Beton

Бетон (франс. бетон ва лот. битумон— тоғ смоласи)—богловчи модда (мас, семент), сув, тўлдиргичлар (мас, шагал, қум), айрим ҳолларда қўшилмалар қўшиб тайёрланадиган қоришманинг зичлашиб қотиши натижасида ҳосил бўладиган қурилиш материал и. Қадимда Б.дан гумбаз, қуббалар, равоқлар, катта иншоотлар қуришда ишлатишган. Бунда богловчи материал сифатида лой, гипс, оҳак, асфалтдан фойдаланишган. Б. технологиясининг такомиллашуви семент ишлаб чиқарилиши билан боғлиқ. ХИХ асрда темирбетоннинг ихтиро қилиниши Б.нинг кенг тарқалишига олиб келди. Ҳажмий массасига (кгҒм3 ларда ҳисобланади) кўра, Б.нинг жуда огир (2500 дан юқори), оғир (2000 дан 2500 гача,) енгил (800 дан 2000 гача) ва алоҳида енгил (800 дан паст); богловчи модданинг турига кўра, сементли, силикатли, гипели, асфалтбетонлар, полимербетонлар ва бошқа хилларга; вазифасига кура, оддий (саноат, фуқаро қурилиши учун ишлатиладиган), гидротехника, йўл қурилиши, иссиқлик изоляцияси, манзарали ишларга, махсус ишларга (кимёвий тургун, оловбардош, ядро нурланишларидан ҳимоя қмлиш ва бошқа учун) мўлжалланган хиллари бор. Б.нинг асосий сифат кўрсаткичи сиқилишга мустаҳкамлиги ҳисобланади ва шу хусусияти билан унинг маркалари белгиланади.

Тарихи

Бетон 4000 йилдан ошиқ вақт маълум (Қадимги Месопотамия), айниқса Қадимги Римда кенг қўлланади . Италия — таркибий қисмларга осонлик билан кирадиган вулканик мамлакат, бетондан тайёрланган пузолан ва лава эзилган тошлар. Римликлар жамоат бинолари ва иншоотларини, жумладан, Пантҳеонни қуриш учун бетондан фойдаланган, унинг қуббаси ҳали дунёда бетон бўлмаган бетондан қурилган. Шу билан бирга, давлатнинг шарқий қисмида бу технология тарқалмаган, қурилишда анъанавий равишда тош ишлатилган, кейин эса арзон плиталар — бир хил ғишт.

Туфайли Ғарб Рим империясининг пасайишига, монументал бинолар ва иншоотларни кенг кўламли қурилиш ишлаб чиқариш технологияси йўқолиши олиб келди ҳунармандчилиги ва илм-фан умумий деградацияси билан биргаликда бетон нотўғри фойдаланиш, ҳеч нарса келди. эрта Ўрта аср фақат йирик меъморий об’эктлар тошдан қурилган черковлар, эди.

цемент боғловчи замонавий бетон 1844 (И. Жонсон) буён маълум қилинди. Портленд Юсуф Аспдин томонидан 1824 йилда учун патент олди; а „Роман цемент“ учун патент 1796, Жеймс Паркер эди.

бетон ишлаб чиқаришда дунё раҳбарлари Хитой (2006 йилда 430 миллион м³) бор ва Америка Қўшма Штатлари (2005 йилда 345 миллион м³ ва 2008-йилда 270 миллион м³) Россияда 2008-йилда 52 миллион м³ ишлаб чиқарилди.

