Анна Виссчер томонидан гравировка билан ишланган Беркемеер (1646)
Беркемеер. Флорис ван Дейкнинг натюрмортидан парча (1613)

Беркемаер, Беркемеер (олмонча: Беркемеер ) — бу силиндрсимон асосли ва конус шаклида пиёласи бўлган, вино учун мўлжалланган стакандир. У 16-17-асрларда Германия ва Нидерландияда кенг тарқалган[1].

Дастлаб қайин шохларидан ўйиб ишланган ёғоч кружкаларни беркемеерлар деб аташган (нидерландча: беркемеи). Кейинчалик бу ном шиша идишга берилган. Эҳтимол ёғли бармоқлардан сирғалиб кетмаслиги учун малина шаклида ишланган бўртиқлар қайин пўстлоғининг қўпол юзасини эслатган бўлса керак[2].

Беркемеер кўп жиҳатидан рёмерга ўхшайди. Ушбу турдаги шиша идишлариниг асосий фарқи юқори қисмининг тузилишидадир. Рёмерда у бочка шаклида бўлса, Беркемеерда эса тескари конусни эслатади[3]. Беркемеерни Рёмернинг ўтмишдоши деб ҳисоблаш мумкин: чунки иккинчиси 16-асрнинг охирида пайдо бўлган, Беркемеер эса аввалдан ҳам мавжуд эди[4].

Рёмер сингари, Беркемеер ҳам асосан ўрмон шишасидан ясалган. Дастлабки нусхаларда коса ва таглик биргаликда бир бутун эди. Кейинчалик, пастки қисми силиндр шаклида, юқори қисми эса конус шаклига эга бўлди, улар орасидаги чегара аниқ билиниб туради[1].

Бокаллар кўпинча гравировка яъни ўйма нақшлар билан безатилган, улар тасвирлар ёки бағишлов ёзувлари кўринишида бўлган. Нидерландиялик шоира ва ўймакор уста Анна Румерс Wиэссчер томонидан безатилган Беркемеерлар ҳозирга қадар сақланиб қолган. Унинг энг севимли техникаси олмос билан тешиш деб аталадиган усул эди. У учига олмос қадалган махсус стержен ёрдамида шиша юзасида майда нуқта ва чизиқчаларни акс эттирарди. Анна Виссчер ўз ишларини безашда лотин ва юнон тилларида бағишлов ёзувлари, ситаталардан ташқари, кўпинча гуллар ва ҳашоратлар тасвирларидан ҳам фойдаланган[5].

Беркемеер бокалларини 17-асрда ижод қилган Голландиялик рассомлар (Питер Клас, Виллем Клас, Хеда ва бошқалар) ўз натюрмортларида тасвирлашни яхши кўрардилар. Ранг-тасвир, манзара жанридаги асарларда ҳам, хусусан Франс Ҳалс картиналарида(„Қувноқ ҳамтовоқ“, „Уд чалувчи Бир стакан шароб билан“) учрайди[6].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Ҳесс, Ҳусбанд 1998.
  2. ↑ „Беркемеер wитҳ энгравинг“ (эн). Рижксмусеум. Қаралди: 2017-йил 29-январ.[сайт ишламайди]
  3. ↑ Тарасов Ю. А.. Голландский натюрморт ХВИИ века. СПб: Издательство С.-Петербургского университета, 2004 — 29-бет. 
  4. ↑ Ҳенкес.
  5. ↑ „Беркемеер wитҳ энгравинг: Деcоратион“ (эн). Рижксмусеум. Қаралди: 2017-йил 29-январ.[сайт ишламайди]
  6. ↑ „А Милитиаман Ҳолдинг а Беркемеер, Кноwн ас тҳе ʻМеррй Дринкер’“ (эн). Рижксмусеум. Қаралди: 2017-йил 29-январ.

Адабиётлар

Ҳаволалар