Бетаметазон
Систематик (ИУПАC) номи
(8С,9Р,10С,11С,13С,14С,16С,17Р)-9-Флуоро- 11,17-диҳйдрохй-17-(2-ҳйдрохяcетйл)-10,13,16-триметҳйл- 6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17-додеcаҳйдро- 3Ҳ-cйcлопента[а]пҳенантҳрен-3-оне
Идентификаторлар
CАС рақами 378-44-9
АТК коди [[АТC_коди_C05АА05 Д07АC01 Д07БC01 Д07CC01 Д07ХC01 Ҳ02АБ01 Р01АД06 Р03БА04 С01БА06 С01ББ04 С01CА05 С01CБ04 С02БА07 С03БА03 С03CА06|C05АА05 Д07АC01 Д07БC01 Д07CC01 Д07ХC01 Ҳ02АБ01 Р01АД06 Р03БА04 С01БА06 С01ББ04 С01CА05 С01CБ04 С02БА07 С03БА03 С03CА06]]
ПубЧем 9782
ДругБанк ДБ00443
Кимёвий маълумот
Формуласи C22Ҳ29ФО5 
Мол. массаси 392.461 г·мол−1
Синонимлари Cелестоне, Элеупҳрат
Фармакокинетик маълумот
Биофойдалилик Жигар CЙП3А4
Метаболизм ?
Яр. парч. даври 36-54 соат
Экскреция Буйрак (Пешоп билан)
Терапевтик тавсиялар
Ҳомиладорлик кат.

?

Қонуний статуси
Қабул қилиш Оғиз орқали, топикал, мушак ичига юбориш

Бетаметазон стероид дори воситаси ҳисобланади.[1] У бир қатор касалликлар, жумладан, ревматоид артрит ва тизимли қизил югурук каби ревматик касалликлар, дерматит ва псориаз каби тери касалликлари, астма ва ангиоэдема каби аллергик касалликлар, эрта туғилган чақалоқ ўпкасининг ривожланишини тезлаштириш учун , Крон касаллиги, лейкемия каби саратон касалликлари ва адренокортикал этишмовчилик учун флудрокортизон билан бирга қўлланади.[1] Уни оғиз орқали, мушак ичига юбориш ёки крем, лосон ёки суюқлик шаклида терига қўллаш мумкин.[1][2]

Қўлланиши

Бетаметазон – кортикостероид бўлиб, у таблетка сифатида, инъэкция йўли билан ва тери учун малҳам, крем, лосон, гел ёки аэрозол (спрей) ва бош териси учун кўпик сифатида мавжуд.[3] Инексия орқали юборилганда, яллиғланишга қарши таъсир тахминан икки соат ичида бошланади ва 7 кун давом этади.[1]

Экземадан яллиғланиш ва қичишиш хусусияти йўқотиш учун крем сифатида ишлатилади. Маҳаллий псориаз касаллигини даволашда бетаметазон дипропионат ва салицил кислотаси ёки калсипотриол/бетаметазон дипропионат бирикмаси сифатида ишлатилади. Бетаметазон натрий фосфат оғиз орқали ва бошқа стероидлар билан бир хил кўрсатмалар билан инъэкция йўли билан қўлланади. Бетаметазонга асосланган кўплаб фармацевтика препарат стероидни валерат эстери сифатида ўз ичида сақлайди.

Ножўя тасирлари

Ушбу дорини терининг кенг жойларида, синган ёки хом терида, тери бурмаларида ёки ҳаво ўтказмайдиган кийим остида узоқ вақт давомида қўллаш камдан-кам ҳолларда тананинг бошқа қисмларига ножўя таъсир кўрсатиш учун этарли даражада кортикостероиднинг сўрилишига олиб келиши мумкин; масалан, буйрак усти безлари томонидан табиий гормонлар ишлаб чиқаришнинг пасайишига олиб келиши билан.

Бетаметазон, шунингдек, ўпкани нафас олишга тайёрлашга ёрдам бериш учун эрта туғилган чақалоқ туғилишидан олдин ҳам қўлланади. Бироқ, бетаметазон ўзининг фойдали таъсири учун зарур бўлган йўлдошни кесиб ўтганлиги сабабли, у бачадонда таъсирланган янги туғилган чақалоқларда гипогликемия ва лейкоцитоз каби асоратлар билан ҳам боғлиқ бўлиши мумкин.

