Ziyosfera

Katta hajmli maʼlumot: Versiyalar orasidagi farq

UzWikidan yoʻnaltirish sahifasi import qilindi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Katta hajmli maʼlumot]]
'''Katta hajmli maʼlumot'''<ref>{{jurnal manbasi |last1=Бoрoтoв |first1=Шaрoфиддин |title=РAҚAМЛИ ИҚТИСOДИЁТ ШAРOИТИДA ЭЛЕКТРOН ТИЖOРAТНИ РИВOЖЛAНТИРИШ ИСТИҚБOЛЛAРИ |journal=Iqtisodiyot va taʼlim |date=28-fevral 2023-yil |volume=24 |issue=1 |pages=56–61 |doi=10.55439/ECED/vol24_iss1/a7}}</ref> yoki '''katta hajmdagi maʼlumot'''<ref>{{jurnal manbasi |last1=ФАЙЗИЕВ |first1=Шавкат Исматович |last2=БАБАЕВ |first2=Саидмухаммаджон Саидкамолович |last3=БАБАЕВ |first3=Сирожиддин Саидкамолович |title=КАТТА ҲАЖМДАГИ МАЪЛУМОТЛАРНИ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ УСУЛЛАРИ |journal=ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ АХБОРОТ АГЕНТЛИГИ – ЎзА ИЛМ-ФАН БЎЛИМИ (ЭЛЕКТРОН ЖУРНАЛ) |date=2023 |issue=04}}</ref> ({{lang-en|Big data}}) — katta hajmdagi ma´lumotlarga nisbatan qo´llanadigan termin hisoblanadi(odatda terabayt, ekzabayt va petabaytlar darajasida). Ushbu ma´lumotlarni amaldagi va yangi yaratilayotgan texnologiyalar yordamida to´plash, taqsimlash, o´zgartirishlar kiritish, tahlil qilish, saqlash va vizual shaklda tasvirlash imkoni bo´lishi kerak. Ma´lumotlar miqdorining tez o´sishiga so´nggi yillarda kuzatilayotgan texnologik taraqqiyot va buning natijasi hisoblanmish mashina tomonidan yaratilayotgan ma´lumotlarning ko´payib borishi sababchidir. RFID-texnologiyasining keng tarqalishi, elektron transaksiyalarning moliya sohasida keng qo´llanilishi, ilmiy-tadqiqot muassasalarining to´plagan natijalari, web-texnologiyalarining keng tarqalishi, telekommunikasion tizimlardagi protokollar shular jumlasidandir. Big Data aslida ilmiy-tadqiqotga aloqador sohalarda avvaldan ham mavjud bo´lgan bo´lsa-da, lekin so´nggi yillardagina ushbu fenomen ko´proq tilga olinadigan bo´ldi. Buning sababi shundaki, katta miqdordagi ma´lumotlarni tahlil qilish endi iqtisodiy tashkilotlar tomonidan ham keng qo´llanila boshlanishi va buning oqibatida ma´lumotlar tahlilining raqobatbardoshlikni oshirish va samaradorlikni kuchaytirish kabi muhim masalasarda asosiy o´rinni egallaganidir. Big Data odatiy Bosh Informasion Mutaxassis (Chief Information Officer - CIO) uchun qo´shimcha vazifalar va talablar yaratishdan tashqari, yangi Ma´lumot Boshqaruvchisi (Data Steward) va Ma´lumot bo´yicha mutaxassis (Data Scientist)  kabi kasblarning paydo bo´lishiga olib keldi.
 
== Manbalar ==
{{manbalar}}
 
{{chala}}
 
{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Katta hajmli maʼlumot[1] yoki katta hajmdagi maʼlumot[2] (inglizcha: Big data) — katta hajmdagi ma´lumotlarga nisbatan qo´llanadigan termin hisoblanadi(odatda terabayt, ekzabayt va petabaytlar darajasida). Ushbu ma´lumotlarni amaldagi va yangi yaratilayotgan texnologiyalar yordamida to´plash, taqsimlash, o´zgartirishlar kiritish, tahlil qilish, saqlash va vizual shaklda tasvirlash imkoni bo´lishi kerak. Ma´lumotlar miqdorining tez o´sishiga so´nggi yillarda kuzatilayotgan texnologik taraqqiyot va buning natijasi hisoblanmish mashina tomonidan yaratilayotgan ma´lumotlarning ko´payib borishi sababchidir. RFID-texnologiyasining keng tarqalishi, elektron transaksiyalarning moliya sohasida keng qo´llanilishi, ilmiy-tadqiqot muassasalarining to´plagan natijalari, web-texnologiyalarining keng tarqalishi, telekommunikasion tizimlardagi protokollar shular jumlasidandir. Big Data aslida ilmiy-tadqiqotga aloqador sohalarda avvaldan ham mavjud bo´lgan bo´lsa-da, lekin so´nggi yillardagina ushbu fenomen ko´proq tilga olinadigan bo´ldi. Buning sababi shundaki, katta miqdordagi ma´lumotlarni tahlil qilish endi iqtisodiy tashkilotlar tomonidan ham keng qo´llanila boshlanishi va buning oqibatida ma´lumotlar tahlilining raqobatbardoshlikni oshirish va samaradorlikni kuchaytirish kabi muhim masalasarda asosiy o´rinni egallaganidir. Big Data odatiy Bosh Informasion Mutaxassis (Chief Information Officer - CIO) uchun qo´shimcha vazifalar va talablar yaratishdan tashqari, yangi Ma´lumot Boshqaruvchisi (Data Steward) va Ma´lumot bo´yicha mutaxassis (Data Scientist) kabi kasblarning paydo bo´lishiga olib keldi.

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ Бoрoтoв, Шaрoфиддин (28-fevral 2023-yil). „РAҚAМЛИ ИҚТИСOДИЁТ ШAРOИТИДA ЭЛЕКТРOН ТИЖOРAТНИ РИВOЖЛAНТИРИШ ИСТИҚБOЛЛAРИ“. Iqtisodiyot va taʼlim. 24-jild, № 1. 56–61-bet. doi:10.55439/ECED/vol24_iss1/a7.{{cite magazine}}: CS1 maint: date format ()
  2. ↑ ФАЙЗИЕВ, Шавкат Исматович; БАБАЕВ, Саидмухаммаджон Саидкамолович; БАБАЕВ, Сирожиддин Саидкамолович (2023). „КАТТА ҲАЖМДАГИ МАЪЛУМОТЛАРНИ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШ УСУЛЛАРИ“. ЎЗБЕКИСТОН МИЛЛИЙ АХБОРОТ АГЕНТЛИГИ – ЎзА ИЛМ-ФАН БЎЛИМИ (ЭЛЕКТРОН ЖУРНАЛ). № 04. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441?oldid=539036" dan olindi