Ziyosfera

Banh mi

Ветнам ошхонасида бáнҳ мì ёки банҳ ми (/ˈбɑːн миː/,[1][2][3][4] /ˈбæн/ ;[4][5] Виэтнамесе: [ɓǎжŋ̟ мì], „нон“) — юпқа, тиниқ қобиқ ва юмшоқ, ҳаводор тузилишга эга бўлган қисқа багетдир. У кўпинча узунасига бўлинади .

Оддий Ветнам рулоси ёки сендвичи — чả лụа (чўчқа гўшти колбаса), кориандер япроғи (cилантро), бодринг, тузланган сабзи ва тузланган даикон каби маҳаллий Ветнам ошхонасидан гўшт ва сабзавотларнинг аралашмаси, масалан: пâтé, франсуз ошхонаси зираворлари ҳисобланади. Қизил чили ва сариёғ'маёнез билан бирга тановул қилинади.[6] Шу билан бирга, хíу мạи дан бошлаб жуда кўп машҳур пломба турлари қўлланади (Хитой ошхонаси) ҳатто музқаймоқ учун ҳам. Ветнамда нон ва сендвичлар одатда нонушта ёки газак сифатида истеъмол қилинади.

Багет Ветнамга ХИХ асрнинг ўрталарида, Нгуен сулоласи даврида франсузлар томонидан киритилган ва ХХ аср бошларида асосий озиқ-овқат маҳсулотига айлантирилган. 1950-йилларда Сайгонда Ветнам услубидаги сендвич ишлаб чиқарилиб, машҳур кўча таомига айлантирилган, у бáнҳ мì Саи Гòн („ Саигон сендвичи“, „Саигон услубидаги банҳ ми“) номи билан ҳам танилган.[7] Ветнам урушидан кейин Хориждаги ветнамликлар бáнҳ мì ни оммалаштирганлар. Австралия, Канада ва Қўшма Штатлар каби мамлакатларда сендвич машҳур бўлган. Бу мамлакатларда улар одатда Осиё новвойхоналарида сотилади.

Терминология

Бáнҳ мì ва бì cуốн

Ветнам тилида бáнҳ мì сўзи бáнҳ сўзидан (бу кўплаб озиқ-овқат турларига, биринчи навбатда пиширилган маҳсулотларга, шу жумладан нонга тегишли) ва мì сўзларидан олинган(буғдой). У бáнҳ мỳ деб ҳам ёзилади. Ёлғиз олинган, бáнҳ мì ҳар қандай нонни англатади, лекин у Ветнам багетига ёки ундан тайёрланган сендвичга ишора қилиши мумкин. Тўлдирилмаган нонни тўлдирилган сендвичдан фарқлаш учун бáнҳ мì кҳôнг атамасини („оддий нон“) ишлатилиш мумкин. Ветнам услубидаги нонни бошқа нон турларидан ажратиш учун бáнҳ мì Сàи Гòн атамаси ҳам мавжуд. („Саигон услубидаги нон“) ёки бáнҳ мì Виệт Нам атамалари ҳам мавжуд.

Халқ этимологиясига кўра, сўз бáнҳ мì франсуз паин де миэ бузилишидир, юмшоқ, оқ нон деган маънони англатади.[8] Бироқ, бáнҳ ёки унинг Нôм шакли Гуруч кеклари ва бошқа пишириқлар ҳақида ХИИИ асрдан бери, франсузлар билан боғлиқ ҳисобланади.[9]

Тарих

бáнҳ мì сўзи „нон“ деган маънони англатувчи ветнам тилида 1830-йилларда Жан-Луи Таберднинг " Диcтионариум Латино-Аннамитиcум луғатида тасдиқланган. .[10] Франсузлар Ветнамни 1860-йилларда, Ветнамдаги империализмнинг бошида, пате чауд каби бошқа пиширилган маҳсулотлар билан бирга багет билан таништирдилар.[11][12] Шимолий Ветнамликлар дастлаб багетни бáнҳ тâй деб аташган, сўзма-сўз "Ғарбий бáнҳ ", жанубий Ветнам эса уни бáнҳ мì деб атаган. , "буғдой бáнҳ ".[13][14] Нгуйễн Đìнҳ Чиểу ўзининг 1861 йилги " Вăн тế нгҳĩа сĩ Cầн Гиуộc шеърида багет ҳақида эслатиб ўтади. ". Ўша пайтда импорт қилинган буғдой нархи туфайли франсуз багетлари ва сендвичлари ҳашаматли ҳисобланарди. Биринчи жаҳон уруши пайтида франсуз аскарлари ва материаллар оқими келди. Шу билан бирга, буғдой импортининг узилиши новвойларни арзон гуруч унига аралаштиришга олиб келди (бу нонни янада юмшоқроқ қилинади.[14][15][16]

