Bernulli
Бернулли (Берноулли) — швейсариялик олимлар оиласи. Жаҳонга 11 олим етказиб берган. Фанга салмоқли ҳисса қўшган вакиллари:
- Якоб Бернулли (1654— 1705) — математик, Базел университети профессор (1687). Укаси Иоганн Бернулли билан бирга вариацион ҳисобга асос солган. Унинг номи билан аталувчи эҳтимоллар назарияси теоремасини исбот қилган. Физика соҳасида ҳам тадқиқотлар олиб бор гаи;
- Иоганн Бернулли (1667—1748) — математик, Базел университети профессор (1705), Петербург Фанлар академияси фахрий аъзоси. Дифференсиал ва интеграл ҳисобни яратишда фаол қатнашиб, уни биринчи марта изчил баён қилган. Дифференсиал тенгламаларни ечиш усулларини ҳам ишлаб чиққан. И. Бернулли геодезик чизиқлар ҳақидаги классик масалани таърифлаган ва уларнинг узига хос геометрик хоссасини топган, кейинчалик уларнинг дифференсиал тенгламаларини ҳам чиқарган. Механикада ҳам йирик кашфиётлари бор (зарб назарияси, жисмнинг тўсиқли муҳитдаги ҳаракати, мувозалатнинг аналитик қоидаси);
- Даниил Бернулли (1700—82) — Иоганн Бернуллининг ўғли, математика ва механика билан шугулланган. Петербург Фанлар академияси фахрий аъзоси. Алгебраик тенгламаларни қайтма қаторлар ёрдамида ечиш усулини ишлаб чиққан, хусусий ҳосилали диффененсиал тенгламани ечиш учун тригонометрик қаторларни қўллаган (қаранг Фуре қаторлари). Идеал суюкдиклар турғун ҳаракатининг асосий тенгламаси унинг номи билан аталади. У Париж Фанлар академиясининг математика ва физикадан энг яхши асарлар учун бериладиган мукофоти билан 10-марта тақдирланган.
Яна қаранг
Адабиётлар
- ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Ушбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. Бу андозани аниқроғига алмаштириш керак. |