Барīд (арабча: بريد‎‎, кўпинча „почта хизмати“ деб таржима қилинади) – Умавийлар, кейинчалик Аббосийлар халифалигида ҳукумат томонидан бошқариладиган почта хизмати. Илк ислом давридаги муҳим ташкилотлардан бири бўлган барīд нафақат халифалик бўйлаб расмий хат-ҳужжатларнинг етказилишини таъминлаган, балки ички айғоқчилик агентлиги сифатида ҳам фаолият юритган. Бу эса халифаларга вилоятлардаги воқеалар ва амалдорларнинг фаолияти ҳақида маълумот берган.

Тарихи

Мусулмонларнинг барид ташкилоти улардан олдин ҳукмронлик қилган Византия империяси ва Сосонийларнинг почта тизимларига асосланган бўлиши мумкин[1]. Қадим замонлардан бери Яқин Шарқда почта тизимлари мавжуд бўлиб, бундай ташкилотлар исломдан олдинги бир қанча давлатларда фаолият юритган. Йўллар бўйида яшовчи аҳолини у ердан ўтиб кетаётган аскарлар ва амалдорларнинг юкларини ташишга мажбурлаш ёки Птолемейлар даврида Мисрда бўлгани каби давлат хизматлари учун юк ташувчи ҳайвонлардан фойдаланиш анъанаси Аҳамонийлар империяси давридан бери мавжуд бўлган ва ИВ асрда Рим қонунчилиги томонидан кучга киритилган[2][3].

Манбалар

  1. ↑ Силверстеин 2006.
  2. ↑ М. Ростоwзеw. Ангариаэ. Леипзиг: Диэтерич'сче Верлагсбучҳандлунг, 1906 — 249–258, маинлй cонcлусион он п. 249-бет. Қаралди: 2015-йил 8-апрел. 
  3. ↑ Фриэдрич Преисигке. Диэ птолемäисче Стаацпост [Тҳе Птолемаиc стате пост]. Леипзиг: Диэтерич'сче Верлагсбучҳандлунг, 1907 — 241–277-бет. Қаралди: 2015-йил 8-апрел. 

Адабиётлар