Azon

Файл:Азан.огг
Азон (араб, намозга чақириш) – 1) ислом динида ҳар куни ўқиладиган 5 маҳал намозга муаззин айтадиган да’ват. Азон намоз учун буюрилган суннат ҳисобланади. Муаззин (азон айтувчи) одатда ҳар бир масжидда бўлади. Унинг айтган Азонни намоз вақти бўлганлигини билдиради. Азон баланд овоз билан ўзига хос оҳанг ила айтилади. Азон 622–623 йилларда Росулуллоҳ соллолоҳу алайҳи васаллам томонидан белгиланди. Биринчи муаззин Билол(р.а) бўлган. Азон айтиш ислом тарихининг бир неча асрлари давомида шаклланди. 2) Исломда янги туғилган чақалоқнинг қулоғига Азон айтиш одати ҳам бор. Бунда аввал махсус дуо ўқилиб, сўнг оҳиста товушда боланинг ўнг қулоғига Азон, чап қулоғига такбир айтилади. Бу одат гўдакнинг бокира шуурига Аллоҳ таоло номини муҳрлаш мазмунида талқин этилган. 3) Ўзбек тилида Азон сўзи эрталаб, саҳарлаб, илк саҳар (кун чиқишдан олдинги пайт) ма’носини ҳам англатади. Беш вақт намоз ва жума намозига айтиладиган азон ва такбири иқоматнинг ҳукми эркаклар учун фарзи кифоядир. Азонда ўн беш жумла бўлиб, улар қуйидагилар:

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

أَشْهَدُ أَلاَّ إِلَهَ إِلاَّ الله Ашҳаду алла илаҳа иллаллоҳ,

أَشْهَدُ أَلاَّ إِلَهَ إِلاَّ الله Ашҳаду алла илаҳа иллаллоҳ,

أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ الله Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ,

أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ الله Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ,

حَيَّ عَلَى الصَّلاَة Ҳайя алас солаҳ.

حَيَّ عَلَى الصَّلاَة Ҳайя алас солаҳ.

حَيَّ عَلَى الْفَلاَح Ҳайя алал фалаҳ.

حَيَّ عَلَى الْفَلاَح Ҳайя алал фалаҳ.

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

لاَ إِلَهَ إِلاَّ الله Ла илаҳа иллаллоҳ.

Бомдод намозига азон айтилганда «Ҳайя алал фалаҳ»дан кейин икки марта: "اَلصَّلاَةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ" «Ассолату хойрум минаннавм» қўшиб қўйилади.

Такбири иқомат жумлалари о'н бир жумладир ва улар қуйидагилар:

اَللهُ أَكْبَرАллоҳу акбар,

اَللهُ أَكْبَرАллоҳу акбар,

أَشْهَدُ أَلاَّ إِلَهَ إِلاَّ اللهАшҳаду алла илаҳа иллаллоҳ,

أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ الله Ашҳаду анна Муҳаммадар Расулуллоҳ,

حَيَّ عَلَى الصَّلاَة Ҳайя алас солаҳ,

حَيَّ عَلَى الْفَلاَح Ҳайя алал фалаҳ,

قَد ْقَامَتِ الصَّلاَة Қод қоматис солаҳ,

قَد ْقَامَتِ الصَّلاَة Қод қоматис солаҳ,

اَللهُ أَكْبَر Аллоҳу акбар,

اَللهُ أَكْبَرАллоҳу акбар,

لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهЛа илаҳа иллаллоҳ.

Азондан со'нг о'қиладиган дуо

Азонни эшитган ҳар бир кишига муаззин айтган жумлаларни қайтариб туриш суннатдир. Фақат «Ҳайя алас солаҳ, ҳайя алал фалаҳ»ни эшитганда:

"لاَ حَوْلَ وَ لاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللهِ"«Ла ҳавла вала қуввата илла биллаҳ»,- дейди. Со'нгра ушбу дуони о'қийди:

"اَللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ وَ الصَّلاَةِ القَائِمَةِ آتِ مُحَمَّداً الْوَسِيلَةَ وَ الْفَضِيلَةَ وَ ابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ". 

«Аллоҳумма робба ҳазиҳид да'ватиттаммати, вассолатил қоимати, ати Муҳаммаданил василата вал-фазилата, ваб'асху мақомам маҳмуданиллазий ва'адтаҳу».

Маъноси: «Ушбу комил даъватнинг, ҳозир бўлган-қоим намознинг Парвардигори бўлган Эй Аллоҳ! Муҳаммадга васила (Қиёматда Расулуллоҳ дуолари-сўровлари билан ҳисоб бошланади) ва фазилат ато этгин. Уни Ўзинг ваъда қилган мақтовли мақомга чиқаргин. (Албатта, Сен ваъдага хилоф қилмайсан)».