Aziz Nikolay Wonderworker cherkovi
Худо онасининг Қозон иконаси ибодатхонаси — Қўқондаги рус православ черковининг ҳозирги кунда фаолият кўрсатмаётган ибодатхонаси.
| Худо онасининг Қозон иконаси ибодатхонаси | |
|---|---|
| Умумий маълумот | |
| Мақоми | черков |
| Шаҳар | Қўқон шаҳри |
| Мамлакат | Ўзбекистон |
| Қурилиши бошланган | 1905-йил |
| Қурилиши тугаган | 1908-йил |
| Бузилган сана | 1037-йил |
| Дизайн ва конструксия | |
| Меъмор | Григорий Николаевич Василев |
Ибодатхона қурилиши
Азиз Николай Wондерwоркер черковининг қурилиш ишлари 1905-йилда[1] бошланади. Икки ярим йил давом этган черков қурилиши, ниҳоят, 1908-йилда якунланади. Шу йилнинг бошида черковда хочлар ўрнатилади ва 29-июнда бино муқаддаслаштирилади.
Меъмор Григорий Николаевич Василевнинг[2] режасига кўра, ибодатхона ХВИИ аср рус ёғоч меъморчилиги асосида худди Останкино қишлоғидаги черков, Коровникидаги Авлиё Иоанн Златоуст черкови сингари қурилиши керак эди. Черков бир вақтнинг ўзида 400 нафар бутхона вакилларини сиғдириш учун мўлжалланган[1]. Ҳомийлар, қўқонлик савдогарлар Полунин ва Хабаров сингари ўша вақтдаги шаҳарнинг бой кишилари маблағлари ҳисобидан қурилган ушбу черков Ўрта Осиёдаги черковлар учун камдан-кам учрайдиган электр ёритгичлари билан ҳам таъминланган бўлиб, ўша пайтларда фақат Тошкентдаги вокзалда қад ростлаган Аннуш черковигина электр энергияси билан ёритирилар эди.
Черковнинг ўрта қисмида бешта ва унга туташ қўнғироқхонанинг устида яна битта гумбаз мавжуд бўлган. Бинонинг ташқи томони шарқона услубдаги безатилган. Маъбаддаги икки қаватли иконостаз Москванинг энг бой кишиларидан бўлган А. Н. Бардигинга қарашли фирма томонидан қилинган хайр-эҳсонлари ҳисобига қуриб битказилган.
„Генерал Скобелев“ қўнғироғи
Ибодатхонада жойлашган „Генерал Скобелев“ қўнғироғи мисдан ясалган бўлиб, оғирлиги уч юз фунтни ташкил этган[3]. Ибодатхонанинг шу ва бошқа кичик қўнғироқларини ясаш учун Худоёрхоннинг Қўқондаги саройидан бешта ўқ отувчи замбарак эритилади (аммо замбаракни эритиш учун саройдан 1910-йилда черков руҳонийси Венедикт Багрянскийнинг илтимосига биноан қўнғироқ ўрнатилган черков қурилганидан икки йил ўтгач рухсат олинган). Қўнғироққа Қўқон хонлигини забт этган ва Фарғона вилоятининг биринчи губернатори бўлган генерал Скобелев номи берилган. Шундай қилиб, қўнғироқнинг ҳар бир зарбасида генерал номи улуғланади[1].
Бузилиши
Кейинчалик 1937-йилда (бошқа маълумотларга кўра, 1934-йилда[4][5][1]) ибодатхона портлатиб юборилган.
Адабиётлар
- Православные храмы. В трех томах. М.: ФГУП ЦПП, 2005 — 237-бет. ИСБН 978-5-91966-006-4.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Христианское зодчество Ферганской долины“. www.фергананеwс.cом. Қаралди: 2020-йил 19-март.
- ↑ Светлана Ломакина. „Убийства, сифилис и юные аферистки. О чем писали в старых газетах Ростова?“. ростов.аиф.ру (2019-йил 29-ноябр). Қаралди: 2020-йил 19-март.
- ↑ По стопам апостола Фомы: Христианство в Центральной Азии.
- ↑ „Иерархия церквей | Епархии Обновленческой серкви“. www.ҳиэрарчй.религаре.ру. Қаралди: 2020-йил 20-март.
- ↑ Обновленческий раскол в портретах его деятелей.