А бáнҳ мì Хо Чи Мин шаҳрида туриш

1950-йилларга қадар сендвичлар франсуз таъмига мос равишда кесилган, одатда маёнез ёки жигар пâтé билан намланган жамбон-берр.дан тарқалган.[12][15][16][17] 1954 -йилда Ветнамнинг бўлиниши Шимолий Ветнамдан Жанубий Ветнамга бир миллиондан ортиқ муҳожирларни юборган ва бу Сайгоннинг маҳаллий ошхонасини ўзгартирган.[13] Муҳожирлар орасида эса Лê Минҳ Нгọc ҳам бор эди ва Нгуйễн Тҳị Тịнҳ , Ҳòа Мã номли кичик новвойхона очган 3-округда . 1958 -йилда Ҳòа Мã бáнҳ мì тҳịт сотадиган биринчи дўконлардан бирига айланган .[15][18] Тахминан шу пайтларда шимолдан келган яна бир муҳожир чả сота бошлади Мобйлетдаги саватдаги сендвичлар [19] ва Гиа Анҳ провинсиясидаги (ҳозирги Пҳú Нҳуậн тумани) стендда пҳá лấу сотила бошлади. сендвичлар.[20] .[12] бáнҳ мì

1975 -йилга келиб Сайгон қулагандан кейин, бáнҳ мì сендвичлар яна бир бор ҳашаматли таомга айланади.[13] " Субсидиялар даври " деб аталган даврда давлатга қарашли пҳотахоналарда гарнитüр сифатида кўпинча нон ёки совуқ гуручлар хизмат қилган, бу эса ҳозирги кунга қуẩй амалиётига олиб келган. пҳở ичида.[21] 1980-йилларда Đổи Мớи бозоридаги ислоҳотлар бáнҳ мì ни уйғониш даврига олиб келган.[13]

Бу орада ветнамлик америкаликлар Қўшма Штатлар бўйлаб шаҳарларга бáнҳ мì сендвичларини олиб келишган. Шимолий Калифорнияда, Лê Вăн Бá ва унинг ўғиллари „бáнҳ мì“ни оммалаштиришга ҳисса қўшишган. Ветнамлик ва ветнамлик бўлмаган америкаликлар орасида ўзларининг озиқ-овқат юк машиналари хизматларини кўрсатувчи провайдери ва 1980-йиллардан бошлаб Ли’с Сандwичес тез овқатланиш тармоғи орқали хизмат кўрсатишганлар.[14] Баъзан бáнҳ мì ни маҳаллий сендвичларга ўхшатишади. Янги Орлеанда "Ветнам пўбой " рецепти ҳар йили Оак Стреэт По-Бой фестивалида 2009- йилдан бери энг яхши пў бола учун мукофотни қўлга киритди.[22] Филаделфиядаги ресторанда ҳам худди шундай сендвич сотилади, у "Ветнам ҳоагиэ „ сифатида сотилади.[23]

1970-йиллардан бери Ветнамдаги Америка урушидан келган ветнамлик қочқинлар Лондонга етиб келишади ва Лондоннинг Де Бовуар Таун каби туманларидаги жамоат марказларига [24] жойлаштирилади, натижада Шоредитчда Ветнам услубидаги бир қатор муваффақиятли ошхоналар ташкил этилди. 1990-йиллардан бошлаб оммалашган.

бáнҳ мì нонлари Янги Орлеандаги Донг Пҳуонг Ориэнтал Бакерй -да
Бáнҳ мì йиғиш
  • Bánh mì chả lụa (cho'chqa go'shtidan tayyorlangan kolbasali sendvichi)
    Бáнҳ мì чả лụа (чо'чқа го'штидан тайёрланган колбасали сендвичи)
  • Bánh mì đặc biệt ("maxsus kombinatsiyalangan" sendvich)
    Бáнҳ мì đặc биệт ("махсус комбинацияланган" сендвич)
  • Bánh mì bì Eden markazida (cho'chqa go'shtidan maydalangan sendvich).
    Бáнҳ мì бì Эден марказида (чо'чқа го'штидан майдаланган сендвич).
  • Bánh mì xíu mại (cho'chqa go'shtidan maydalangan go'shtli sendvich)
    Бáнҳ мì хíу мạи (чо'чқа го'штидан майдаланган го'штли сендвич)
  • Bánh mì thịt nướng (barbekyu cho'chqa go'shti sendvichi)
    Бáнҳ мì тҳịт нướнг (барбекю чо'чқа го'шти сендвичи)
  • tovuq shnitsel bilan
    товуқ шницел билан

Ҳозирги кунда у ҳар хил турдаги бáнҳ мì номи билан машҳурдир : бáнҳ мì қуэ . Унинг шакли одатдагидан юпқароқ ва узунроқ бўлади.

  • Laosdagi Khao chī pate, yon tomonida ziravorlar pastasi bilan
    Лаосдаги Кҳао чī пате, ён томонида зираворлар пастаси билан

Асосий тез овқатланиш тармоқлари ҳам бáнҳ мìни ўз ичига олган ва бошқа Ветнам таомлари ҳам уларнинг портфели таркибига кирган. Юм! Брендлари бáнҳ мì занжирини бошқаради Бáнҳ Шоп деб номланган кафелар мавжуд.[14] Собиқ Чипотлега тегишли ШопҲоусе Жануби-Шарқий Осиё ошхонаси қисқа муддатга очилган бáнҳ мì кафеси ҳисобланади . “Жаcк ин тҳе Бох " бáнҳ мì "ни таклиф қилади Озиқ-овқат юк машиналари сериясининг бир қисми сифатида илҳомлантирилган қовурилган товуқли сендвич .[25] Ветнамдаги МcДоналд'с ва Париж Багуэтте жойлари бáнҳ мìни таклиф қилади .[26][27]

Манбалар

  1. ↑ "банҳ ми". ОхфордДиcтионариэс.cом (Бритиш & Wорлд Энглиш). Охфорд Университй Пресс. Арчивед фром тҳе оригинал он 16 Деcембер 2017. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20171216034447/ҳттпс://эн.охфорддиcтионариэс.cом/дефинитион/банҳ_ми. Қаралди: 9 Май 2017. 
  2. ↑ "банҳ ми". ОхфордДиcтионариэс.cом (Нортҳ Америcан Энглиш). Охфорд Университй Пресс. Арчивед фром тҳе оригинал он 16 Деcембер 2017. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20171216034518/ҳттпс://эн.охфорддиcтионариэс.cом/дефинитион/ус/банҳ_ми. Қаралди: 9 Май 2017. 
  3. ↑ "банҳ ми". Тҳе Америcан Ҳеритаге Диcтионарй оф тҳе Энглиш Лангуаге (5тҳ нашри). Ҳоугҳтон Миффлин Ҳарcоурт Публишинг Cомпанй. Арчивед фром тҳе оригинал он 28 Септембер 2020. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20200928222950/ҳттпс://www.аҳдиcтионарй.cом/wорд/сеарч.ҳтмл?қ=банҳ+ми. Қаралди: 9 Май 2017. 
  4. ↑ 4,0 4,1 "Банҳ Ми". Мерриам-Wебстер. Энcйcлопæдиа Британниcа, Инc.. Арчивед фром тҳе оригинал он 31 Май 2017. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20170531141615/ҳттпс://www.мерриам-wебстер.cом/диcтионарй/банҳ%20ми. Қаралди: 9 Май 2017. 
  5. ↑ "банҳ ми". Cоллинс Энглиш Диcтионарй. ҲарперCоллинс. Арчивед фром тҳе оригинал он 24 Новембер 2017. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20171124191850/ҳттпс://www.cоллинсдиcтионарй.cом/диcтионарй/энглиш/банҳ-ми. Қаралди: 9 Май 2017. 
  6. ↑ Даниэл Ёунг.
  7. ↑ „Бáнҳ мì Сàи Гòн ở Мỹ“. баомои.cом. 2014-йил 19-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 2-декабр.
  8. ↑ Лорензо. „Банҳ Ми : ле сандwич виэтнамиэн қуи ва пиментер вотре паусе дéжеунер“ (фр). ҲуффПост (2013-йил 21-апрел). 2018-йил 4-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-апрел.
  9. ↑ 居塵樂道賦 第九會 Cư трầн лạc đạо пҳú, đệ cửу ҳộи  — Викиманба.
  10. ↑ Жеан-Лоуис Таберд (1838). "Панис" (ла). Панис. Диcтионариум анамитиcо-латинум. п. 453. Арчивед фром тҳе оригинал он 4 Деcембер 2021. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20211204111547/ҳттпс://бабел.ҳатҳитруст.орг/cги/пт?ид=уc1.б000742998;сеқ=551;а=зоом:1. Қаралди: 12 Април 2018. 
  11. ↑ Ничоллс, Wалтер. „Тҳе Банҳ Ми оф Мй Дреамс“. Тҳе Wашингтон Пост (2008-йил 6-феврал). 2020-йил 12-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 20-сентябр.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Вũ Ҳồнг Лиêн. Риcе анд Багуэтте: А Ҳисторй оф Фоод ин Виэтнам. Лондон: Реактион Боокс, 2016 — 147–150-бет. ИСБН 9781780237046. Қаралди: 2018-йил 9-апрел. 
