Bejel
Бежел — бу трепонема инфексияси томонидан қўзғатиладиган касаллик. Спирохеталар спирал шаклдаги бактерияларнинг кўриниши. Трепонематознинг тропик тури, асосан араб мамлакатларида 2 ёшдан 15 ёшгача бўлган болаларда кузатилади ва терининг қопламларида турли босқичларида касаллик келтириб чиқаради. Кечиккан босқичларда эса скелет тизимининг шикастланиши билан намоён бўлади. Ҳозирги вақтда бежел касаллиги асосан араб мамлакатларида (Сурия, Яман, Ироқ, Иордания, Бирлашган Араб Амирликлари), Ҳиндистон ва Афғонистонда кўп учрайди.
| Бежел |
|---|
Трансляцияси
Шикастланган терига ёки шиллиқ пардаларга тушадиган тошмаларнинг эрозияланган элементларидан патогенларни чиқарадиган инфексияни ўзида тутувчи касал одамдир. Бежел касаллигининг тарқалишига ноқулай ижтимоий-иқтисодий турмуш шароити ва шахсий гигиенанинг паст даражаси бўлиши касаллик ривожланишига олиб келади. Касалликнинг патогенези инфексион қўзғатувчининг маҳаллий кўпайишига ва унинг бутун танага янада тарқалишига асосланади. Натижада, тўқималарда юқори сезувчанликнинг кечиктирилган турдаги реаксияси пайдо бўлади[1].
Касаллик даври
Касалликнинг инкубация даври бир неча ҳафтадан 2-3 ойгача давом этади. Унинг тугаши билан эрта давр бошланади. У ўз-ўзидан ўтиб кетувчи, катта бўлмаган оғриқсиз ярани оғиз бўшлиғининг шиллиқ қаватида, бодомсимон безлар, тил, лаблар ва ҳалқумнинг бурун қисми шиллиқ қаватида ҳосил қилади.
Иккиламчи даврда кенг тарқалган папулалар ва бурмаларда кондиломалар пайдо бўлади. Ушбу даврда скелет тизими ҳам иштрок этади. Скелетнинг узун найсимон суяклар зарарланади. Иккиламчи даврнинг давомийлиги 1 ойдан бир йилгача давом этади.
Давомийиги 1 ойдан 5 йилгача давом этувчи яширин даври бошланади. Ушбу даврда клиник кўринишлар бўлмайди.
Бази ҳолларда кечиккан даврий кўриниши ҳам кузатилиши мумкин. Тери ва тери ости тўқималарида сил ва гуммалар ҳосил бўлади. Улар чандиқ шаклланиши билан очилади ва яра кўринишига ўтади. Фаренкс ва ҳалқум соҳасидаги гуммоз жараёни назофарингит ва назофаренкнинг деформациясига олиб келади[2].
Манбалар
- ↑ Веретельник Александр Владимирович. Тропические невенерические трепонематозы (клиническая лекция) // Дерматовенерология. Косметология. Сексопатология. — 2016. — Т. 1-4. — С. 183–187. — ИССН 1561-3607. Архивировано 2 феврал 2023 года.
- ↑ „ТРОПИЧЕСКИЕ НЕВЕНЕРИЧЕСКИЕ ТРЕПОНЕМАТОЗЫ: ФРАМБЕЗИЯ, БЕДЖЕЛЬ, ПИНТА - Современные проблемы науки и образования (сетевое издание)“ (ру-РУ). сcиэнcе-эдуcатион.ру. 2023-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-феврал.