Ахборнома (озарбайжонча: Əхбарнамə) – 1882—1883-йилларда толиш Мир Мустафо ва Мир Ҳасан хонларнинг вазири бўлган Мирзо Худавердининг ўғли Мирзо Аҳмад Заргар томонидан форс тилида ёзилган асар.

Ахборнома
Муаллиф(лар) Мирзо Аҳмад Заргар
Мамлакат Толиш хонлиги
Тил форсча
Жанр(лар)и тарих
Нашр этилган санаси 1882—1883-йиллар
ИСБН 978-964-361-039-5

Асарда Толиш хонлиги тарихидаги бир қанча драматик воқеалар, жумладан, Оға Муҳаммадшоҳ Қожарнинг (1779-1797) Толиш хонлигини ўзига бўйсундириш мақсадида толишларга қилган ҳужуми тафсилотлари қайд этилган. Китобда Ленкоран-Астара вилоятининг ижтимоий-сиёсий, иқтисодий ва маданий ҳаёти, урф-одатлари, шунингдек, ҳозирда аксарияти номи ўзгартирилган ёки бузиб ташланган кўплаб туман ва қишлоқларнинг номлари ҳақида маълумотлар берилган. Ахборноманинг аксарияти муаллифнинг отаси ва бошқалардан эшитган ҳикоялари ва кузатишларига асосланади.

Ахборномада асосан 60 йил давомида (1740-1800) толишларда содир бўлган ижтимоий-сиёсий воқеалар тасвирланган. Асар Толиш хонлиги тарихини ўрганиш нуқтайи назаридан қимматли манба ҳисобланади.

1955-йилда Озарбайжон ССР фанлар академияси Тарих институти илмий ходими Муса Алиаскарли томонидан турк тилига таржима қилинган. 1975-йилда Али Ҳусайнзода асарнинг янги таржимасини тайёрлаб, расмий фойдаланиш учун 120 нусхада нашр эттиради.

2000-йилда Элхон Алибейли ва Шафат Бахшизоданинг ташаббуси билан Ахборноманинг 1975-йилги нашрининг фотонусхасини сўз боши билан 655 нусхада нашр қилинади.

20-асрнинг 80-йилларида геолог Ис’ҳоқ Охундов томонидан Ахборнома нашрга тайёрланди. Ис’ҳоқ Охундов китобни нашрга тайёрлаган бўлса-да, 1992-йил 15-октябрда вафот этгани учун сўнгги орзусини амалга ошира олмади. Унинг ўғли Тўфон Охундов отасининг асарини якунлаб, 2009-йилда Ахборномани нашр эттирди.

Ҳаволалар