  13. ↑ 13,0 13,1 13,2 13,3 Эcкҳардт, Робйн. „Саигон'с Банҳ Ми“. Тҳе Wалл Стреэт Жоурнал (2010-йил 30-июл). 2021-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 3-август.
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 Лам, Андреw (2015). „Тҳе Марвел оф Бáнҳ Мì“ (ПДФ). Тҳе Cаиро Ревиэw оф Глобал Аффаирс. № 18. Америcан Университй ин Cаиро. 64–71-бет. 7 Аугуст 2017да асл нусхадан (ПДФ) архивланди. Қаралди: 8 Май 2017.
  15. ↑ 15,0 15,1 15,2 Ҳươнг Гианг. „Бáнҳ мì Виệт Нам вà ҳàнҳ трìнҳ чинҳ пҳục cả тҳế гиớи“ (ви). Нгườи Лао độнг (2016-йил 10-сентябр). 2021-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-апрел.
  16. ↑ 16,0 16,1 Лê Вăн Нгҳĩа. „Чуйệн хưа – чуйệн най: Бáнҳ мì Сàи Гòн тронг тҳơ“ (ви). Туổи Трẻ. Ҳо Чи Минҳ Cоммунист Ёутҳ Унион (2017-йил 11-июн). 2021-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-апрел.
  17. ↑ Москин, Жулиа. „Буилдинг он Лаерс оф Традитион“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2009-йил 7-апрел). 2021-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 9-апрел.
  18. ↑ Пҳонг Винҳ. „Бáнҳ мì Ҳòа Мã 50 нăм ở Сàи Гòн“ (ви). Внехпресс. ФПТ Гроуп (2015-йил 21-ноябр). 2018-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-апрел.
  19. ↑ П.В.. „Вàо ҳẻм тìм ăн бáнҳ мì cụ Лý“ (ви). Тҳанҳ Ниêн. Виэтнам Унитед Ёутҳ Леагуэ (2013-йил 5-июн). 2021-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-апрел.
  20. ↑ „Хе бáнҳ мì пҳá лấу 60 нăм тạи гóc пҳố Сàи Гòн“ (ви). Нгôи сао. Внехпресс (2016-йил 8-август). 2018-йил 9-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-апрел.
  21. ↑ Трịнҳ Қуанг Дũнг. „Пҳở тҳео тҳờи cуộc“ (ви). Бáо Кҳоа Ҳọc Пҳổ Тҳôнг. Ҳо Чи Минҳ Cитй Унион оф Сcиэнcе анд Течнологй Ассоcиатионс (2010-йил 22-январ). 2013-йил 13-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 22-май.
  22. ↑ „Тҳе Виэтнамесе По-Бой“. WWНО (2010-йил 15-июл). 2014-йил 14-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 8-май.
  23. ↑ „Виэтнамесе Ҳоагиэс Ноw он тҳе Мену“. 2015-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган.
  24. ↑ „Ан Виэт Ҳоусе ин де Беаувоир cоулд беcоме Асиан cоммунитй'с ансwер то Жамиэ Оливер'с траининг рестаурант Фифтеэн“ (2018-йил 27-феврал).
  25. ↑ Wиэсберг, Лори. „Жаcк вс. Мартҳа: А Жаcк ин тҳе Бох фаст фоод шоwдоwн бегинс“. Тҳе Сан Диэго Унион-Трибуне (2018-йил 29-январ). 2021-йил 24-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-апрел.
  26. ↑ Ивес, Мике. „МcДоналд'с Опенс ин Виэтнам, Брингинг Биг Маc то Фанс оф Банҳ Ми“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2014-йил 7-феврал). 2020-йил 12-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-апрел.
  27. ↑ Давис, Бретт. „Ҳоw Виэтнам'с Дининг Ҳабиц Аре Чангинг Wитҳ Интернатионал Брандс“. Форбес (2016-йил 26-октябр). 2021-йил 8-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 15-апрел. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi