Bepul kontent
Эркин контент, бепул контент, бепул ма'лумот ёки - бу бепул маданий асар та'рифига жавоб берадиган ҳар қандай функционал иш, сан'ат асари ёки бошқа ижодий таркибдир . [1]
Та'риф
Эркин маданий асар, Эркин маданий асарлар та'рифига ко'ра, одамларнинг қуйидаги эркинликларини ҳеч қандай муҳим қонуний чеклаши бо'лмаган нарсадир:
- контентдан фойдаланинг ва фойдаланишдан фойда олинг,
- мазмунини о'рганиш ва о'рганилган нарсаларни қо'ллаш;
- контентнинг нусхаларини яратиш ва тарқатиш,
- мазмунини о'згартириш ва яхшилаш ва бу лотин асарларни тарқатиш. [1][2]
Бепул контент жамоат мулки бо'лган барча асарларни, ҳамда, лицензиялари юқорида қайд этилган эркинликларни ҳурмат қиладиган ва қо'ллаб-қувватлайдиган муаллифлик ҳуқуқи билан ҳимояланган асарларни о'з ичига қамраб олади. Аксарият мамлакатлардаги Берн конвенцияси сукут бо'йича муаллифлик ҳуқуқи эгаларига уларнинг ижоди устидан монопол назоратни та'минлаганлиги сабабли, муаллифлик ҳуқуқи мазмуни, одатда, асар ичидан ҳавола қилиш ёки лицензия баёнотларини киритиш орқали аниқ эркин э'лон қилиниши керак.
Мунтазам кундалик фойдаланишда жуда ко'п турли хил та'рифлар мавжуд бо'лса-да, бепул контент қонуний равишда, агар бир хил эгизак каби бо'лмаса, контентни очишга жуда о'хшайди. О'хшашлик - бу қонуний эмас, балки мафкуравий фарқларни тавсифловчи рақобатдош бепул дастурий та'минот ва очиқ манба атамаларидан фойдаланиш демакдир. [3][4][5] Масалан, Очиқ Билимлар Жамг'армасининг Очиқ та'рифи "Очиқ" ни "Эркин маданий асарлар та'рифи" даги (шунингдек, Очиқ манба та'рифи ва бепул дастурий та'минот та'рифидалар шу сирасига киради) бепул та'рифининг синоними сифатида тасвирлайди. Бундай бепул очиқ контент учун иккала ҳаракат ҳам бир хил учта Cреативе Cоммонс лицензиясини, CC БЙ, CC БЙ-СА ва CC0ни тавсия қилади. [6]
Ҳуқуқий масалалар
Муаллифлик ҳуқуқи - бу асар муаллифи ёки яратувчисига о'з асарларининг такрорланиши ва оммавий бажарилиши устидан ҳуқуқий назоратни та'минлайдиган ҳуқуқий тушунча бо'либ ко'пгина юрисдикцияларда бу вақт оралиг'и билан чекланган, шундан со'нг асарлар жамоат мулкига киради. Муаллифлик ҳуқуқи то'г'рисидаги қонунлар интеллектуал ва бадиий асарлар яратувчиларнинг ҳуқуқлари ва бошқаларнинг ушбу асарларга асосланиш ҳуқуқлари о'ртасидаги мувозанатдир. Муаллифлик ҳуқуқи даврида муаллифнинг асари фақат муаллифнинг розилиги билан кўчирилиши, ўзгартирилиши ёки омма олдида ижро этилиши мумкин бо'либ, агар фойдаланиш жараёнида адолатли фойдаланиш кузатилмаса, ан'анавий муаллифлик ҳуқуқи назорати муаллифнинг асаридан фойдаланишни муаллифнинг мазмунидан фойдаланганлик учун муаллифга муаллифлик ҳақи то'лайдиган ёки улардан фойдаланишни адолатли фойдаланиш билан чеклайдиганлар билан чеклайди. Иккинчидан, муаллифи топилмайдиган контентдан фойдаланишни чеклайди. [7] Ниҳоят, машуплар ва ҳамкорликдаги контент каби лотин асарларни чеклаш орқали муаллифлар о'ртасида идрок этилган то'сиқ яратади. [8]
Жамоат мулки
Жамоат мулки - бу муаллифлик ҳуқуқи муддати о'тган ёки ҳеч қачон о'рнатилмаган ижодий ишлар қатори, шунингдек, муаллифлик ҳуқуқига эга бо'лмаган г'оялар ва фактлар. Жамоат мулки бо'лган асар муаллифи оммага беришдан воз кечган ёки асарни тарқатиш, ундан фойдаланиш устидан назоратни талаб қила олмайдиган асардир. Шундай қилиб, ҳар қандай шахс қонуний та'сирларсиз асарни манипуляция қилиши, тарқатиши ёки бошқача тарзда фойдаланиши мумкин. Жамоат мулкидаги ёки рухсат этилган лицензия остида чиқарилган асар "нусха ко'чириш маркази" деб номланиши мумкин бо'лади. [9]
Яна қаранг
- Рақамли ҳуқуқлар
- Каталогни очиш
- Очиқ манба
- Бепул та'лим
- Бепул дастурий та'минот ҳаракати
- Ахборот эркинлиги
- Ма'лумот бепул бо'лишни хоҳлайди
- Очиқ нашриёт
- Очиқ манбали аппарат
- Гутенберг лойиҳаси [Бепул билим - Очиқ та'лим ресурсларининг пайдо бо'лиши] . 2007,ИСБН 92-64-03174-Х .
Тушунтириш эслатмалари
|
Бу мақолада бошқа тил бўлимларига ишорат йўқ. Сиз уларни топиб ва ушбу мақолага қўшиб, лойиҳага ёрдам беришингиз мумкин. |
- ↑ 1,0 1,1 Эрик Мöллер, э.а. „Дефинитион оф Фреэ Cултурал Wоркс“. фреэдомдефинед.орг (2008). 2016-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 20-апрел. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме ":1" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ Сталлман. „Фреэ Софтwаре анд Фреэ Мануалс“. Фреэ Софтwаре Фоундатион (2008-йил 13-ноябр). 2021-йил 15-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 22-март.
- ↑ Сталлман. „Wҳй Опен Соурcе миссес тҳе поинт оф Фреэ Софтwаре“. Фреэ Софтwаре Фоундатион. 2011-йил 4-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-август.
- ↑ Келтй. „Тҳе Cултурал Сигнифиcанcе оф Фреэ Софтwаре - Тwо Биц“ 99. Дуке Университй пресс - Дурҳам анд Лондон (2008). — „ Приор то 1998, Фреэ Софтwаре реферред эитҳер то тҳе Фреэ Софтwаре Фоундатион (анд тҳе wатчфул, миcроманагинг эе оф Сталлман) ор то оне оф тҳоусандс оф дифферент cоммерcиал, авоcатионал, ор университй-ресеарч прожеcц, проcессес, лиcенсес, анд идеологиэс тҳат ҳад а вариэтй оф намес: соурcеwаре, фреэwаре, шареwаре, опен софтwаре, публиc домаин софтwаре, анд со он. Тҳе терм Опен Соурcе, бй cонтраст, соугҳт то энcомпасс тҳем алл ин оне мовемент.“. 2008-йил 27-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-август.
- ↑ „Гоодбе, "фреэ софтwаре"; ҳелло, "опен соурcе"“. Cатб.орг. 2020-йил 2-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 25-октябр.
- ↑ „Cосц анд бусинесс моделс ин сcиэнтифиc ресеарч публишинг: А репорт cоммиссионед бй тҳе Wеллcоме Труст“. 2009-йил 19-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 23-май.
- ↑ „Тҳе Импортанcе оф Орпҳан Wоркс Легислатион“. 2010-йил 5-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 13-июн.
- ↑ Бен Депоортер; Франcесcо Париси (2002). "Фаир усе анд cопйригҳт протеcтион: а приcе тҳеорй эхпланатион". Интернатионал Ревиэw оф Лаw анд Эcономиcс 21 (4): 453. дои:10.1016/С0144-8188(01)00071-0. ҳттпс://арчиве.орг/детаилс/сим_интернатионал-ревиэw-оф-лаw-анд-эcономиcс_2002-05_21_4/паге/453.
- ↑ Раймонд. „Cопйcентер“. Тҳе Жаргон Филе. 2010-йил 16-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2008-йил 9-август.