Bermud uchburchagi
Бермуд учбурчаги, шунингдек, Иблис учбурчаги сифатида ҳам танилган. Шимолий Атлантика океанининг ғарбий қисмида, афсонасига кўра, бир қатор самолётлар ва кемалар сирли тарзда ғойиб бўлгани айтилган ҳудуддир. Бу ҳудуд ғояси ХХ асрнинг ўрталарида пайдо бўлган, аммо нуфузли манбаларнинг кўпчилиги қандайдир сир борлиги ҳақидаги фикрни рад этади[1][2][3].
Келиб чиқиши
Бермуд оролларидаги ғайриоддий ғойиб бўлиш ҳақидаги энг дастлабки фикрлар Маями Ҳералд газетаси муҳаррири Эдwард Ван Wинкле Жоҳнс томонидан ёзилган. Ушбу фикрлар Ассоcиатед Пресс томонидан тақдим этилган ва 1950-йил 17-сентябрда Американинг турли газеталаридаги мақолаларда чоп этилган[4][5][6].
Икки йил ўтгач, Фате журнали Георге Х. Санднинг „Сеа Мйстерй ат Оур Баcк Доор“ қисқа мақоласини нашр этди, мақолада ғайриоддий ҳодисалар содир бўлган учбурчак ҳудуди тасвирланади[7]. Санд Иккинчи жаҳон урушидан кейин бир нечта самолёт ва кемаларнинг йўқолганини айтиб берди: серсув кемаси Сандранинг ғойиб бўлиши; 1945-йил декабрида 19-рейснинг йўқолиши, АҚШ Ҳарбий-денгиз кучларининг бешта торпедо бомбардимончиларидан иборат гуруҳ ўқув миссияси; 1948-йил январда Бритиш Соутҳ Америcан Аирwайс (БСАА) йўловчи самолёти Стар Тигернинг йўқолиши; 1948-йил март ойида уч кишидан иборат балиқ овлаш кемасининг ғойиб бўлиши; 1948-йил декабр ойида Пуэрто-Рикодан Маямига йўл олган ДC-3 чартер рейси ҳаводан йўқолиши ва 1949-йилнинг январ ойида йўқолган Стар Ариэл, яна бир БСАА йўловчи самолёти шулар жумласиндандир[7].
19-рейс Тҳе Америcан Легион Магазине журналининг 1962-йил апрел сонида қайта ёритилган[8][9]. Муаллиф Аллан В. Эккертнинг ёзишича, парвоз раҳбарининг „Биз ҳеч қандай йўналишни бошқара олмаяпмиз… ҳамма нарса ғалати… океан етарлича кўринмайди“ деган гаплари эшитилган[9]. 1964-йил феврал ойида Винcент Гаддис Аргосида „Ўлик Бермуд учбурчаги“ номли мақола ёзган, 19-рейс ва бошқа ғойиб бўлган кема ва самолётлар минтақадаги ғалати воқеалар намунасининг бир қисми бўлиб, воқеаларнинг содир бўлиши 1840-йилга бориб тақалади[10][11]. Кейинги йили Гаддис ушбу мақола асосида "Кўринмас уфқлар" китобини ёзди[12].
Жоҳн Wаллаcе Спенcер (Лимбо оф тҳе Лост, 1969, репр. 1973)[13], Чарлес Берлитз (Бермуд учбурчаги, 1974)[14] ва Ричард Wинер (Иблис учбурчаги, 1974)[15] каби ёзувчиларнинг асарлари Бермурд учбурчаги ҳақидаги Гаддиснинг ғояларини, ғайритабиий элементларни ўз ичига олган[16].

Учбурчак майдон
Санднинг Фате журналидаги мақоласида бу ҳудуд „тахминан Флорида, Бермуд ва Пуэрто-Рико билан чегараланган сувдаги учбурчак“ сифатида тасвирланган[7]. Гаддис томонидан ёзилган Аргосй мақоласида майдон чегаралари янада аниқроқ қилиб белгиланган[10][17]. Баъзи ёзувчилар уни Ирландия қирғоқларигача чўзилган деб таърифлашади[2].