Ишлаб чиқарилиши

Сементбетон семент, қум, шағал, сув (уларнинг нисбати семент маркалари, намлик, қум ва шағал билан боғлиқ), шунингдек, қўшимча моддалар оз миқдорда (пластифиян, сув савар ва шунга ўхшаш. Д.) аралаштириш билан ишлаб чиқарилмоқда. Семент ва сув бетон ишлаб чиқаришда асосий қисмдир. Мисол учун,400-200 бетон маркалари ишлаб чиқариш учун нисбати цемент қўллаш: 3: 5: 0.5. амалий семент синфдан 500, агар бу ерда (Б / C "" кўрсатилган ", " сув-цемент нисбати ", " сув-цемент модули) анъанавий аниқ синфдан 350. сув ва семент нисбати томонидан олинган нисбати — бетон муҳим хусусияти. Бу нисбат Бетон кучига боғлиқ: аниқ кучлироқ, W / C нисбати кам. Назарий семент Вт этарли сув / C = 0,2; W / C ишлатилади амалда шунинг учун = 0.3-0.5 нисбат, бу аниқ жуда паст эгилувчанлик. Бетон ишлаб чиқаришда энг кенг ёл қўйиладиган хато сувни кўп қўшишдир. Албатта бу бетоннинг тезлигини оширади лекин чидамлилигини пасайтиради. Шунинг учун сув ва семент нисбатини аниқ ҳисоблаш жуда муҳим. Бу ҳисоблашлар семнтнинг маркасига қараб жадвалдан олинади.

Турлари

ГОСТ 25192-2012, ГОСТ кўра 7473-2010 (аввал 7473-94) бетонлар турлари боғловчи тури, агрегатлари таркиби ва қаттиқлашиши шароитига қараб ишлаб чиқарилади:

Турларига кўра оддий бетонлар(саноат ва фуқаро бинолари учун)-гидротехник, йўл учун, иссиқлик изоляцияси, манзаралар ва махсус мақсадлар (Ядровий радиация ва чидамли кимёвий, чидамли иссиқлик, товуш ютувчи ҳоказо қарши ҳимоя қилиш учун). Бирлаштирувчи турларга кўра цемент, силикат, гипс, шлак-ишқорий, асфалт, пластобетон (полимер аниқ) ва бошқалар. Агрегатлар турига кўра, бетон қатламлар, ковак бетон ёки махсус агрегатларга ажратилади. Структурада зич, ковакли, уяли ёки катта-ковакли структуранинг бетони ажралиб туради. Қаттиқлашув шароитида бетон табиий шароитларда қаттиқлашилади; атмосфера босимида иссиқлик ва намликни қайта ишлов бериш шароитида; атмосфера босимидан юқорироқ босимда иссиқлик ва намликни қайта ишлов бериш шароитларида (автоклавнинг қаттиқлашиши). ГОСТ 25192-2012 классификациясига қўшимча равишда қуйидаги тасниф қўлланади.

Товар миқдори бўйича бетона қуйидагича бўлинади:

• Ўта оғир (2500 кг / м³ дан юқори зичлиги) — барит, магнетит, лимонит;
• Оғир (зичлик 2200–2500 кг / м³);
• Енгиллатилган (1800–2200 кг / м³ зичлиги);
• Енгил (500–1800 кг / м³ зичлиги) — керамзибетон, пенобетон, газбетон, пемзобетон, арболит, вермикулит, перлит;

айниқса, энгил (500 кг / м³ дан кам зичлик).

• Бирлаштирувчи ва агрегатлар таркибига кўра, конкретлар қуйидагиларга бўлинади:
• Юпқа (ёпишқоқ модда миқдори камлиги ва қўпол агрегатларнинг кўпайиши);
• Қалин (бириктирувчиларнинг миқдори кўпайган ва кам миқдордаги қўпол агрегатлар таркибида);
• Товар (стандарт рецепт бўйича агрегатлар ва мажбурий материалларнинг нисбати)

