Ziyosfera

Avstraliyada Ramazon

Австралияда Рамазон – муқаддас давр бўлиб, исломий қамарий тақвимнинг тўққизинчи ойидир, уда бутун дунёдаги бошқа мусулмонлар сингари австралиялик мусулмонлар томонидан ҳам рўза амаллари бажарилади. Австралияда кўпмаданиятли ва кўпдинли жамиятда бу муборак ой рўза тутиш, намоз, тафаккур, маданий анъаналар ҳамда жамоа йиғинлари билан нишонланиб, мамлакатнинг кўпмаданиятли қиёфасини акс эттиради.

Австралияда Рамазон мамлакатдаги турли келиб чиқишга мансуб мусулмон аҳоли – ливанлик, турк, Жанубий Осиё, индонезиялик, африкалик ва босниялик жамоалар – ранг-баранглигини ифодаловчи кўпмаданиятли жамоа тадбирларига алоҳида урғу берилиши билан ажралиб туради. Ой давомида масжидлар ва ислом марказлари кўпинча оилалар, қўшнилар ва баъзан бошқа дин вакилларини ҳам жамлайдиган жамоавий ифторликларни уюштиради. Кўплаб шаҳарларда Рамазонга бағишланган махсус бозорлар ва ярмаркалар ўтказилиб, унда ташриф буюрувчилар анъанавий таомлар, кийим-кечак ҳамда маданий буюмларни харид қилишлари мумкин. Бу австралиялик мусулмон жамоаларининг маданий хилма-хиллигини намоён этади. Ушбу тадбирлар кўпинча динлараро иштирокни рағбатлантиради ва Австралияда турли диний ҳамда маданий гуруҳлар ўртасидаги ўзаро тушунишни мустаҳкамлашга ёрдам беради[1].

Умумий маълумот

Рамазон – маънавий юксалиш, ўзини тийиш ва ибодатга янада кўпроқ берилиш вақти. Мусулмонлар тонг отишидан қуёш ботишигача овқат, ичимлик ва бошқа жисмоний эҳтиёжлардан тийилиб, намоз, хайрия ва жамоага эътиборни кучайтирадилар. Австралияда Рамазонни адо этиш мамлакатнинг диний хилма-хиллигини ҳамда мусулмон жамоаларининг жўшқин анъана ва урф-одатларини намоён этади[2][3].

Саналар ва ой кўриш

Рамазоннинг бошланиши янги ой ҳилолини кўриш асосида белгиланади. Масалан, 2025-йилда Австралия Миллий Имомлар Кенгаши (АНИC) 28-феврал куни ҳилол кўринганидан сўнг Рамазон шанба, 1-март куни бошланганини эълон қилди. Бироқ ой кўриш ҳақидаги хабарлар турлича бўлгани сабабли айрим жамоалар Рамазон бошланишни якшанба, 2-март куни деб қабул қилди[4][5][6][7].

Худди шунингдек, Аустралиан Фатwа Cоунcил ҳамда Австралиянинг Бош муфтийси доктор Иброҳим Абу Муҳаммад астрономик ҳисоб-китобларга таянган ҳолда бошланиш санасини тасдиқлади: ҳисоб-китобларга кўра, ой Сиднейда қуёш ботганидан кейин 12 дақиқа, Пертда эса 16 дақиқа давомида кўриниши мумкин эди[8].

Рўза давомийлиги ва иқлим

Австралиянинг географик жойлашуви мамлакат бўйлаб рўза давомийлигининг турлича бўлишига олиб келади. Рамазон ойида рўза соатлари мавсум ва ҳудудга қараб тахминан 11 соатдан 13 соатгача бўлиши мумкин. Иқлимнинг ранг-баранглиги ҳам рўза тутувчиларнинг кундалик тартиби ва амалиётларига таъсир кўрсатади[9][10].

Маданий байрамлар ва жамоа тадбирлари

Австралияда Рамазон турли маданий ва жамоавий тадбирлар билан нишонланади. Эътиборга молик тадбирлардан бири Сиднейдаги „Лакемба кечалари“ фестивалидир. У ҳар йили бир миллиондан ортиқ ташриф буюрувчини ўзига жалб қилади. Фестивалда таом расталари, маданий чиқишлар ва жамоавий ибодатлар бўлиб ўтади, бу мусулмон жамоасининг бой хилма-хиллигини акс эттиради[11][12].