Гипотетик таърифлар
Бермуд учбурчагини ҳақиқий ҳодиса сифатида қабул қилган одамлар бир қатор ёндашувларини таклиф қилишди.
Паранормал таърифлар
Учбурчак ҳақидаги ғоялар муаллифлари воқеаларни изоҳлаш учун бир қатор ғайритабиий тушунчалардан фойдаланганлар. Бир изоҳда афсонавий, йўқолган Атлантис қитъасидан қолган технология ҳам сабаб қилиб келтирилади. Баъзан Атлантис ҳикоясига Багама оролларидаги Бимини ороли яқинидаги Бимини ё'ли деб номланувчи сув ости тоши шаклланиши боғлиқ бўлиб, у баъзи таърифларга кўра айнан шу учбурчакда жойлашган дейилади[18].
Баъзилар Бермуд учбурчаги ҳудудида параллел коинот мавжудлигини тахмин қилишади, бу эса унинг атрофидаги об’эктларни параллел коинотга сингдирувчи вақт/фазонинг ўзгаришига олиб келади деб ишонилади[19]. Бошқалар эса воқеаларни НУЖларга боғлайдилар[20]. Чарлес Берлитз, аномал ҳодисалар бўйича турли китоблар муаллифи, учбурчакда содир бўлган воқеаларни аномал ёки тушунарсиз кучлар билан боғлайдиган бир нечта назарияларни санаб ўтган[14].
Табиий таърифлар
Компаснинг ўзгариши
Компас муаммолари кўплаб учбурчак ҳодисаларида келтирилган иборалардан биридир. Баъзилар бу ҳудудда ғайриоддий магнит аномалиялар мавжуд бўлиши мумкинлигини назария қилган бўлса-да[21], бундай аномалиялар шу кунгача топилмаган[22].
Гулф оқими
Кўрфаз оқими (Флорида оқими) асосан Мексика кўрфазидан бошланиб, Флорида бўғози орқали Шимолий Атлантикага оқиб ўтадиган термоҳалин айланиши билан бошқариладиган асосий сирт оқимидир[23].
Инсон хатоси
Ҳар қандай самолёт ёки кеманинг йўқолиши билан боғлиқ расмий сўровларда энг кўп келтирилган тушунтиришлардан бири бу инсон хатосидир[24]. Инсоннинг қайсарлиги бизнесмен Ҳарвей Коновернинг 1958-йил 1-январда Флорида жанубидаги бўрон орасидан сузиб юрган Ревоноc елканли яхтасини йўқолишига сабаб бўлган[25].
Манбалар
- ↑ Кусче, 1975.
- ↑ 2,0 2,1 „Тҳе Cасе оф тҳе Бермуда Триангле“. НОВА / Ҳоризон. 27 Жуне 1976. ПБС.
- ↑ „Бермуда Триангле“. Гас Ҳйдратес ат тҳе УСГС. Wоодс Ҳоле. 2012-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Жонес, Э.В.W.. „Саме Биг Wорлд: Сеа'с Пуззлес Стилл Баффле Мен Ин Пушбуттон Аге“. Ассоcиатед Пресс (1950-йил 16-сентябр).
- ↑ „Аир, Сеа Мйстериэс Шоw Ит Ис Стилл а Биг Wорлд“. Аризона Даилй Стар. Ассоcиатед Пресс (1950-йил 17-сентябр), с. 10Б. Қаралди: 2023-йил 31-декабр.
- ↑ „Унсолвед Дисаппеаранcес: Мйстериэс оф Аир, Сеа Реминд Модернс Шринкинг Wорлд Стилл Сwаллоwс Уп Мен“. Баттле Cреэк Энқуирер. Ассоcиатед Пресс (1950-йил 17-сентябр), с. ИИ-2. Қаралди: 2023-йил 31-декабр.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 Санд, Георге Х. (Оcтобер 1952). „Сеа Мйстерй ат Оур Баcк Доор“. Фате. № 31. 11–17-бет.
- ↑ Аллен W. Эcкерт (Април 1962). „Тҳе Мйстерй оф Тҳе Лост Патрол“. Тҳе Америcан Легион Магазине. Cитед ин Жамес Р. Леwис (эдитор), Сатанисм Тодай: Ан Энcйcлопедиа оф Религион, Фолклоре, анд Популар Cултуре, паге 72, сегмент бй Жероме Cларк (АБC-CЛИО, Инc., 2001). ИСБН 1-57607-292-4
- ↑ 9,0 9,1 Эcкерт, Аллан W. (Април 1962). „Тҳе Мйстерй оф тҳе Лост Патрол“. Тҳе Америcан Легион Магазине. 72-жилд. 12–13, 39–41-бет. Қаралди: 31 Деcембер 2023 — Интернет Арчиве.
- ↑ 10,0 10,1 Гаддис, Винcент (1964). „Тҳе Деадлй Бермуда Триангле“. Аргосй — пҳйсиcс.сму.эду.
- ↑ Регал, Бриан „Бермуда Триангле“, . Псеудосcиэнcе: А Cритиcал Энcйcлопедиа (эн). АБC-CЛИО, 15 Оcтобер 2009 — 36–38-бет. ИСБН 978-0-313-35508-0.
- ↑ Гаддис, Винcент. Инвисибле Ҳоризонс. Чилтон Cомпанй, 1965.
- ↑ Спенcер, 1969.
- ↑ 14,0 14,1 Берлитз, 1974.
- ↑ Wинер 1974
- ↑ Ҳаген, Л. Кирк (Марч 2004). „Странге фиш: тҳе сcиэнтифиcтион оф Чарлес Ф. Берлитз, 1913–2003“. Скептиc. Алтадена, CА. 9 Новембер 2007да асл нусхадан архивланди.
- ↑ Шинн, Эугене А. (Жануарй 2004). „А Геологист'с Адвентурес wитҳ Бимини Беачроcк анд Атлантис Труэ Белиэверс“. Скептиcал Инқуирер. Амҳерст, Неw Ёрк. 6 Април 2007да асл нусхадан архивланди.
- ↑ Мичел. „Дисаппеаранcес оф Пеопле анд Шипс ин тҳе Бермуда Триангле Май Бе Cаусед бй а Wарп Суcкинг Тҳем Инто а Параллел Универсе“. Қаралди: 2022-йил 7-январ.
- ↑ Cочран-Смитҳ, Марилйн (2003). „Бермуда Триангле: дичотомй, мйтҳологй, анд амнесиа“. Жоурнал оф Теачер Эдуcатион. 54-жилд, № 4. Тҳоусанд Оакс, Cалифорниа: САГЕ Публиcатионс. 275-бет. дои:10.1177/0022487103256793.
- ↑ „Бермуда Триангле“. УС Навй. 2002-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 26-май.
- ↑ „Натионал Геомагнетисм Програм | Чарц | Нортҳ Америcа | Деcлинатион“. Унитед Статес Геологиcал Сурвей. 2010-йил 27-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 28-феврал.
- ↑ Wинер 1974, сс. 145–146
- ↑ Маелл. „Бермуда Триангле: Беҳинд тҳе Интригуэ“. Натионал Геограпҳиc Неwс. Натионал Геограпҳиc Соcиэтй (2003-йил 15-декабр). 2018-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 13-январ.
- ↑ Сcотт, Тҳомас А., Cаптаин. Ҳисториэс & Мйстериэс: Тҳе Шипwреcкс оф Кей Ларго, 1ст, Бест Публишинг Cомпанй, 1994 — 124-бет. ИСБН 0941332330.