Бетон таркибини танлаш

Бетон аралашмасининг энг муҳим таркибий қисмларидан бири қумдир. Бетонни тайёрлаш учун ўрта қумдан табиий қумни ишлатиш яхшироқдир. Қумнинг катталиги ва унинг катта агрегати билан алоқаси (оғир бетонда кесилган тош ёки шағал, ўпкада кенгайтирилган лой) бетоннинг таркибида сементнинг ҳаракатланиши ва миқдори таъсир кўрсатади. Қумнинг миқдори қанчалик кўп бўлса, минераллар миқдори ва сув миқдори кўпаяди. Табиий қумни қўллашда энг муҳим чеклов — бу қум таркибидаги лойдан ёки лой зарраларидан фойдаланишни чеклашдир. Бетоннинг кичик (гил) зарраларининг кучи жуда таъсир қилади. Ҳатто уларнинг оз миқдори ҳам бетоннинг кучини сезиларли даражада пасайишига олиб келади. Шунинг учун лой зарралари бўлмаган табиий қум бўлмаса, мавжуд бўлган қум қуйидаги усуллар билан яхшиланади (бойитилади): қумни ювиш; қумни сув оқимидаги фракцияларга ажратиш; керакли фраксияни қумдан ажратиш; Иш жойида мавжуд бўлган, юқори сифатли қум билан аралаштирилган қум.

Бойитиш ва тайёрлашдан сўнг, қум, стандарт текшириш майдони деб аталадиган шартларга мувофиқ бўлиши керак. Қумни турли хил тешиклари бўлган элеккалар орқали ажратиб олиш билан аниқланган дон таркибига мос келадиган шаклда кўрсатилган жойга мос келиши керак. Қумни заррача ўлчамлари билан соябон майдони бўлган ва бўлмаган ҳолда, фақат 150 градусли ва пастки бетонлар учун ишлатиш мумкин.

Қуйиш. Зичлаштириш. Қотиш.

Тайёрлаш ва қадоқлашдан кейин бетон аралашмаси имкон қадар тезроқ бўлиши керак. Сиқилиш жараёнида ҳаво чўнтакларида ҳаво йўқотилади, шунингдек бетоннинг қаттиқ фракциялари билан янада яқинроқ алоқа қилиш учун семент сути қайта тарқатилади. Бу эса, тайёр бетоннинг кучини оширади. Вибрацияли сиқиш учун ишлатилади. Монолит иншоотда виброкомпрессиядан фойдаланиб, блок-вибропрессларда қўлда ишлатиладиган вибраторлар қўлланади. Ўрнатиш ҳарорати +5 °C дан +30 °C гача.

Эксплуатацион хусусиятлари

Сиқишга чидамлилик

Асосий кўрсаткич — бетон — босим кучи билан тавсифланади. Бу бетон синфини ўрнатади.

Бетон синфи Б — МПа бир куб кучи, 0.95 кафолатланган хавфсизлик (ишонч коэффициэнти) билан олинган. Бу хусусият ўрнатилган синф 100 ҳолларда чиқиб камида 95 беради ва фақат беш ҳолларда, сиз уни муваффақаияцизлигини кутишингиз мумкин, деган маънони англатади.

СНП 2.03.01-84 „бетон ва бетон конструкциялари“, синф белгиланган Лотин ҳарфи „Б“ ва Мегапаскал қаршилик босим (МПа) кўрсатган рақамлар кўра. Мисол учун, белги Б25, бу синфда бетон 25 МПа бардош босим 95 % ни ташкил қилди стандарт куб (150 × 150 × 150 мм), деган маънони англатади. Ҳисоб-китобларга ишлатиладиган Cласс Б25 аниқ босим кучи норматив қаршилик Рбн учун ҳисобга олиниши керак кучи ва омиллар, масалан, ҳисоб-китоб учун 18,5 МПа бўлиб, ҳисобланган қаршилик Рб — 14,5 МПа.

бетон ёши, босим кучи ва замонавий имкони юк тузилиши дизайн юкларни вақти, қурилиш усули, бетон қотиш шароитлари асосида дизайн тайинланади аксиел қисиш унинг синфига тегишли. Ушбу маълумотлар йўқ бўлганда, аниқ синф 28 кунлик ёшда ўрнатилади.