Табиий ва синтетик глюкокортикоидларнинг хусусиятлари.[5][6][7] 1Гидрокортизонга нисбатан
Синтетик глюкокортикоидлар Эквивалент доза (мг) Яллиғланишга қарши фаолият11 Минералокортикоид фаоллиги1 Биологик ярим умри (соат) Манбалар
Қисқа ва ўрта таъсирли глюкокортикоидлар
Гидрокортизон 20 1 1 8-12 [6][5]
Кортизол 25 0.8 0.8 8-12 [6][5]
Преднизол 5 4 0.3 12-36 [6][5]
Преднизолон 5 4 – 5 0.3 12-36 [6][5]
Метилпреднизолон 4 5 0.25-0.5 12-36 [6][5]
Мепреднизон 4 5 0 [6]
Ўрта таъсирли глюкокортикоидлар
Триамсинолон 4 5 0 12-36 [6][5]
Параметазон 2 10 0 Н/А [6][5]
Флупреднизолон 1.5 15 0 [6]
Узоқ муддатли глюкокортикоидлар
Бетаметазон 0.6 25-40 0 36-72 [6][5][8]
Дексаметазон 0.75 30 0 36-72 [6][5]
Минералокортикоидлар
Флудрокортизон 2 10 250 18-36 [6][5]
Дезоксикортикостерон асетат 0 20





Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Бетаметҳасоне“. Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. 8-декабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган.
  2. ↑ „Бетаметҳасоне топиcал“. Тҳе Америcан Соcиэтй оф Ҳеалтҳ-Сйстем Пҳармаcисц. 8-декабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган.
  3. ↑ „Бетаметҳасоне Топиcал“. МедлинеПлус (19-март 2020-йил).
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 „бетаметҳасоне“. Ф.А. Давис (2017). 8-сентабр 2017-йилда асл нусхадан архивланган.
  5. ↑ 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 Параглиола РМ, Папи Г, Понтеcорви А, Cорселло СМ (Оcтобер 2017). „Треатмент wитҳ Сйнтҳетиc Глуcоcортиcоидс анд тҳе Ҳйпотҳаламус-Питуитарй-Адренал Ахис“. Интернатионал Жоурнал оф Молеcулар Сcиэнcес. 18-жилд, № 10. 2201-бет. дои:10.3390/ижмс18102201. ПМC 5666882. ПМИД 29053578.
  6. ↑ 6,00 6,01 6,02 6,03 6,04 6,05 6,06 6,07 6,08 6,09 6,10 6,11 6,12 Басиc & cлиниcал пҳармаcологй, 12тҳ, Неw Ёрк: МcГраw-Ҳилл Медиcал, 2012. ИСБН 978-0-07-176401-8. ОCЛC 761378641. 
  7. ↑ Тиммерманс С, Соуффриау Ж, Либерт C (2019). „А Генерал Интродуcтион то Глуcоcортиcоид Биологй“. Фронтиэрс ин Иммунологй (Энглиш). 10-жилд. 1545-бет. дои:10.3389/фимму.2019.01545. ПМC 6621919. ПМИД 31333672.{{cите магазине}}: CС1 маинт: унреcогнизед лангуаге ()
  8. ↑ Фиэтта П, Фиэтта П, Делсанте Г (Оcтобер 2009). „Cентрал нервоус сйстем эффеcц оф натурал анд сйнтҳетиc глуcоcортиcоидс“. Псйчиатрй анд Cлиниcал Неуросcиэнcес. 63-жилд, № 5. 613–22-бет. дои:10.1111/ж.1440-1819.2009.02005.х. ПМИД 19788629. С2CИД 28778979.

Ҳаволалар

  1. Метилпреднизолон
  2. ҳттпс://эн.wикипедиа.орг/wики/Бетаметҳасоне#cите_реф-АҲФС2015_3-0
  3. ҳттпс://узпҳармагенcй.уз/индех.пҳп?/оз/неwс/яллигланишга-қарши-дорилар-ҳақида-билишимиз-керак-болган-малумотлар-