Avliyo Valentin kuni


Авлиё Валентин куни, Валентин куни,[1][2][3] Авлиё Валентин байрами[4] ёки Севишганлар куни — ҳар йили 14-февралда нишонланадиган байрам. Авлиё Валентин куни жуда кўп мамлакатларда нишонланади, аммо деярли барчасида 14-феврал иш кунидир[3].
Авлиё Валентин куни бир ёки бир неча „Валентинус“ исмли христиан зиёлиларни хотирлашга бағишланган литургик байрамлардан келиб чиққан. Авлиё Валентин билан боғлиқ энг машҳур мартирологга кўра, Валентин оила қуриш таъқиқланган аскарларга тўйлар ўтказгани учун қамалган. Шунингдек, уни Рим Имперсиясида қийноқларга дучор қилинган христианларга ёрдам беришда айблашган. Қамоқдалигида Валентин қамоқхона бошчиси Астериуснинг қизини даволагани айтилади. Афсонага кўра, Валентин қатл қилинишидан аввал қизга „Сенинг Валентинингдан“ деб хайрлашув хатини ёзган[5][6].
Бугунги кунда Авлиё Валентин куни Инглиз уюшмасида ва Лутеран черковида расмий зиёфат кунидир[7][8]. Православлар ҳам Авлиё Валентин кунини нишонлайди, аммо 6-июл римлик Авлиё Валентин, 30-июн эса Ҳиэромартйр Валентин епископи шарафига бағишланган байрамлардир[9][10].
Бу кун тарихи Геоффрей Чауcер яшаган ўрта асрларга бориб тақалади. Ўша даврда рицарлик маданияти жуда кенг тарқалган бўлган. ХВ асрга келиб севишганлар бир-бирларига бўлган муҳаббатларини гул совға қилиб, ширинликлар бериб ва „валентинлар“ деб номланган откриткалар юбориб изҳор қила бошлашган[1][3]. Бугунги кунда ишлатиладиган Авлиё Валентин куни рамзларига юрак расми, каптарлар ва қанотли севги фариштаси киради. ХИХ асрдан бошлаб қўлда тайёрланган валентинлар ўрнини ишлаб чиқарилган откриткалар эгаллаган[11].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Тҳе Ҳисторй оф Валентинеъс Дай — Ҳисторй.cом, А&Э Телевисион Нетwоркс. Ретриэвед 2-феврал 2010-йил.
- ↑ Ҳисторй оф Валентинеъс Дай Чристианитй Тодай Интернатионал. Ретриэвед 2-феврал 2010-йил; 0 асрҳтмл „Тҳен Агаин Майбе Донът Бе Мй Валентине“[сайт ишламайди], Тед Олсен, 2000-01-02
- ↑ 3,0 3,1 3,2 ҲоwСтуффWоркс „Ҳоw Валентинеъс Дай wоркс“ — ҲоwСтуффWоркс. Ретриэвед 2-феврал 2010-йил.
- ↑ Чамберс 21ст Cентурй Диcтионарй, Ревисед эд., Аллиэд Публишерс, 2005 ИСБН 9780550142108
- ↑ Cасс Р. Сандак. Валентинеъс Дай. Силвер Бурдетт Пресс. пг. 11
- ↑ Валентинеъс Дай — Тҳе Ҳисторй Чаннел ҳттп://www.ҳисторй.cом/топиcс/валентинес-дай
- ↑ „Ҳолй Дайс“. Чурч оф Энгланд (Англиcан Cоммунион) (2012). — „Фебруарй 14 Валентине, Мартйр ат Роме, c.269“. 2018-йил 25-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2012-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 2018-12-25 санасида архивланган)
- ↑ Пфаттеичер, Пҳилип Ҳ.. Неw Боок оф Фестивалс анд Cоммеморатионс: А Пропосед Cоммон Cалендар оф Саинц. Фортресс Пресс, 1-август 2008-йил — 86-бет. Қаралди: 27-октабр 2012-йил. „ИО Фебруарй 14 Тҳе Лутҳеран Сервиcе Боок, wитҳ иц пенчант фор тҳе олд Роман cалендар, cоммеморатес Валентине он тҳис дате.“
- ↑ Федорова, Татиана „Ст. Валентине“. Правмир (14-феврал 2012-йил). Қаралди: 4-декабр 2012-йил.
- ↑ „Ст. Валентине“. Cоме анд Сеэ Иcонс, Боокс & Арт (6-июл 2012-йил). Қаралди: 4-декабр 2012-йил.
- ↑ Леигҳ Эриc Счмидт, „Тҳе Фашионинг оф а Модерн Ҳолидай: Ст. Валентинеъс Дай, 1840-1870“ Wинтертҳур Портфолио 28.4 (Wинтер 1993), пп. 209-245.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Авлиё Валентин куни“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
- Авлиё Валентин куни, ББC (ингл.)
- Авлиё Валентин ким бўлган? (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-02-15 санасида архивланган), Муқаддас Питер Православ черкови (ингл.)