Aydos
Айдос — уят, ҳаё, ҳурмат ва ювошлик юнон маъбудаси. Бу, шунингдек, одамларни уят орқали нотўғри хатти-ҳаракатлардан ҳимоя қилиши керак бўлган сифатнинг номи, шунингдек, бой одам тиланчининг ҳузурида уларнинг моддий тенгсизлигининг манбасидан қатъи назар, бирининг бойлиги ва бошқасининг қашшоқлиги ноҳақ бўлиши мумкинлигини назарда тутган ҳолда, бошдан кечириши мумкин бўлган ҳис-туйғу. Айдос унинг қадимги ва насроний маъносидаги ювошлик билан умумий жиҳатларга эга. Аристотел ювошликни шуҳратпарастлик ва қўрқоқлик ўртасига қўяди.
Мифологияда
Айдос Олтин аср тугаганидан кейин Ерни тарк этган охирги маъбуда бўлган. У қасос маъбудаси Немезиданинг яқин ҳамроҳи бўлган[1]. Манбалардан бирида Айдос Прометейнинг қизи деб аталган[2]. Унинг онаси Эусебия деб аталади. Бунда, мифологияда у аниқ худо сифатида эмас, балки кўпроқ жонлантириш сифатида қабул қилинади.
Илк даврдаги қадимги юнон театр спектаклларида Айдосга ишоралар учрайди. У Эсхил, Эврипид, Софокл песаларида тилга олинган.
Маъбуданинг саждагоҳлари Афина[3] ва Спартада[4] жойлашган.
Баъзи манбалар уят ва эҳтиромнинг жонлантирилиши деб Аэсчйне (Αἰσχύνη) ни атайдилар[5][6]. Бу фигура Адосга тенг кўринади.
Манбалар
Ҳаволалар
- Доуглас Л. Cаирнс, Аидос: Тҳе Псйчологй анд Этҳиcс оф Ҳоноур анд Шаме ин Анcиэнт Греэк Литературе, Охфорд, Cларендон Пресс, 1992.
- Мйтҳологй, автор Эдитҳ Ҳамилтон.