Динлараро ҳамкорлик

Рамазон Австралияда динлараро мулоқот ва жамоа билан ҳамкорлик қилиш учун имконият бўлиб хизмат қилади. Кўплаб масжидлар ва ислом марказлари очиқ ифтор тадбирларини ўтказиб, барча дин вакилларини Рамазон ҳақида билиб олиш ва жамоавий таомдан баҳраманд бўлишга таклиф қилади[3].

Хайрия фаолияти

Хайрия Рамазоннинг асосий жиҳатларидан биридир. Австралиялик мусулмонлар турли хайрия ишларида қатнашадилар, жумладан озиқ-овқат тарқатиш орқали эҳсон қилиш, қочқин жамоаларни қўллаб-қувватлаш ва маблағ йиғиш тадбирларида иштирок этиш. Исламиc Релиэф Аустралиа каби ташкилотлар муборак ой давомида муҳтожларга ёрдам бериш учун мамлакат миқёсида саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштиради[13][4].

Рамазон, шунингдек, Закот ул-фитр (Ҳайитдан олдин бериладиган вожиб хайрия) ва умумий эҳсонларни ҳам жамлайди. Кўплаб австралиялик исломий ташкилотлар маҳаллий ва глобал мақсадлар учун, жумладан Ғазога гуманитар ёрдам учун маблағ йиғиш кампанияларини олиб боради[14][8].

Манбалар

  1. ↑ „Wҳен Ис Рамадан 2026 ин Аустралиа?“ (эн). www.тимеанддате.cом. Қаралди: 2026-йил 24-феврал.
  2. ↑ „Рамадан киcкс офф ин муч оф Асиа, а дай афтер мост оф тҳе Миддле Эаст“. АП Неwс (2024-йил 12-март).
  3. ↑ 3,0 3,1 „Cелебратинг Рамадан ин Аустралиа: Традитионс, Унитй, анд Cоммунитй Спирит“ (2025-йил 16-феврал).
  4. ↑ 4,0 4,1 „Рамадан Cалендар 2025“. Исламиc Релиэф Аустралиа.
  5. ↑ „Wҳен Ис Рамадан 2025 ин Аустралиа?“. www.тимеанддате.cом.
  6. ↑ Тоутате, Иссам „Фирст Дай оф Рамадан 2025 ин Аустралиа Cонфирмед он Марч 1“ (2025-йил 28-феврал).
  7. ↑ „Рамадан ин Аустралиа“. ИМCҚ. 2026-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 25-феврал.
  8. ↑ 8,0 8,1 „Тҳе Cомменcемент оф Тҳе Ҳолй Монтҳ оф Рамадан 1446Ҳ – 2025 » АНИC“ (2025-йил 24-феврал).
  9. ↑ „Wҳат то кноw абоут Рамадан“. СБС Неwс.
  10. ↑ „Cелебратинг Рамадан ин Аустралиа: Традитионс, Унитй, анд Cоммунитй Спирит“ (2025-йил 16-феврал).
  11. ↑ ҳттпс://www.даилйтелеграпҳ.cом.ау/неwслоcал/тҳе-эхпресс/cантербурйбанкстоwн-cоунcил-форcед-то-рамадан-нигҳц-лакемба-стреэт-фестивал/неwс-сторй/э242599ф7325э7эфc631б11дафб97д63
  12. ↑ „Лакемба Нигҳц дуринг Рамадан 2026 | Аустралиан Фестивалс Гуиде“.
  13. ↑ Саиф, Шади Кҳан „Рамадан ис нот жуст абоут абстаининг фром фоод. Ит'с абоут трутҳфулнесс – сометҳинг wе cан алл леарн фром“. Тҳе Гуардиан (2025-йил 23-март).
  14. ↑ „Рамадан 2025“. Исламиc Соcиэтй оф Соутҳ Аустралиа.

Ҳаволалар

Викиомборда „Австралияда Рамазон“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi