Ziyosfera

Banu Shayba

Бани Шайба дарвозабони, тахминан 1880-йил
Миср султони Барқуқ даврида Каъба калити

Бану Шайба (арабча: بني شيبه‎‎, сўзма-сўз таржимаси — „Шайбанинг ўғиллари“) – Саудия Арабистонининг Ҳижоз минтақасидаги қадимги Қурайш қабилалар иттифоқининг Бану Абдуддор бўлимига мансуб араб уруғи. Ушбу уруғ вакиллари, асосан, Усмон ибн Талҳа, унинг отаси Талҳа ибн Абдуллоҳ ва бобоси Абдуддор ибн Қусайнинг авлодларидан иборат. Маълумки, улар тарихда Каъба қоровули вазифасини ўз зиммаларига олганлар ва шунинг учун исломдан олдинги даврдан бошлаб, шунингдек, кейинчалик 630-йилда ислом пайғамбари Муҳаммад томонидан Макка фатҳ қилинганидан сўнг ҳам Каъбанинг калитларини ўзларида сақлаб келишган[1].

Умумий маълумот

Қабила аъзолари тозалаш маросими давомида Каъбага ташриф буюрувчиларни кутиб оладилар ва ташриф буюрувчилар билан биргаликда унинг ички қисмини тозалайдилар. 2010-йилнинг ноябр ойида вафот этган Шайх Абдулазиз аш-Шайбий (баъзан аш-Шайбий[2] деб ҳам аталади) ўн саккиз йил давомида Каъба калитини ўзида сақлаб турган[3]. Унинг акаси Абдулқодир аш-Шайбий эса ундан кейин калитнинг эгасига айланган[3]. Абдулқодир аш-Шайбий 2014-йил 23-октябрда вафот этган[4] Шайх Абдулқодир аш-Шайбий Усмон ибн Талҳанинг 108-вориси бўлган[5].

Шайбийлар оиласининг энг кекса аъзоси доктор Солиҳ ибн Зайн ал-Обидин аш-Шайбий 2024-йил 22-июн куни вафот этгунига қадар Каъба калитларининг қўриқчиси бўлган[6]. Янги васий этиб Абдулваҳоб бин Зиён ал-Обидин аш-Шайбий тайинланган.

Тарихи

Каъбанинг калитлари Қурайшдан олдин Ад қабиласи Тасм уруғи вакилларига берилган. Кейинчалик эса Бану Хузоа қабиласига, ундан эса Қусайга ўтган. Қусайдан кейин калит унинг ўғли Абдуддорга, ундан кейин ўғли Усмонга топширилган. Калит бир кишидан бошқасига ўтиб, охир-оқибат уларнинг жияни Шайбага етган. Бугунги кунда ҳам калит уларнинг авлодлари томонидан мерос қилиб олинмоқда. Пайғамбар Муҳаммад Макка фатҳ қилинган йили Бану Шайбага Каъба калитларини топширган ва шундай деган: „Уни олинг, эй Бану Талҳа, Қиёмат кунигача абадий сақланг ва у сизлардан фақат адолациз, золим ҳукмдор томонидан тортиб олинади“[7].

Манбалар

  1. ↑ Эстес. „Кабаҳ'с Кей Кеэпер Диэс ат 82“. Ислам Неwс Роом (2011-йил 11-ноябр). 2014-йил 24-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 18-сентябр.
  2. ↑ „Ал-Шаиби гивен неw Кааба кей“. Араб Неwс (2013-йил 19-ноябр). Қаралди: 2014-йил 18-сентябр.
  3. ↑ 3,0 3,1 Ал-Алаwи. „Моурнинг а Греат Сервант оф тҳе Ка'аба“. Cентер фор Исламиc Плуралисм (2010-йил 11-ноябр). Қаралди: 2014-йил 18-сентябр.
  4. ↑ „Кааба кей кеэпер диэс“ (2014-йил 24-октябр).
  5. ↑ „Кааба'с сениор кеэпер Ал-Шаиби пассес аwай“. Бусинесс Реcордер. Қаралди: 2016-йил 9-феврал.
  6. ↑ „Салеҳ Ал-Шаиби, сениор cаретакер оф тҳе Кааба, диэс“ (эн). Араб Неwс (2024-йил 22-июн). Қаралди: 2024-йил 23-июн.
  7. ↑ Акҳтер. „Тен Тҳингс Ёу Дидн'т Кноw Абоут Тҳе Кааба“. МуслимМаттерс (2012-йил 15-ноябр). Қаралди: 2014-йил 18-сентябр.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi