Алберт Эдвард Баилей (1868-йил 11-июн – 1953-йил 30-март), Берт Баилей номи билан машҳур бўлган, Янги Зеландияда туғилган австралиялик драматург, театр менежежи, Стеэл Рудд томонидан ёзилган китоблар қаҳрамони Дад Радд ролини ижро этгани билан машҳур бўлган саҳна ва экран актёри.

Берт Баилей
Файл:Берт Баилей-пиc.жпг
Таваллуди
Алберт Эдwард Баилей

11-июн 1868-йил
Ауcкланд, Неw Зеаланд
Вафоти 30-март 1953-йил(1953-03-30)
(84 ёшда)
Касби Ёзувчи, актёр, театр менежери
Фаолият йиллари 1883-1943
Турмуш ўртоғи Ивй Горриcк

Ёшлик даври

Баилей Янги Зеландиянинг Окленд шаҳрида фермер Чристофер Баилей ва Ҳарриэтте Аделаиде оиласида туғилган. Унинг ота-онаси ажрашишган ва Баилей олти ойлик бўлганида онаси у билан Сиднейга кўчиб ўтган[1]. Ҳарриэтте Аделаиде 1879-йилда яна турмушга чиқди ва МcCатҳиэ'с фирмасини очиб, таниқли савдогарга айланди.

Баилей Cроwн Стреэт Счоол ва Cлевеланд Стреэт Публиc Счоол мактабларида таҳсил олган. У оилавий бизнес билан шуғулланмасликка қарор қилди ва телеграмма ишчиси бўлиб ишга кирди. Кейинроқ Cрйстал Палаcе конкида учиш майдончасида қават менежери бўлиб ишлади. Ўн беш ёшида у Сиднейнинг Жорж кўчасидаги Cантербурй Мусиc Ҳалл залида тамбурин вокалчиси сифатида ишга кирди.

1889-йилда у Эдмунд Дугганнинг гастрол театрига қўшилди ва фаолияти давомида Австралия бўйлаб турли хил ролларни ижро этди. 1900-йилда у Дугган билан бирга таниқли театр продюсери ва Дугганнинг қайноғаси Wиллиам Андерсоннингкомпаниясига ишга кирди.

Драматурглик фаолияти

1907-йилда Баилей ва Дугган биргаликда "Алберт Эдмундс" тахаллуси остида "<а ҳреф="ҳттпс://эн.wикипедиа.орг/wики/Тҳе_Сқуаттер'с_Даугҳтер_(плай)" рел="мw:ЭхтЛинк" титле="Тҳе Сқуаттер'с Даугҳтер (плай)" cласс="cх-линк" дата-линкид="67">Тҳе Сқуаттер'с Даугҳтер</а>" (1907) песасини ёзди. Песага Андерсон продюссерлик қилди ва 1910-йилда .унинг асосида Баилей режиссёрлик қилиб, рол ўйнаган янги бир филм суратга олинди.

У Дугган билан яна бир қатор спектаклларда ҳамкорлик қилди (улар спектаклларда рол ҳам ўйнаган), "Тҳе Ман фром Оутбаcк" (1909), "Он оур Селеcтионс" (1912) ва Стеэле Рудд ва Тҳе Нативе Борн ҳикоялари (1913) асосида ёзилган песалар шулар жумласидандир. Улардан энг машҳури “Он оур Селеcтионс" песаси бугунги кунгача юзлаб спектаклларга асос бўлган австралия театри феноменига айланган. Баилей Дад Радд ролини бутун фаолияти давомида ижро этиб келган.

Театр фаолияти

1912-йилда Баилей Андерсон билан 12 йиллик ҳамкорликни тўхтатди ва бизнес менежери Юлий Грант билан ҳамкорлик бошлади[2]. Уларнинг иккаласи Мелбурндаги Андерсон театрини ижарага олишди ва театр продюсерлари сифатида муваффақиятли уюшма ташкил қилишди. Баилей, шунингдек, "Берт Баилей Драматиc Cомпанй" билан тез-тез гастролларга бориб турган. У ва Грант Wиллиам Шакеспеаре песалари мавсумида ва Он оур Селеcтион" спектаклининг 1920-йил Лондондаги намойиши даврида ба'зи тижорий муаммоларга дуч келишди.

1929-йилда Баррй Cоннерснинг "Тҳе Пацй" спектаклида 23 ҳафта давомида гастрол қилганидан сўнг, "сўзловчи филмлар" нинг оммалашуви сабабли, ортиқ театрдан фойда бўлмайди деб ҳисоблаб, спектаклни тарк этди.

Кинодаги фаолияти

Баилей1932-йилда "Он оур Селеcтион" песасининг филм версиясида Дад Радд ролини ўйнаш учун Стуарт Ф. Дойле томонидан нафақадан чақириб олинган. Бу рол учун у 400 фунт стерлинг ва фойданинг 60 фоизини олди ва бу сумма 1934-йил охирига келиб тахминан 14 000 фунт стерлингга етди[3].

Баилей яна учта филмда Дад Радд ролини ўйнади ва ҳар бир филм учун ссенарийга ўз ҳиссасини қўшди. Рудд филмларининг тўрттала қисми ҳам Кен Г. Холл режиссёрлик қилган, у шунингдек , "Сқуаттер'с Даугҳтер" филмини суратга олган Кен Г. Холл режиссёрлигида тасвирга олинган. Жанубий-Ғарбий Тинч океани (1943) уруш ҳаракатлари учун тайёрланган тарғибот филмида қисқача чиқиш қилгани ҳисобга олинмаса, Баилей Дад Радд, МП (1940) филмидан кейин нафақага чиққан.

Шахсий ҳаёт

Баилей1902-йилда актёр Ивй Горриcкга уйланди. Уларнинг Дореэн исмли бир нафар фарзанди бўлган. Рафиқаси 1932-йилда вафот этгач, Баилей қайта турмуш қурмади. У бўш вақтларини "лаwнс боwлс" ўйинини ўйнаш, қайиқда сайр қилиш ва қизи билан саёҳат қилиш билан ўтказган.

1937-йилда Баилей "Он оур Селеcтион" филмидан 200 000 фунт стерлинг ишлаб топгани тахмин қилинган эди. У 32 527 фунт стерлингга эга бўлган бой одам сифатида вафот этди[4].

Филмография

  • Сқуаттер'с Даугҳтер (1910) - оригинал песа, актёр, режиссёр
  • Тҳе Чристиан (1911) - актёр
  • Он оур Селеcтион (1932) - актёр, ҳаммуаллиф, оригинал песа
  • Сқуаттер'с Даугҳтер (1933) - фақат оригинал спектакл
  • Грандда Радд (1935) - актёр, ҳаммуаллиф
  • Дад анд Даве Cоме то Тоwн - актёр, ҳаммуаллиф
  • Дад Радд, МП (1940) - актёр, ҳаммуаллиф
  • Соутҳ Wест Паcифиc (1943) - актёр

Ҳаволалар