Axshunvor
Ахшунвор (Сўғдча: əхšōнδāр; Форсча: Хаšнавāз) 5—6-асрларда эфталий подшолари қўллаган ҳукмронлик унвони[1][2].
Унвон Шарқий Эрондан келиб чиққан бўлиб, W.Б.Ҳеннингнинг таъкидлашича, унинг асл шакли ʾхšʾwндʾр (ахšōндāр) шаклида бўлган ҳамда „шоҳ“ ёки „ҳукмдор“ маъносини англатган. Г.Wиденгрен эса дастлабки шакли сўғдча ʾхšʾwнwʾр, яъни „ҳокимият эгаси“ бўлган, деган версияни илгари сурган[3]. Ўрта аср форс шоири Фирдавсийнинг янги форс тилидаги Шоҳнома достонида бу ном Хушнавоз шаклида учрайди. Хушнавоз сўзи „гўзал ижрочи, мусиқачи“ деган маънони англатиб, асл номнинг ўрнида исм сифатида ишлатилган[2][3]. Баъзи олимлар Кидарийлар шоҳи Кунхаснинг исми Ахшунвор билан бир хил келиб чиқишга эга, деган назарияни қўллаб-қувватлайдилар. Бу эса, ўз навбатида, Ахшунвор дастлаб Кидарийлар фойдаланган, кейинчалик эфталийлар уларни сиқиб чиқаргач, ўзларига қабул қилган унвон, деган тахминни келтириб чиқарган[3][4].
Манбалар
- ↑ Резакҳани 2017, сс. 126–127, 137.
- ↑ 2,0 2,1 Бруннер 1984, сс. 729–730.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Яршатер 2018.
- ↑ Резакҳани 2017, с. 137.
Адабиётлар
- Бруннер, C. Ж. (1984). "Аḵšонвāр". ин Яршатер, Эҳсан. Энcйcлопæдиа Ираниcа, Волуме И/7: Аҳриман–Алафранк. Лондон анд Неw Ёрк: Роутледге & Кеган Паул. 729–730 б. ИСБН 978-0-71009-096-6. ҳттпс://ираниcаонлине.орг/артиcлес/аксонвар-тҳе-имперфеcт-реcординг-ин-арабиc-табари-и-п.
- Яршатер, Эҳсан, эд (2018). "Ḵуšнаwāр/Ḵуšнаwāз". Энcйcлопæдиа Ираниcа, Онлине Эдитион. Энcйcлопæдиа Ираниcа Фоундатион. ҳттпс://ираниcаонлине.орг/артиcлес/куснаwар.
- Резакҳани, Кҳодадад. РеОриэнтинг тҳе Сасанианс: Эаст Иран ин Лате Антиқуитй. Эдинбургҳ Университй Пресс, 2017. ИСБН 9781474400305.