Betpakdalit
Бетпакдалит (Марказий Қозоғистондаги Бетпак-дала чўлидаги биринчи топилма жойи номи билан аталган) — маргумушли молибден кислота минерали. Л.П.Ермилова томонидан 1954-йилда (КНЕ га кўра ёки 1961[1]) Караоба волфрамит конида кашф этилган. Кимёвий формуласи: CаФе3+[Ас2Мо5О24]·14Ҳ2О[1], кимёвий таркиби (%); CаО — 4,18; Фе2О3 — 12,30; МоО — 50,26; Ас2О3 — 13,94; Ҳ2О — 19. Моноклиник синтгонияда кристалланади, қисқа призматик, конверт шаклидаги кристаллар, яшил, қўнғир тусли ёрқин сариқ ранг, хира жило, мумсимон, шиша, қаттиқлиги, Моос шкаласига кўра тахминан 3, зичлиги 2980—3050 кг/м3. Бетпакдалит суюлтирилган хлорид кислотада осон эрийди. Эндотермик таъсир 120, 550 ва 700 °C да ўрнатилган; у 750-850 ° C да яхлитланади ва 1000 ° C да эрийди. Бетпакдалит оксидланиш зонасининг юқори қисмида, ярозит, ферримолибдит, опал, гидрослюда, лимонит, гипс билан боғлиқ бўлган ёриқлар ва бўшлиқларда тарқалган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Бетпакдалит[сайт ишламайди] // Справочник минералов РК.
Адабиётлар
- Бетпакдалит // Казахстан. Националная энсиклопедия (рус.). — Алмати: Қазақ энсиклопедияси, 2004. — Т. И. — ИСБН 9965-9389-9-7. (CC БЙ-СА 3.0)