 43.5403; 16.497
Қурилиши бошланган ХИ аср
Қурилиши тугаган ХИ аср
Баландлиги
Тип Базилика
Дизайн ва конструксия
Қурувчи хорватлар

Бу черков Хорватия қиролларининг тож кийиш жойи ҳисобланади, чунки 1075-йилда Дмитар Звонимир бу ерда Папа Грегорий ВИИ Гебизон легати томонидан тож кийганлиги ҳақидаги ҳужжатли далиллар мавжуд.

Тарихи

Дастлаб Авлиё Пётр ва Мусо Базилика номини олган бу бино Салона қадимий харобалари яқинида ВИ асрга оид Византия ибодатхонаси ёнида эски насроний черкови пойдеворига қурилган[1].

Черков қирол Звонимирнинг тож кийган жойи бўлганлиги сабабли бошқа черковлардан ажралиб туради ва Солиндаги Авлиё Стефан ҳамда Авлиё Марям каби бинолар қаторида ХИ асрда хорватлар томонидан қурилган черковларнинг қолдиқларидан бири ҳисобланади. Унда узунлиги 26 метр ва кенглиги 13 метр бўлган учта устун бор эди, уларнинг ҳар бири устун билан ажратилган. Асосий бинога туташган кичик айвон ғарбий кираверишда жойлашган, айвоннинг жанубий томонинининг ҳалигача бир неча қисми сақланиб қолган ва шу ердан қўрғон қурилган[2]. Асосий бинога туташган кичик айвонда саркофаг бўлган, у эҳтимол Хорватия қиролига тегишли деб қаралади.

Черков ҳудудида биринчи марта 1920-йилларда қазишма ишлари олиб борилган. 1931-йилда қазиш ишларини Эжнар Дйггве амалга оширди, унинг иши 1934-йилда Фране Булич вафотидан кейин якунланди. 1935-йилда Лжубо Караман бир муддат ишини қайта бошлади. Баъзи реставрация ишлари 1950-йилларда амалга оширилган, аммо энг жиддий археологик тадқиқотлар 1990—1993-йилларда амалга оширилган. Ёдгорлик маданий бойлик сифатида тан олинган[3].

Галерея

Манбалар