Биридан синфлар дан, белгиланган белгилари сифатида бетон мустаҳкамлиги, кг / cм² сиқилиш куч англатишни, 50 дан 1000 Лотин „М“ ҳарфи ва рақамлари билан белгиланади. ГОСТ 26633-91 "Юқори ва нозик танели бетонлар. Техник хусусиятлари "13,5 % аниқ кучи ўзгариш бир коэффициэнт билан марка ва синфлар орасидаги қуйидаги жадвал белгилаб олинади:

Мустаҳкамлик бўйича бетон синфи	Мустаҳкамлик бўйича бетон маркаси
Б3,5	М50
Б5	М75
Б7,5	М100
Б10	М150
Б12,5	М150
Б15	М200
Б20	М250
Б22,5	М300
Б25	М350
Б27,5	М350
Б30	М400
Б35	М450
Б40	М550
Б45	М600
Б50	М700
Б55	М750
Б60	М800
Б65	М900
Б70	М900
Б75	М1000
Б80	М1000

Лаёқатлиги

[ГОСТ 7473-2010 "Бетон аралашмалари. Техник шартлар "(" П "ҳарфи билан белгиланади), бетонни ажратиб туради:Супер қаттиқ (50 сониядан ортиқ қаттиқлик);Қаттиқ (қаттиқлик 5 дан 50 сония);Кўчириладиган (қаттиқлик 4 сониядан камроқ, конуснинг қораси билан бўлинади).ГОСТ бетон аралашмалари учун мослашувчанлиги бўйича қуйидаги белгиларни белгилайди:

Лаёқатлик бўйича маркаси	Қаттиқлик нормаси, с	Конус қолдиғи, см
Жуда қаттиқ қоришма
СЖ3	100дан ортиқ	-
СЖ2	51—100	-
СЖ1	50 гача	-
Қаттиқ қоришма
Ж4	31—60	-
Ж3	21—30	-
Ж2	11—20	-
Ж1	5—10	-
Кўчириладиган қоришма
П1	4 ва ундан паст	1—4
П2	-	5—9
П3	-	10—15
П4	-	16—20
П5	-	21 ва ундан баланд

Бошқа муҳим кўрсаткичлар

• Эгилишга чидамлилик.
• Совуққа чидамлилиги — „Ф“ лотин ҳарфида ва 50-1000 рақамлар билан ифодаланади, яъни бетонга чидамли музлатувчи эритиш даврларини билдиради.
• Сувга чидамлилик „В“ лотин ҳарфидан ва 2 дан 20 гача бўлган рақамлар билан ифодаланади, бу марканинг намунавий цилиндри томонидан сақланадиган сув босимини билдиради.
• Совуққа чидамлилиги ва сув ўтказувчанлиги учун бетоннинг синовдан ўтказилиши иқлимли хоналарни қўллайди.

Бетонни сақлаш

Бетоннинг сув ўтказмайдиган ҳимояси биринчи ва иккинчи даражали бўлинади. Асосий таркибга структуранинг структуравий материалининг сıздıрмазлığıнı таъминловчи чоралар киради. Экологик тоза таъсирнинг тўғридан-тўғри таъсиридан сув ўтказмайдиган материаллар (мембраналар) билан жиҳозланган қўшимча қоплама сиртлари.

Асосий ҳимоя чоралари тажовузкор муҳитда коррозияга қарши чидамлилиги ошиб, шунингдек, бетоннинг паст ўтказувчанлигини таъминлайдиган материаллардан фойдаланишни назарда тутади. асосий ҳимоя томонидан чора-тадбирлар қисқа ёрилиш, унинг ўтказмасликни инобатга бетон ҳимоя қатламининг қалинлиги мақсади категориялар қаршилик ва юк бирикмалар максимал рухсат хафа қилма кенглиги эътиборга ёрилиш тайинлаш ва аниқлаш, танлаш, шунингдек, савол оқилона геометрик шакллар ва қурилиш шаклларини ўз ичига олади. Бундан ташқари, асосий муҳофаза интеграл капилляр материаллардан фойдаланишга боғлиқ — сув ўтказувчанлиги қурилиш аралашмалари билан сув ўтказмаслиги. Қачон бу хусусда аниқ тузилиши ва сув қаршилик, совуқ қаршилик, босим кучи ва корозён қаршилик умр ортиши.

