Az-Zarkashiy
Аз-Заркаший | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | милодий 1344 (ҳижрий 745) |
| Вафоти | милодий 139 (ҳижрий 794) |
| Дини | Ислом |
| Эра | Мамлук |
| Ҳудуд | Яқин Шарқ |
| Мазҳаб | сунний |
| Юриспруденсия | шофиъий |
| Имом | Ашъарий[1] |
| Асосий қизиқиш(лар)и | Ҳадис илми, фиқҳ |
| Касби | тарихчи, библиограф, олим, ҳуқуқшунос |
Абу Абдуллоҳ Бадриддин Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Баҳодир аз-Заркаший (милодий 1344–1392, ҳижрий 745–794) – аз-Заркаший номи билан машҳур, ХИВ аср ислом олими. Асосан, Мамлуклар даврида Қоҳирада яшаган. Ҳуқуқ, ҳадис, тарих ва Шофиъий ҳуқуқшунослиги (фиқҳ) соҳалари мутахассиси бўлган[2]. Ўттизта тўплам ёзиб қолдирган, аммо уларнинг аксарияти йўқолган ёки фақатгина сарлавҳалари маълум[3]. Унинг бизгача етиб келган энг машҳур асарларидан бири Қур’он илмлари бўйича қўлланма бўлган „ал-Бурҳон фи Улум ал-Қур’он“дир.
Ўқитувчилари
Аз-Заркаший Дамашқда Имодиддин Ибн Касирдан (вафоти: 1373-йил) ҳадис илмини (Муҳаммад пайғамбарнинг сўзлари, хатти-ҳаракатлари ёки одатларини тавсифловчи турли ривоятлардан бири), Ҳалабда фиқҳ ва усул илмини Шиҳобуддин Азраъийдан, Қоҳирадаги Шофи’ий мактаби раҳбари Жамолиддин ал-Иснавийдан эса Қур’он ва фиқҳ илмларини ўрганган[4].
Шогирдлар
Унинг кўзга кўринган шогирдлари орасида Шамсуддин ал-Бармаид (ваф. 830 ҳижрий) ва Нажмуддин бин Ҳожи ад-Димашқий (вафоти: ҳижрий 831) бор эди.
Асарлари
- Ал-баҳр ал-муҳит фи усул ал-фиқҳ (البحر المحيط، في أصول الفقه)
- Салосил аз-заҳаб фи усул ал-фиқҳ (سلاسل الذهب في أصول الفقه)
- Ал-бурҳон фи ʿулūм ал-Қур’он (البرهان في علوم القرآن)
- И’лом ас-сажид би-аҳком ал-масожид (إعلام الساجد بأحكام المساجد)
- „Тузатувчи: ʿОишанинг саҳобаларни тўғрилаши“ Ал-Ижоба лимā истадракатаҳу ’Оиша ’ала ас-Саҳоба (الإجابة لما استدركته عائشة على الصحابة)
- Ат-тазкираҳ фи ал-аҳодис ал-муштаҳараҳ (التذكرة في الأحاديث المشتهرة)
- Рисāла фи маʿнī калимат фи ат-Тавҳид (лā илаҳа иллаллоҳ) (رسالة في معني كلمة التوحيد (لا إله إلا الله)
- Ал-мантҳур фи ал-қаваъид фиқҳ аш-Шофи’ийяҳ (المنثور في القواعد فقه شافعي): кўплаб олимлар томонидан Шофи’ий фиқҳидаги ҳуқуқий тамойилларнинг энг яхши тўпламларидан бири деб ҳисобланади. Матн алифбо тартибида келтирилган 100 дан ортиқ тамойилларни ўз ичига олади.
- Таҳриж аҳодис аш-шарҳ ал-кабир ли ар-Рофи’ий (تخريج أحاديث الشرح الكبير للرافعي)
- Ал-ғурар ас-сафир фима яҳтāжу илаиҳи ал-мусāфир (الغرر السافر فيما يحتاج إليه المسافر)
Манбалар
- ↑ „Соме оф тҳе намес оф счоларс оф тҳе Аш'ари натион“. алсунна.орг. 2023-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 8-феврал.
- ↑ „ал-Нукат 'ала ал-'Умдаҳ фи’л Аҳкам (النكت على العمدة في الأحكام) Имам ал-Заркаши“. 2019-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 5-феврал.
- ↑ Жалажел, Давид С. (2017) Wомен анд Леадершип ин Исламиc Лаw
- ↑ Риппин, А. (2012), „ал-Заркас̲ҳ̲ī“, ин: Энcйcлопаэдиа оф Ислам, Сеcонд Эдитион: ИСБН 9789004161214, 1960–2007