Иккинчи даражали муҳофаза қилиш вазифаси агрессив муҳит ва бетон билан алоқа қилиш имкониятини олдини олиш ёки чеклашдир. ўрта ҳимоя лмас поклайдиган İмпрегнасён, ингичка-кино қопламалар, ўз-ўзини текислаш Қаватлар ва жуда тўлиб қопламалар сифатида фойдаланиш. Одатда, эпокси, полиуретан ва полиэстер компонентлари полимер композисёнларıнıн ишлаб чиқаришда бир мажбурий сифатида ишлатилади. Бетон таянчни ҳимоя қилиш механизми сирт қатламини мустаҳкамлаш ва сиртни ёпишдир.

кимё ва галваник корозён аниқ муаммонинг ҳимоя адашган қочқиннинг оқимлари агрессив кимёвий таъсир билан бирга темир йўл муассасалари, учун, айниқса, долзарбдир.

Қишда бетонни иситиш

Қиш ойларида бетон иншоотларнинг кучи паст ҳарорат туфайли таҳдид қилинадиган бетоннинг аниқ йўқлиги аниқланди. Шунинг учун бетоннинг иситилиши керак.

Бетон иситишнинг асосий ва қўшимча усуллари. Улар орасида:

• Тел билан симли. Зўр хона илиқлигини таъминлайдиган қулай усул.
• Электротлар билан иситиш. Электрод тармоғининг тарқалиши натижасида тез иситиш таъминланади.
• плиталар электродлари. Улар ичкаридан бетон эритма билан боғланган — қолдиқларга боғланган. Иссиқликни бевосита бетонга ўтказинг.
• тармоқли электродлар. Ҳар икки томонга ўрнатилган.
• симли электродлар. Кўпинча устунларда ишлатилади ва марказий қисмга боғланади.
• род электродлари. Улар бошқа электротлар ишлатилмайдиган жойда ишлатилади.
• Бетон иситиш учун станция. Бетонни симни иситиш учун режалаштирилган ҳолларда ишлатилади. Стансия қуввати тўғридан-тўғри иситиш бетон даражасига таъсир қилади. Қўлда ёки автоматик равишда бошқарилади.
• Иситиш калıпларı. Бетонни иситиш учун янада фойдали ва узоқ муддатли ечим симлар билан иситишдан кўра ҳисобланади.
• Индуксион усул. Ушбу танлов билан айланишларнинг сонини аниқ ҳисоблаш ва уларнинг структуранинг миқдори билан ўзаро боғлаш муҳимдир.
• Инфрақизил усул. Иссиқлаштиришнинг самарали ва оддий усули, аммо жуда қиммат.
• Иссиқхона ва термометрларда бетонлаш. Устунли катта хоналарга мос келмайдиган зўр ва қимматбаҳо усул. Бундай ҳолларда, устунлар ёки деворларни деворларга ўраб қўйиш, уларни искала қилиш ва мажбурий термогенераторларни қўйиш яхшироқ.
• Ҳарорат созлагичи куч-қувват тўпламини ва қолдиқларни олиб ташлаш вақтини таъсир қилади, шунинг учун қиш ойларида бетоннинг температурасини юза ва унинг ички қисмида кузатиб бориш керак. Шу сабабли, қурилишда термопелллар ёки термокупларни ўрнатиш мумкин. Калıбı сöкеркен, атроф-муҳит билан бетон структуранинг ядро ўртасидаги ҳарорат фарқи 15 даражадан ошмаслиги керак.

„“